Preskoči na sadržaj
Kršćanska Stvarnost
Odaberite dan
Veljača
1234567891011121314151617181920212223242526272829
Ožujak
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Travanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Svibanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Lipanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Srpanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Kolovoz
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Rujan
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Listopad
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Studeni
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Prosinac
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Veljača
1234567891011121314151617181920212223242526272829
Ožujak
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Travanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Svibanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Lipanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Srpanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Kolovoz
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Rujan
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Listopad
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Studeni
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Prosinac
12345678910111213141516171819202122232425262728293031

✠

Acta Sanctorum · Svezak IV · 1. veljače

O sv. Soru, pustinjaku kod Petrokorija u Galiji

DE S. SORO EREMITAAPUD PETROCORIOS IN GALLIA

Sadržaj (4)
  1. Vita auctore anonymo
  2. Præfatio auctoris.
  3. S. Sori solitaria vita, fiducia in Deum.
  4. A CAPUT IV. Alia S. Sori miracula, obitus.

Natalem S. Sori ita in Martyrol. Gallicano Kallendis Februar. consignavit Andreas Saussaius: Ipso die, Lemovicis commemoratio S. Sori Confessoris admiranda humilitate, continentia, aliisque præclaris sanctæ conversationis dotibus illustris. In Breviario Lemovicensi præscribitur hoc die festum S. Ignatii, peragendum, ut in Romano, ritu semiduplici, cum commemoratione S. Sori.

Vita,

2 Hujus Vitam nobis Lutetia transmisit Andreas Chesnæus, Regis Christianissimi Cosmographus, descriptam e vetusto Bibliothecæ Thuanæ codice, cui titulus Historia Ecclesiastica, adscriptus ante Præfationem erat hic versus:

NOT. 10. Arvernis genuit, quem præsens pagina pandit. Auctor diu post ejus obitum vixit, ut patet ex præfat. Satius tamen ducimus dicere vel exiliter, quæ novimus, quam cum his qui per tot tempora, jam jamque transacta, beati viri destiterunt adscribere gesta etc. ac nu. 16 citat Gesta Francorum, nu. 9 se majorum relatu didicisse, quæ narrat, scribit. At nu. 12 videtur aliqua alia ejus gesta habuisse; ait enim, Ut ex ipsius patet gestis; quod de S. Gamtramni gestis non potest accipi in quibus illud non habetur, nisi aliqua sint scripta, quæ nondum lucem aspexerunt. xtas.

3 Quo tempore vixerit, licet ex S. Guntramni ætate Sanctique Aredii colligere. H.c anno Christi DCXI decessit, ut patet e S. Gregorio Turon. lib. 10 cap. 29. Guntramnus biennio post, DCXIII, XXVIII Martii. Quo anno e vivis migrarit S. Sorus, nusquam indicatum legimus.

Vita auctore anonymo

ex MS. bibliothecæ Thuanæ, eruta ab Andrea Chesnæo.

Præfatio auctoris.

Constat veterum fuisse morem, ut sui temporis viros per scripturarum suarum monumenta posteritati commendarent, eorumque dicta memoratu digna vel facta, aut litteris traderent, aut picturæ committerent; aut certe ære seu marmòre laborioso, spectabili opere, effigiarent: id studii habentes, ut quæque ad sui notitiam vel utilium conditu digna, vel æstimarentur imitanda, ea ad successorum suorum producerentur notitiam; quatenus nec suo tempori indevoti, nec posteritati apparerent inofficiosi. En miror, cur tantum adtendamus priorum incassum functum laborem. Nobis quidem a Salvatore promittitur, nec calicem aquæ frigidæ fratri porrectum perdendum.

Fortium Christi militum facta cur silentii carcere premenda committimus? Ea vero præsenti ac succedenti ætati profutura schedulis saltem vilibus tradamus, ac mediocri stylo chartulis pro posse mandemus. Accedit ad hoc, quo et animo incitamur, ne cum torpenti servo damna patiamur dispendii pro retenta pecunia domini. Unum enim e pluribus Christi fortissimis bellatoribus Dominus suæ Ecclesiæ adtribuit, Sorum nomine, cujus inclytam vitam multorum utilitati profuturam ordiri adgredimur. Et quamquam tanto operi existamus impares, utpote quibus et pertenuis adest facundia, et ingenii perangusta copia; satius tamen ducimus dicere vel exiliter quæ novimus, quam cum his qui per tot tempora, jam jamque transacta, beati viri destiterunt adscribere gesta, tenacitate muti silentii solvere quoquo modo poenas. Et hoc ut fiat, dat etiam Dominus ausum loquendi, qui jubet aperire ora, et ne elinguia remaneant Spiritus sui gratia promittit implenda. Ipse ergo nobis orandus est ut qui servi sui adjutor extitit ad bona peragenda, quæ præcepit, sit nobis in adjutorium ad ea narranda quæ per servum suum misericorditer gessit. Hæc igitur excusabilibus verbis dicta sufficiant. Nunc ad narrationem veniendum est, quia et valde stultum est in præfatione effluere, in ipsa vero historia succingi.

