Preskoči na sadržaj
Kršćanska Stvarnost
Odaberite dan
Veljača
1234567891011121314151617181920212223242526272829
Ožujak
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Travanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Svibanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Lipanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Srpanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Kolovoz
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Rujan
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Listopad
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Studeni
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Prosinac
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Veljača
1234567891011121314151617181920212223242526272829
Ožujak
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Travanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Svibanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Lipanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Srpanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Kolovoz
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Rujan
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Listopad
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Studeni
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Prosinac
12345678910111213141516171819202122232425262728293031

✠

Acta Sanctorum · Svezak III · 29. siječnja

O sv. Arnulfu, mučeniku u Belgiji

DE S. ARNULPHIO MARTYRE IN BELGIO

Sadržaj (1)
  1. Vita metrica

Cysonium, olim fiscus regius in pago Tornacensi; nunc intra limites agri Insulensis censetur, vicus insignis et magnus, qui et Baroniæ obtinet decus, numeraturque inter quatuor præcipuas Baronias Flandriæ, quibus vexilla gestantes ursos appingunt. Plura de loci antiquitate, nomine, ornamentis scribit Joannes Buzelinus noster Galloflandriæ lib. 1, cap. 19. Hic monasterium, quod nunc Canonicorum regularium est, ante annos fere octingentos condidit S. Everardus, Ludovici Pii gener, Dux Forojuliensis, de quo et Gisla conjuge, atque Alardo filio agenus XVI Decembris.

2 Hic S. Arnulphi Martyris asservatum diu corpus fuit, cujus XXIX Januarii in Martyrologio Belgico consignatur Natalis, licet, ut habet Molanus in Natal. SS. Belgii, a Cysoniensibus non celebretur. Eum XXVIII Januarii refert Galesinius his verbis: Cisonii in Belgio S. Arnulphi Martyris. Et Ferrarius: Cisonii in Belgio S. Arnulphi Militis et Martyris. Quam quam ab aliquo Belga, patriae suæ parum gnaro, deceptus videtur Ferrarius, dum in Notis dubitat num pro Cysonio, Flandriæ pago, vulgo Cisoing, (non, ut ipse scribit, Cigyn,) Kesnoy, sive Quercetum Hannoniæ oppidum reponendum sit. Saussaius quoque: Eodem die (XXVIII) Cisonii in Tornacensi Præsulatu S. Arnulphi Militis et Martyris, qui pro pietate et justitia coronatus occubuit. Et præbuit his auctoribus eum diem illi dicandi occastonem Molanus iu Indiculo SS. Belgii ita scribens: Arnulphus miles et Martyr Cisoniensis, in defensione Domini ac Magistri sui innocens laqueo peremptus fuit.... Natalem notatum vidi V Kal. Februarii, quem tamen puto a Cisoniensibus non celebrari, sed III Id. Julii faciunt commemorationem Sanctorum suæ Ecclesiæ. Eorumque elevatio facta est pridie Id. Decembris.

3 Vitam S. Arnulphi scripsit rhythmo dimetro catalectico, strophis tricolis constante, Canonicus quispiam Cisoniensis, ut ex his versibus patet:

Sanctum nocte sustulit, Et in caput transtulit, Præsentis Ecclesiæ.

Hujus rhythmi strophas aliquot recitat Molanus in Indiculo et Natalibus SS. Belgii, et Buzelinus loco citato, qui et lib. 3, Annal. Galloflandriæ ex fide historiam S. Arnulphi exequitur. Eum porro rhythmum nobis, ex MS. cænobii Marquettensis juxta Insulas, communicavit Ægidius Bucherius noster. Meminit quoque Arnulphi Ferreolus Locrius in Chronico Belgico, et Guilielmus Gazæus in Historia Ecclesiast. Belgii, qui tradit ejus opem adversus febres præcipue implorari, sed fallitur dum Gislam, quæ ibidem tumulata, ejus conjugem fuisse Alardum filium scribit.