S. Sori ortus, seculi fuga.

Hic igitur sanctus vir Sorus territorio ortus Arvernico, parentibus secundum seculi dignitatem non infimis. Divinis tamen legibus, et orthodoxæ fidei deditis, altus est. Quibus Dominus tantæ gratiæ munus conferre dignatus est, ut eis inter præcipuos suorum adfines sobolem Deo dicatam, et ab ubere omnipotenti Deo consecratam gignerent. Natus itaque B. Sorus, Christiana lege edoctus, nutritus in fide Catholica, ævum infantiæ gerebat cum industria. Exin adolescentiæ annos ingressus, totusque mirum in modum in Dei opere conversus, meditabatur jam in ætate juvenili, quod postea devotus implevit. Nullis itaque nævis pectus fuscari contendens, jam non tardus, nonque surdus auditor Evangelii, Divini executor mandati. Si quis vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me: ut cum Petro Domino dicere posset Apostolo: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te; confestim ut libera usus est ætate, dictu citius pedem extulit, rumpensque moras, junctis sibi duobus commilitonibus ejusdem viæ, ejusdemque amoris sociis, a Amando atqueb Cypriano, relicta patria parentibusque, Arvernicum excedens solum, Dominici exsecutor edicti, Dimitte, inquit, omnia quæ habes, et habebis thesaurum in coelo et veni, sequere me; Petrogoricum ingressi pagum, una mente parique consensu eremiticam adgressi sunt ducere vitam.

3 Aliquamdiu igitur pariter commorati, ùti sese talium opinio habet, ad famam Sanctorum copere confluere quamplurimi, alii imitationis gratia, alii audiendi, pariterque videndi, quæ gerebantur. At hi nequaquam obliti priorum propositi, dum aliquamdiu fatigationem patiuntur undique confluentium, quod dente discretionis interius ruminabant, adinvicem conqueruntur, frustra se deseruisse sua, si talibus implicarentur negotiis, et retrogradis aratro terram sulcantes vestigiis infigerent culta juvencorum. Castigabant itaque corporis sensus a sinistris affectibus, et studebant venustare mentem sacrorum actuum exhibitionibus. Studioque illis erat et opere sese reddere conspicuos et sermonibus salsos. Eratque in eorum operibus intuentium admiratio, atque in eorum sermone audientium oblectatio. Reddebat namque eos castitas floridos, fides invictos, mentis puritas simplices, splendor vitæ laudabiles. Eratque illis humilitas, non in modo solum verborum, vel habitu, sed omnis eorum actus ita erat conditus, ut quisquis eos aspiceret quasi penna spiritali eos virtute Divina pictos putaret.

4 Interea devotissimi Christi famuli nimioi in Domini flagrantes amore, nec satis sic suo fleri cernentes desiderio, remotius sibi habitaculum inquirendum judicarunt: ad quod non eos fluctivaga incitabat levitas, sed Domini larga voluntas, et inexplebilis Christo placendi pia cupiditas. Itaque cernens beatus vir Sorus confluentium inibi anxietatem, sciens quia in tumultu hominum saepe deesse contingit conventum Angelorum, ingentique desiderio anachoresis stimulatus, evocat quam citius socios, allocutusque eos, indicat desiderium

A desiderium mente conceptum, simulque hortatur singulos sigillatim deinceps degere debere anachoretas. Nec mora, dictu citius animati beati viri Amandus, et Cyprianus, sanctusque Sorus, iter arripiunt, quo Domini eos pietas et velle duxerit.

5 Dumque sanctis sermonibus pia resovent corda, inter eundum deveniunt ad quemdam locum, vocabulo, ut ita dixerim, quia ita necesse est, parum Latino utamur verbo, Petras-erectas: ibique gressum figentes, paullisper subsistunt. Conciteque tam lassitudine cogente, quamque Deo disponente, socii profundo somno obdormiunt. At beatus vir Sorus ubi eos obdormisse conspexit, percitus gradum extulit, atque huc illucque peragrans, sicubi aptum sibi reperisset locum, sollicite perscrutari coepit. Et subito dum curiosus loca quæque pererrat inter opaca nemorum, et lustrans abditissima ferarum, obvium se ejus conspectibus aptissimus tulit locus, quique tam secretus tamque habilis sancto sese contulit viro, ut nemo mortalium habitandi gratia, seu divertendi caussa, prius ibidem accesserit. Qui, sicut perspicue patet, Dei nutu illi erat destinatus. Rupis namque desuper eminens præbebat obsequium, propter quam fons vivaci vena rivulum evomens, amœna loci illius partim inrigabat, ceteram planiciemc Visera fluvius ab undoso satis recluserat sinu. Quibus vir beatus conspectis, inæstimabili suffusus gaudio, in terram se protinus dedit, et misericordiæ Domini, tamquam qui hæc sibi præparaverit, gratias reddidit, totis supplicans nisibus, ut qui locum præparaverat, fructus quoque operis colestis sibi ibidem agere sineret. Moxque pede percito ad socios regressus, ita eos sopore reperit fessos, ut nemo illorum nec quando vir Dei abscesserit, nec quando quidem regressus fuerit, omnimodo cognoverit. Tuncque summa dissimulatione eos latere volens, e latere se contulit, ac paullisper quievit.

5 Transacto itaque fere duarum horarum spatio, abscedente pigritiæ somno, excussis palpebris concite expergeflunt. Initoque consilio inter dulcia patriæ colestis colloquia semet hortantes, diu multumque inter dulces lacrymas amaraque suspiria, cum diu luctati ab invicem, caritate et nimiis amoris amplexibus intervenientibus divelli non possent, (quippe unus erat spiritus et cor unum in Domino) tandem vir beatus altioris ingenii, verens ne in ipsis amoris vinculis fraus inimica quiddam operaretur sui; scilicet ne si diutius pariter morarentur, concepta dudum conamina impedirentur, simulque quia jam ardebat

C animus visa repetere, et copta non deserere, ait Fratribus: O, inquit, carissimis et cunctis mortalibus mihi præferendi, olim quæ mente concepimus, celerius, quæso, exequamur, ne dum simul degimus, Apostoli dictum incurramus: Impedimenta, inquit, mundi fecerunt eos miseros, sed potius laboris atque sudoris jam bene edocti fraterna ex acie iter arripiamus, et sola manu vel brachio contra potestates aeris hujus, ceu palæstricid agonothetæ, oleo peruncti paternæ traditionis, jamjamque intrepidi adgrediamur. Et quia quos caritas jungit, emensio terrarum non separat, ut caritas dilectionis, juxta Apostolum, semper maneat in nobis, pro ejusdem caritatis dulcedine aliquide eulogiarum pariter sumamus. At cum nec panis in promptu, nec aliud quid, unde id fleri posset, requisitum inveniretur, conspecto eminus beatus vir Sorus, particulam adipis suilli, quod vulgo lardum dicitur, improvisereperit. Quam particulatin partiens, singulas singulis sacris pro benedictione particulas reclusit in pugnis.

7 Dies erant sanctæ Quadragesimæ. Hoc peracto, continuo ab invicem discessum est, et unus ex pedissequis, qui tum inibi confluxerant, quasi pro reverentia sacrorum dierum, dum invictæ caritatis indiscrete perpendit vim, portionem, quam a Sancto D acceperat sumendam, latenter in sinu præripuit, quæ statim in colubrum versa est, totumque ejus corpus gyris suorum circumdedit anfractuum. Sanctus fortuitu jam Sorus discesserat, et iter ad antrum paullo ante repertum pedetentim regressurus, sociis abscedentibus, pedem extulerat. Et ecce miser pavitans, post tergum Sancti accurrens, clamat se dignis inobedientiæ et caritatis non habitæ poenis affici. Quem beatus vir miseratus, paullulum gressum figit, miserumque præstolatur. At ille pronus totum se in terram dedit, confitens impudentiæ suæ negligentiam habitam, multumque deplorans veniam et vitam consequi, cui mors e vicino erat incursans. Sanctus autem protinus edito crucis signo, inimicum humani generis, amicam sibi bestiam ingressum per fratris inobedientiam, ceu quondam in primo parente, Domini Salvatoris usus exemplo, confestim expulit, et in benedictionem pristinam, fugata maledictione convertit: fratremque monuit, caritatem semper habendam, semperque servandam, quia hæc est quæ operit multitudinem peccatorum. Fugato itaque serpente, in statum priorem oblationem reformatam sanctus vir benedixit, eique sumendam tradidit. Qua sumpta et grates innumeras redditas, is qui venerat E frater recessit.

■ Hic esse videlur S. Amandus, vel Amantius, cujus in vita S. Juniani, ejus discipuli, 16 Octob. mentio fit.b Colitur S. Cyprianus Ab. 9 Decembr. Meminit ejus S. Greg. Turonen. de Miraculis Confess. cap. 100. Quatuor illius nominis Sancti eo tractu coluntur: S. Cyprianus Ep. Carihagin. M. cujus reliquiæ Moissiacum aliatæ, quæ urbs Cadurcorum est in ipso Languedociæ limite, ad Tarnem fluvium, haud longe ab eo loco ubi hic Garimnæ miscetur. Alter est S. Cyprianus Nicomediæ cum Justina V. martyrio coronatus: a quo suburbium Tolosanum nomen C. Cypriani, sive S. Subrani accepit, quod isthic ejus ac S. Justinæ reliquite aliquæ in S. Nicolai ædeasservantur. Tertius itidem Martyr cum S. Savino colitur prope Piclavos in monasterio sui nominis, Quartus est hic sanctus Abbas, a quo fortassis nomen accepit S. Cypriani oppidum ad dextram Dordoniæ, sive Duranii, aut Duranonæ amnis ripam, in Sariatensi diæcesti, sive inferiori Petrocoriorum regione.c Aliis Vesera ei Veseris dicitur: oritur in Lemovicibus, alque ad Limolium Petrocoriorum oppidum Duranio excipitur.d Agonisæ voluit dicere, sive pugiles. Nam Agonothetæ sunt muncarii, sive instruclores certaminis.e Simile fere factum memoratur 6 Janu. in Vita S. Melanii cap. 4 nu. 21 et 2, ubi Annot.g dizimus eulogia non semper significare Eucharistiam, sed cibaria reste alias, in signum communionis et carilatis dari aut mitti solita, præsertim ab Episcopis aliisve socris hominibus. Ita 4 Jan. in Vita S. Rigoberti cap. 2 nu. 7 Præmisitque suas ei eulogias. Et paullo post de iisdem eulogiis agens: Episcopi benedictionem gratissime suscipiens 3 Jan. in Vita 1. S. Genoveæ cap. 3 nu. 11. Ecce eulogias illi a S. Germano directas. 12 Jan. in Regula S. Casariæ § 4 nu. 25. Si aliquam transmittere voluerit eulogiam panis. Hic laridum datur pro eulogia.