4 Gaufridum, sive Guntfridum, aut Godefridum, Atrebatium et Cameracensium Antistitem, S. Arnulphi Martyris filium fuisse scribunt Demochares, Claudius Robertus, Gazæus. Georgius Colvenerius in Notis ad lib. 1, Chronici Baldrici Noviomensis Episcopi cap. 36, ita scribit: Quis sit iste Arnulphis Martyr, non facile dixerim. In Martyrologiis duos invenio Arnulphis Martyres, unum die 18 Julii, qui scribitur fuisse Episcopus Turonensis, contemporalis et discipulus S. Remigii; et proinde non est iste de quo quæritur: alterum die 3 Octobris in addit. Molani ad Usuardum his verbis: Mosonii festivitas B. Arnulphi Martyris. Ubi tamen pro Mosonii verisimiliter legendum est Mosomii.... An iste sit, non mihi constat. Locrius et Ferreolus potius nostri hujus Arnulphi filium existimant fuisse. De Arnulphi autem ætate statui ex eo potest, quod filium volunt circiter annum 752. Trawardo, vel Traguardo, vita functo subrogatum, decessisse 770, aut non multo post. Et satis fît verisimile ex iis quæ lib. 1, cap. 36, et sequenti Baldricus narrat.

5 Sacris Arnulphi ossibus admodum diu, inquit Buzelinus, Cysoniensis cænobii templum, et plerisque ad ea mirandis curationibus floruit. Gazæus innuit adhuc isthic extare ita enim scribit: Quiescit in ecclesia Cysoniensi, ad latus altaris, cum Gisla conjuge et Alardo filio: et 29 Januarii celebratur. De Gisla supra monuimus Ludovici Pii filtam, S. Everardi conjugem fuisse; Alardum eorum filium. Et ipse alibi licet iterum S. Alardum S. Arnulphi filium scribat, postea tamen S. Gislam S. Everardi conjugem vocat, tradit que cum eo coli XVI Decembris. Arnulphi vero ossa per Iconomachos dispersa esse scribunt Molanus in Indiculo et Natalibus, ac Locrius. Multus antea, ut tradit Buzelinus, ad eam ædem fiebat concursus hominum. Quibus collum dolore torquebatur, eam ipsi restim huic circumdabant, quæ fauces ejus Martyris eliserat; statimque sentiebant ægritudinem comprimi. Iis etiam sæpenumero ad preces malignus corporis ardor extinguebatur, qui febribus æstuabant graviter: et multi pro accepto munere, frequenter offerebant argentea fila in laquei modum contorta.

Vita metrica

AUCTORE CANONICO CYSONIENSIANONYMO, ex MS. monasterii Marquettensis.

ARNULPHI Deiferi, Fidelis armigeri, Talis est historia. Hujus ætas florida, Deum mente fervida Sequens duce gratia, Irreprehensibilis, Et cunctis amabilis, Apparere studuit. Non curans de crastino, Egenos pro Domino Vestivit et aluit. Quem matura gravitas Insignit et castitas, Regit temperantia. Mundo vivens mortuus,

Sanctitate strenuus, Conditus prudentia. Custos conscientiæ, Divinæ præsentiæ Complacere studuit. Cujus innocentia Nil de sapientia Stulti mundi sapuit. Orans cum jejunio, Quod metat cum gaudio Seminat in lacrymis. Omnino sollicitus, Ne nimis implicitus Esset rebus infimis. Quid de eo dignius, Quid dicatur plenius, Cum res modum superet? Quis misericordiam, Quis virtutum copiam, Quis actus enumeret?

2 Hic cujusdam Militis Potentis et divitis, Erat fidus armiger. Nam procerus corpore, Vivo vigens robore, Fuit armis impiger. Ipsum consanguinitas, Sed et morum probitas, Carum fecit Militi. Sed quod esset gratior, Et cunctis præstantior, Invidebant subditi. Hic furto clandestino Subtrahebat Domino Non parvam substantiam. Plane salutiferum Furtum, quia pauperum Supplebat inopiam.

3 Dum sub veste propria Deferret edulia, Tentus a familia; Accusatur, trahitur, Damnatur, diripitur, Vestis Sancti scinditur. Sinus plenus assulis Pater coram famulis Ad Arnulfi gloriam. Sic Dominus miraculo Factam suo famulo Decorat injuriam. Dum stupet familia, Non tardat de venia, Sed indulget protinus.

Sopita suspicio: Dat ejus dominio Domus curam dominus. Ipse sibi conscius Recedens quantocyus Secum defert assulas. Quas dum distribueret, Videt quod resumeret Primas esca formulas. Inde non extollitur, Sed coepti persequitur Opus beneficii. Nulli damnum inferens, Secum diem conferens Extremi judicii.

4 Hic præceptum Militis De prædandis subditis Quandoque suscipiens, Parcebat extraneis, Ex ejusdem horreis Ipsi satisfaciens.