S. Sori solitaria vita, fiducia in Deum.

Sanctus vero Dei interius vaste patentes solitudines adiit, atque in eo, ut prædictum est, loco, arctissimo se specu tradidit: ibique diebus ac noctibus perpetanus, ut cum Psalmista dicere posset, Factus sum sicut passer solitarius in tecto, pene per XL annos mirabili atque imitabili vita vixit, cui nihil aliud quam Christus vivere erat, et mori lucrum. Pallebant ora jejuniis, et mens aerius colestia meditabatur, sciens quia bona est oratio cum jejunio. Fiebatque vita ejus speculum imitari volentibus, et cunctis audientibus avidus: et quod difficile est, et facile loquebatur, et pure. Cibus autem ejus, panis arctus et aqua brevis erat, ut vox ejus Psalmistæ concineret dicenti: Potum nfeum cum fletu temperabam. Et cum Ezechiel, Panem, inquit, meum in festinatione comedebam, et aquam meam in conturbatione bibebam. Operabatur tantum unde arduum haberet victum, sciens quia qui non operatur non manducet. Et cum opere orationi vacabat, ut Scripturæ vita ejus congrueret dicenti. Levate corda vestra cum manibus A manibus ad Deum: Et cum Job, Ego, inquit, deprecabor Dominum, et ad Deum ponam eloquium meum, qui facit magna et inscrutabilia, et mirabilia absque numero. In primis cellulam sibi lento vimine construxit, ne incursus obviantium ferarum, quæ ibi satis abundeque confluebant, incurreret, ut de ipso dici posset: Quoniam bestiæ agri pacificæ erunt tibi. Postea vero cum jam diu delitescere nequiret, et fama ejus circumquaque ferretur, verens hominum confluentium conventum, arctius sibi interius inter rimulas rupis in modum fornicis exiguæ a specu construxit, in qua nisi incurvus stare non posset: in qua etiam sedile instar subsellii composuit, ac e regione capitis in circuitu clavos infixit, ut si quando lassitudine cogente inter sedendum somnum obriperet, defluenti quaquaversum capiti inliso, citius somno excitus, ad nota confugeret præsidia orationis, ne aliquibus inimici falleretur insidiis. Fecerat etiam ostiolum ante specu, quod numquam, nisi quando orationis gratia noctibus egrediebatur, cuiquam patebat. Juxta quod foramen perexiguum in modum fenestræ oblique composuit.
B

9 Jam vero cumque plurimi ad ejus magisterium festinarent, cavens, et secum multa volvens, utrumnam melius esset solitam solummodo vitam ducere, an verbi pabulum undique confluentibus præbere, ut quod jamdiu solus exercuerat multorum profectibus militaret; ante ipsam cellulam altare subposuit, ibique sacri Ordinis Sacerdotem delegit, quatenus convenientibus, et sacri sermone verbi, et divini officio mysterii populis percepto, quasi duplicatum de negotio beatus vir lucrum referret. Uti autem majorum relatu didicimus, ipse per insertam quam diximus, cellulæ fenestram Sacerdoti sacra mysteria celebranti, quod sibi in nunere a quibusque largitum esset, proferre solitus erat. Unde, quia ita necesse erat, sanctus vir ministros in usus congruos habebat, ex quibus unus dicebatur Principius, alter vero Bonitus; qui, sicut cunctis est viventibus consuetudinis, victum abunde requirebant et vestitum.
C

10 Accedit ergo ut dies instaret Dominicusb sanctæ Quadragesimæ, cum, sicut omnibus ipsa dies in cibo potuque est infestior diebus, famuli viri Dei graviter secum conqueri coeperunt, non superesse quicquam unde eadem die jucundius ac salubrius transigerent, cunctis in circuitu parantibus esui quæ essent congrua. Eos autem vir beatus leniter compescuit, ac, sicut semper, caritatis et fidei monitis instruxit, et ut spe firma consisterent sollicite admonuit: Potens est, inquit, filioli, manus Domini etiam in hac, qua degimus, eremo servis suis præbere cibum, quiquinque millia viros in deserti regione paucis refecit e panibus. Numquid non recordamini, quid Psalmista de murmure populi in deserto mussitantis pro penuria carnis dicit? Adhuc, inquit, esca eorum erat in ore ipsorum, et ira Dei ascendit super eos.
C Et Apostolus, Neque murmuraveritis, inquit, sicut quidam eorum murmuraverunt, et a serpentibus perierunt. His et talibus salubribus eos reficiens verbis, ipse orationi incumbit, de Dei fisus larga pietate dicentis: Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis huic monti, Transi hinc, et fiet. Et ecce extemplo Sancto orationi intento, cervus magnitudinis saltum egressus, atque ex supercilio montis saltum emittens, ante Beati cellulam fractis torosis cervicibus corruit, atque exanimis effectus, nec vocis mugitum dedit. Confestim itaque puer Sancti cursu concito nuntiat Patri munus a Deo collatum, atque quid exinde fieri juberet ediceret. Tum vero Sanctus tota ad Dominum mente conversus, ingeminat laudes, qui numquam derelinquit sperantes in se: simulque famulos increpitans, fidei deinceps innitendum, et in prosperis et in adversis præsentem semper
de se præsentibus adesse Deum. Vocato itaque uno e paresitis, jubet diligenter a bestia pellem detrahere, sibique in usum indumenti præparari, in monumento ponens, ut et ipse fidelem retributorem laudibus attolleret, et intuentium animos fide plenissima roboraret, ut numquam deinceps cordibus eorum torpor diffidentiæ insisteret. Quo indumento, quoque in corpore mansit, usus est: sub quo etiam catenam collo a pectore ita indidit, ut nec obtutibus pateret intuentium, et maneret intrinsecus sancta conscientia occultum. Exin carnes supradictæ belluæ orphanis et viduis partiendo distribuit, suis quantum necesse esset ad victum diurnum retento.
a Specu pro specus povitum.b An Dominica jam finitæ sanctæ Quadragesimæ, sive Pascha indicatur? Nam ipsis monachis in Gallia, juxta Canonem 17 Concilii Turonensis n, anno Chariberii, et Gunthranni 6 Christi 866, aut sequente habiti, a Pascha usque Quinquagesimam, id est, Pentecosten, exceptis Rogationibus, nullam erat jejuntium. An vero Dominica hæc erat instantis sanctæ Quadragesimæ, quæ nunc Quinquagesima dictur? Plus enim tum indulgeri poterat, cum alioquin ab Epiphania ad Quadragesimam ter in septimana a monachis jejunaretur, ut in predicto Canone præscribitur. An denique cum juxta Canonem n Concilii Aurelianensis iv anno 341 habiti, solveretur Dominicis diebus per Quadragesimam jejuntium, qui etiamnum mos obtinet, ita licitum fuit carnibus vesci? c Paresitus pro lanione, haud alibi, quod sciamus, usurpatum.
D AUCTORE ANONYAO. EX NSS.c cujus pelle vestitur. subtus calena:
E CAPUT III.
S. Guntramnus Rex a lepra mundatus per S. Sorum.
Itaque sancto viro magis magisque in virtutibus succrescente, cœpit longe lateque fama ejus respergi. Cœpit namque maximis elucere signis, cæcis visum reddere, surdis auditum præstare, mutis vocem reformare, cunctisque languidis ad se concurrentibus medicinæ remedia præstare. Et quia tempus non sinit, et fastidium lectorum pariterque auditorum cavemus, pauca de plurimis perstringamus. Interca dum sanctus vir orationibus, jejuniis vigiliisque perseverat, pergit Dominus glorificari in Sanctum suum, nec patitur abdito celari modio tantam claritatis accensam lucernam, quam supra sanctæ Ecclesiæ candelabrum decreverat præponendam.

12 Igitur, ut ex ipsius pater a gestis, hic Beatus temporibus extititb Gontranni quondam potentissimi ac sanctissimi Regis; qui sanctis deditus operibus, ut in fine claruit, etsi aliquo infectus navo, purgari meruitc celephantiaco percussus morbo. Denique hoc, ut diximus, dum diu laboraret tabo, monetur per Angelum in sopore noctis, Beatum expetere Sorum morantem territorio Aquitanorum, et Petrogorico pago, ipsumque suæ salutis fore auctorem: illique a Deo collatum, pristinam Regi conferendam mensis ac corporis sospitatem: sibique nihil salutis superesse, nisi ad Dei hominem quantocyus properaret. Qua Rex ammonitione sollicitus nimiumque recuperandæ sanitatis cupidus, jubet ocyus præparari qualiter negotium expleret concitus. Et, uti dignum erat Regiæ clientelæ, parantur quæ tanto erant itineri congrua, quatenus apparatus copiosus et Regiæ sufficientiæ non deesset, et quod viro Dei in munere delerret omnimodis abundaret. Itaque emenso tanto terrarum spatio, devenitur ad locum, vocabulo Uriacum, duobus fere millibus a beati viri cellula semotum. Tum subrectis palpebris, reductisque eminus oculis, totus præ gaudio exultans, jubilum mentis extulit. Nam despumanti, et, ut ita dixerim, aurato percitus desiliens equo, terræ pronus decubat, palmisque ac genibus reptans, ad specum usque beati viri, non tam declivis, quam devotus, et spe nimia credulus devenit. Tua sunt hæc, Christe, miracula, tua magnificentiæ opera, cui sapit omne quod brutum est, cui mite est omne quod sævit. Ecce etenim Rex præ
a
b
c
F Guntramnus n. leprosus, Angeli moni- tu, cum adit:
per 2 millia passuum ad- repit:

A potens, ac dudum tremendus, cujus Duces inclyti, Tyranni etiam superbo sanguine creti, vestigia lambere erant cum gaudio timoris soliti, Pauperis tui, cui cum bestiis feris commune erat tam degendi gravitas quamque et victus unitas, a cunctis longius remoto mortalibus, præposterato ordine, januis humilis recubat, et benedici ab eo expostulat, quem hactenus in tota sua vita nec ipso nomine noverat. Tibi laus, tibi gratiarum actio, qui ponis humiles in sublimi, et mœrentes erigis sospitate. Qui suscitas de pulvere egenum, et de stercore elevas pauperem.

13 Igitur, ut dicere coperam, Rex solo decubat, ac totis nisibus cum collega David proclamat: Adhæsit pavimento anima mea, vivifica me secundum verbum tuum. Jubet utique sanctus vir Regem surgere concite, ac caussam tanti itineris tantique sudoris, licet bene sciolus, percunctatur, et quis se in illa humili specu indicaverit, inquirit. Responsum refert, Angelicam ammonitionem indicat: secum non leviter actum, ut ipse veniret, tanti morbi fessum gravedine in prospectus haberi, nec necesse requiri quid quæreret, quidve postularet. Confestim itaque sanctus vir, cui solidissimum supra petram erat fidei fundamentum, aquam jubet afferri. Qua exorcizata, Regem jubet perfundi. Et (o mira virtus) alter quodammodo Heliseus Naaman Syrum extemplo reddidit sanum. Aspiciens itaque Rex ad omnes maculas corporis sui, ita eas sanas reperit, ut nullius cicatricis vestigium penitus remansisset, et septennis quodammodo pueri gratia in cunctis membris ejus appareret. Exin igitur diu multumque in laudibus omnipotentis Dei, ejusqué famuli Sori ora solvere, ac largitoris et remuneratoris sui munus præconiis extulere.

14 Tum vir Dei vocato ad se suarum rerum œconomo, jubet citius Regium præparari convivium. Tempus erat, quo præcoquæ uvæ vesci solent. Denegat minister meri quicquam reperiri posse, sed neque in vineis circumquaque quicquam uvarum, unde id liquoris quiddam expiceretur, inveniri valere. Tum ille, ut totus semper affluebat in Domino, supplices oculos cælorum aspectui dirigens, Eia, inquit, eia, nunquid manus Domini invalida est? Vade ocyus, et in illa, quam nosti, parva vite tria, quæ repereris de palmite pendere, turgentia grana protinus defer. Obsequitur minister magistri edictis, et excusso pede defert quæ fuerat jussus, traditque Patri tria illa gemmea grana. At Sanctus tota Spiritum sanctum mente concipiens, Eia, eia, inquit, num manus Domini invalida est? Vade igitur, œconome, et penu omne scopa terens diligenter emunda, ac tres illas apothecas, quas rusticid tonnas vocant, diligentissime compone. Fecit ut fuerat jussus, conciteque ad Patrem regressus, indicat cuncta studiose perfecta. Accipe, inquit Sanctus, hæc tria, quæ clementia Domini contulit in vite grana, et ea in quas præparasti apothecas exprime elicita. Aderit enim, credo, ille, qui in Cana Galikæ aquam fundere limpidissimam jussit in vina. Statimque ut jussis Sancti minister obtemperans peregit quæ præceperat, exuberans unda subito replevit cellaria. Renuntiat minister opus patratum: fit continuo eximium gaudium: attollitur favor Sancti cum laudibus Dei.

15 Tunc diligenter convivioedito, aliquamdiu inibi Rex commoratus, lustratis circumquaque loci illius finibus, orat suppliciter Sanctum, quo, si fleri posset, servorum Dei inibi construeretur xenodochium. Ad quod sanctus vir libentissime assensum præbuit, ac Rege impensas conferente copiosas, cum festinatione Sanctus Sorus opus arripuit, et cum diligentia consummavit, ac Dominie Scholam assidue militaturam coadunavit, et in honore sancti Martyrisf Juliani ecclesiam consecravit. Supradictus itaque Rex, reditibus terræ abunde ad supplementum servorum Dei delegatis, et a servo Dei benedictionibus formatus, cum multo gaudio ad propria est regressus. Multis itaque Regis beatus vir astrictus precibus, quatenus ipse eodem loco per semetipsum præesset, cum ab amica nullatenus extrudi posset cella, verbis ad ultimum Regis victus, perpendens in his rebus multo magis augeri cumulum mercedis, maximeque Domini servo pro augmento lucro intendens, dicentis: Euge serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, supra multa te constituam: intra in gaudium Domini tui; alacrimente ejus precibus adtentus cessit. Cujus corporalis præsentia quamplurimos secum traxit in Dei via.

16 Præfatus autem Rex Gontrannus, utexg Francorum Gestis perspicuum patet, eximiam agens deinceps vitam, animabus Christum desiderantibus semet expectabilem reddidit, atque inter bonorum actuum insignia, reperto Dei nutu copiosoh thesauro, (quod qualiter factum sit, non est nostri temporis evolvere: beato viro Paulino ea narranda committimus). In urbe Cabillonica sancti Martyris i Marcelli mausoleum opere polymito, auro gemmisque miro construxit emblemate. Quo in loco ipse postmodum magnis cluens meritis sepultus est: atque, ut ex ejus retexitur gestis, Rex fortis felix vernat in gloria.
a Alia igitur S. Sori gesta extrabant, cum scripta est hæc Vita.b De S. Gomtramno Rege agemus 28 Martii. Non uno nævo vita ejus inquinata fuit: in his eæ pellice filius; uzore repudiata, sed adhuc superstite, alia ducta; fædera cum fratrum altero in alterius perniciem inita, rupta, denuo repetita; Recaredi Regis pacem petentis spreia sarpius legalio, missusiteralo in ejus ditionem exercitus etc. Sed majoribus hæc scelera compensata virtutibus, reverentia erga Sacerdotes, munificentia erga Ecclesias, largitate in pauperes, abrogattone impiarum legum a frate Chilperico latarum, ne Ecclesiæ hæredes instituerentur etc.c De hoc pii Regis morbo nihil in historiis Francorum legimus. At non omnia scribuntur a singulis.
d Etiamnum Belgis ac Germanis tonne vas aquæ, vini, cerevisiæ, aut rei similis. Aliis etiam scriptoribus usitata voz tonna, aut tunna, ut videre est apud. Vossium lib. 2 de vitiis sermonis cap. 18.
e Alludit ad Scholas militares, sive ordines et contubernia militantium, de quibus S. Ambrosius in epist. 1 ad Cor. cap. 12 sub initium: Scholæ enim sunt, quæ positis in se dant dignitatem, ut loci honor hominem faciat gloriosum, non propria laus. Teriullianus in Apolog. ad bestias amphitheatrali pugnæ desitnalas transtulit cap. 35. Testis est Tiberis, et schola bestiarum. Nicol. Bigaltius exponit metaphoram, quod feræ in circume oavea emiliantur a munerariis velut ludinagistris. Ad legendum fortassis bestiariorum qui pugnaturi ad bestias velut erudiuntur, continentur certe in ferali funestoque collegio. Ut igitur Theodoretus religiosæ histor. cap. 26 caenobium æxontichæ palæistræ, exercitatoriam palestram appellavit, ita hic Auctor Deo militaturam Scholam.
f Celebris hic tota Galia Martyr, de quo 28 Aug.
g De hoc caenobio Chronicon Fredegarti: Anno igitur xxiv regni sui (id est, ut infra ad S. Sigeberti Regis Vitam dicemus, Christi 584) Divino amore tactus, Ecclesiam B. Marcelli, ubi ipse pretiosus requiescit in corpore. quæ in suburbano quidem Cabillonense, sed tamen in Segonum est territorio, mirifice et solerter ædificare jussit: ibique monachos congregans monasterium condidit, ipsamque Ecclesiam rebus plurimis ditavit.
h Nisi intelligat Auctor ingentes Mummoli opes, quas Guntramnus pauperum et Ecclesiarum necessitatibus tribuit, testæ Turonensi lib. 8, cap. 3. houd nunc occurrit, quis ille sit inventus ab eo thesaurus. Regerit idem Turon. lib. 8 cap. 20 ingentem a Tiberio u Imp. repertum Narsetis thesaurum in mercedem eximia erga pauperes munificentia. An id auctor, fallente memoria, de Guntramno accepit, de quo præcedenti et sequenti capite agitur?
i Colitur S. Marcellus M. Cabillonensis & Septemb.
D eique præest: Matth. 25, 21 et 23.
g
h S. Marcelli M. caenobium a Guntramno ædificatum,
i
E virtutes.
Tonna.
Schola militaris.
F

A CAPUT IV. Alia S. Sori miracula, obitus.

Sanctus autem vir Dei Sorus propositum beatæ mentis augere gliscens, dum quadam die orationi incumbens fortuitu forinsecus oculos extulisset, prospexit mulierem ultro se in fluvio Visera absque ullo rubore lavantem, nec nuditatem sui erubescentem. Unde vir sanctus satis superque erubuit; atque animo proposuit, se deinceps in hoc seculo mulierem non visurum. Nimirum e studio cavens illud propheticum: Intravit, inquit, mors per fenestras nostras, ingressa est domos nostras, intersecit parvulos nostros. Nam fenestræ nostri corporis, oculi auresque constant, per quæ visu et auditu quæ concupiscimus attrahimus. Nos vero ad narrationem redeamus, compendio hoc tantum dictum, ne quis fortasse hæc legens, incautum adjectum exemplum putet.

18 Igitur vir sanctus in voto ponens continentiæ propositum non deseruit. Qua de re actum est, pia sollicitudine matrem beati viri eum invisere cupientem totis nisibus repugnare, sique videndi se gratiam omnibus denegare. Cui mater jam jamque discessura, mœrens nimis et ejulans, quasi propheticum usurpans verbum, ait: Hic te, fili, videre non potui, videbo te proculdubio in illa miseratione, quando tecum receptura sum pro justis studiis præmia repromissa. Sique edito brevi elogio, discessit. Nec dubium, quin ejus verbum dignum fidei obtinuerit effectum. Dixit et abiit. Nos tamen credere decet, tantum fidei dictum non excessisse in cassum.

19 Itaque beato viro magis magisque virtutibus clarescente, audiens B. Aredius tunc temporis Abbas, et verae sophiæ operam dans, catervisque monachorum in a Atensi cœnobio, a se in sui juris fundo constructo, sacræ regulæ observantiam præbens, quod beatus vir Sorus monasterio constructo cum suis Deo omnipotenti vacaret, verbis consolatoriis epistolam perstringens, S. Soro direxit, atque in adjutorium ædificii ostium ei opere cornificio aptatum misit, pullosque columnarum consolationis gratia, aliasque domesticas aves, quas vulgo corniculas dicimus, transmisit; multa monens, Divinis insistendum rebus, fallacisque inimici præcavendum insidiis. At B. Sorus hæc cum gaudio excepit, ac pro munerum largitate plurimas gratiarum actiones reddidit.

20 Inter hæc, quia exiguitatis nostræ sermo fessus finem postulat, ad incitandos animos legentium, quantam vim etiam in rebus levioribus sanctus vir obtinebat, uno tantummodo propalandum exemplo censemus. Mulier quædam e vicino degens, ante ostiolum Sancti porticulamb scopare consueverat: cui vir Dei ob operis mercedem sæpe denarium conferre solitus erat. At cum, ut jam dictum est, votis Sancti inesset fæminam non videndam, quadam die cum eadem, quam diximus, mulier opus consuetum perageret, metuens servus Dei ne aut egredienti e cellula aut ingredienti improvise mulier obviaret, comminans præcepit ne illuc ulterius redire tentaret; etsi parvi pendens verbum istud excederet, digna ut justum erat pœna multaretur. Quod illa verbum triste excepit, mœrensque domum rediit, at, ut post patuit, plus quia fraudabatur censu pecuniæ, quam amore solitæ obedientiæ. Regressa igitur domum, post triduum nihili pendens jussum Sancti, regressa est, Deique homini se importuna ingerebat, anteque fores ejus nimiis clamoribus invalescebat, repetens ab eo quod solita erat recipere in lucro. Tum vir Domini graviter ferens, simulque reputans, nullis eam minis posse ab stultitia revocare, sputum ex sancto ore egerens oculo mulieris immersit. Quæ statim Divino nutu cæca effecta, domumque regressa, cunctos suæ domus municipes, ex una parte capitis, qua et ipsa erat, reperit cæcos. Et, ut fertur, tam bestie quamque volucres in illa domo manentes hujusmodi cautione usque in hodiernum multatæ sunt: ut quæ viri Dei excesserat verbum, tam illa quam omnis domus ejus atque cognatio, cunctaque supellex sentiret exitium imminens.

21 Beatus autem vir Sorus omnium odoribus virtutum refertus, vernabat Christo devotus. Roboratur namque in eo naturalis infirmitas carnis ardore intimo caritatis: imbecillitatemque corporalium virium solabatur copia spiritalium charismatum, simulque illud Apostolicum hortamentum: Non sunt, inquit, condignæ hujus seculi passiones ad superventuram gloriam, quæ revelabitur in nobis. Itemque quia per multas tribulationes oportet nos introire in regnum Dei, et quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quæ præparavit Deus diligentibus se. Hæc atque alia sacræ Scripturæ documenta, tamquam sal spiritale, fluxa mundi gaudia ab eo exsiccabant, et ad semper mansura cor illius ignibant. Hæc illius exercitatio, hæc continua contra diábolum extitit decertatio, donec tandem post laboris cursum, operis peracti a Domino repræsentata est remuneratio. Dum his atque hujusmodi agonibus decertaret, agminibusque monasticis undequaque ad se confluentibus, æmulamina suarum virtutum invictissima relinqueret, finis cunctis mortalibus inevitabilis ostium corpusculi ejus cœpit pulsare, ut anima Deo dilecta, diutissimis revincta catenis, carceralibus tandem libera servitiis rumperet vincula carnis, et Regi suo occurreret, in gaudium ejus suscipienda læta.

22 Convocatis itaque Fratribus quadam die, indicat dissolutionem sui corporis imminere, seque velle jam dissolvi, et esse cum Christo. Exin igitur, nec mora, acri febri corpore prærepto, medullæ ejus igne genuino perurebantur, et sanguinis unda per membra singula siccabatur, spiritus tamen carnis in infirmitate vigore Divino fortior reddebatur, et ad Domini faciem deprecandam, quo celerrime soluto carnis vasculo liberaretur, magis ac magis accendebatur. Denique dissolutione jam vicina, cohortibus monachorum circum se adstantibus, et eventum rei præstolantibus, paullo post futuram eis suam prædixit dissolutionem, et ut possibilitas permisit, ut sui memores essent ammonuit.

23 Interea ad hæc cunctis attonitis, et finem rei præstolantibus, ecce subito Orientis tramite splendor nimius adveniens, totum illud replevit cubiculum, ac eximii odoris nidor cunctorum replevit corda, patuitque in calce, qualis vir sanctus extitit in stadio vitæ. Sique valedixit Fratribus, et coelicum coelo spiritum collocandum tradidit. Ad cujus obitum adfuere præsentes sancti viri Amandus et Cyprianus: ut quibus unum fuerat vitæ studium, par fieret recompensatio et præmium. Jam vero eo migrato, quis explicet quantus fuerit circumadstantium luctus, quis pectoris anxii singultus? qualiter loqui volentibus, atque orare nitentibus, media interrumpens verba locutionem interdixerit doloris magnitudo? Tandem autem inter dira suspiria et amaras lacrymas doloris modum non ponentes, corpori sacro funebria impendentes obsequia, loculum paraverunt cum magna diligentia, et in basilica quam ipse dudum in honore sancti Martyris Juliani construxerat, terræ mandare studuerunt devote.

24 Quem locum Dominus noster Jesus Christus sæpissime, ad demonstrandum quem circa suum famulum habuerit favorem, mirandorum operum exhibitionibus consuevit nobilitare. Neque enim vel hujus operis sinit brevitas, vel stylo suppetit facilitas enarrandi, quot cæci post obitum ad illius sepulcrum

A crum receperint visum, vel debiles, seu quacumque infirmitate detenti, sanitati sint pristinæ redditi, et deemones ex obsessis corporibus pulsi, et alia quamplurima petentibus sint collata beneficia. Hæc omnia tuæ potentiæ præconia, tu Domine Pater in servis tuis mirabilis, mirabiliter operaris, ad gloriam nominis tui et ad laudem unigeniti Filii tui Redemptoris nostri: cum quo, et cum Spiritu sancto vivis et regnas per secula immortalia, Amen. a Attanum vocat Cl. Nobertus, Situm id fult, ubi nunc S. Aredii oppidum, vulgo S. Yrier la Perche, de quo And. Chesnrus in Antiquitat. Galliæ, et Franciscus hanchinus to. 2 Descriptionis Europæ. S. Aredii Vitam dubimus 25 Aug. b. Piura hujus verbi exempla reperies apud Vossium lib. 4 de vitiis sermonis cap. 24.

✠

Izvornik: Acta Sanctorum. Februarius, tomus I, Pariz: Victor Palmé, 1863. Prvi cjeloviti prijevod na hrvatski, objavljen 23. studenoga 2026. Prijevod i uređivanje: Tim Kršćanska stvarnost.

1. veljače Kalendar godine