AUCTORE CYSONIENSI CANONICO, EX MSS.Quod cum sæpe faceret, Et tanta decresceret Paullatim substantia; Est delatum domino, Quod vix die crastino Suppetunt stipendia. Convenitur igitur, Et pœnis addicitur, Quasi reus sceleris. Adest in propatulo Deus suo famulo, Attestator operis. Nam cum damnum reparat, Ipsius exhilarat Dominum dupliciter. Arnulfum sanctissimum, Et Deo carissimum Commendant communiter. Ex hoc quasi proprium Assumens in filium, Miles hunc amplectitur. Jam non dicit proprium Quod habet, sed omnium, Nec clam distribuitur.Quem tortor exanimat. Nomen ineffabile, Divinum, terribile Ter Beatus nominat. Hostes torquet rabies, Quod tanta sit requies Pendentis in arbore. Iram furor concipit, In pausam se proripit De cujusque pectore. Quod nihil proficiant, Nisi cœptum finiant, Colloquuntur mutuo: Hinc si discesserimus, Nullum reportabimus Triumphum de mortuo. Dum sic quisque loquitur, Ab ipsis conscenditur Arbor unanimiter. Sancti super humeros Ponunt pedes efferos, Innitentes acriter. Innocentem jugulant, Quod probant quæ pullulant Ibidem miracula, Quæ silenda credimus, Non visa dum scribimus, Ne putetur fabula.Deum laudat: vi strangu- latur.domini hor- rea repleri divinitus im- petrat:Sic Arnulfi sanctitas Et probata caritas Longe late claruit. Et quod per martyrium Ad Sanctorum gaudium Pervenire meruit. Licet esset laicus, Hunc sermo Dominicus Perfecte docuerat; Ut sicut pro omnibus Christus, sic pro fratribus Quisque mortem perferat. Nam Martyr ut fieret, Et jussum perficeret Constanter Dominicum; Hic et Miles pariter Egressi, feliciter Iter carpunt publicum. Hostes ejus dominus Habebat, quos eminus Venire conspiciens. Dum non est effugium, Iste dat consilium, Dominum conveniens: Equus vester debilis, Meus velox et agilis; In ipsum conscendite. Sic ad villam proximam, Vestram tantum animam Ut salvetis, fugite. Mihi non sunt metui, Nihil eos nocui, Cur eos pavescerem? Et si vitam termino, Mori pro te domino Libet, ut te liberem.

7 Sed supersunt plurimi, Qui viri sanctissimi Noverunt historiam; Quorum testimonium Prolatum in medium Multam confert gratiam. Nam sunt longo tempore In eadem arbore Visa luminaria; Ut ibidem civium Credatur cælestium Adesse præsentia. Tanto moles arboris Per successum temporis Non comparet penitus: Totum a fidelibus Pro magnis pignoribus Est raptum radicitus.Arbor cælesti fulgore lucet.xstuat mar- tyrii deside- rio:se morti of- fert pro do- mino:Miles fugit ocyus: Hostes hunc atrocius Tractant, mactant, lacerant; Quod ejus suffragio Quem habebant odio Fugisset, improperant. Ejus collum fortiter Loro stringunt pariter. Ut sic vitam finiat. Longo vivens tempore, Sic pendet in arbore, Ut nil mali sentiat. Lorum nihil nocuit, Sed magis sustinuit,

8 Lorum quod supplicio Fuit, est remedio, Si quis collum doleat; Hoc si circumtulerit, Et non hæsitaverit, Quod mox dolor abeat: a Nam si quis cum febribus Huc venit et precibus Sentit beneficia. Concurrente populo, Multa Dei famulo Dabantur donaria. Huc sæpe recurrere Se non sine munere Vovet plebis copia. Quosdam, ut monuimus, Huc venire vidimus Cum filis argenteis, Quæ collo circumferunt, Et Sancto sic offerunt Factis quasi laqueis.a Alia Sancti miracula.suspenditur:

Illatam quotidie Non ferens injuriam, (Nam lateret posteros Quantam apud Superos Obtineret Gloriam) Orabat in angulo Coram Sancti tumulo Quædam senex vidua, Vacans eleemosynis, Orare cum lacrymis Hæc erat assidua. Sanctus visibiliter Apparens, hanc leniter Vocat et alloquitur: Regna tenens cælica Sic a plebe laica Cur Arnulfus spernitur? Ipsi dorsos ingerunt, Se præsente conferunt Verba nugatoria. Ipse ne se vindicet, Decet ut hoc indicet Tua præscientia. Ad quæ fortis femina: Te, si placet, nomina, Nec me reddas dubiam: Ut quanto sum certior, Tanto sim constantior, Ut quod jubes faciam. Arnulfum se nominat; Quod jubet ingeminat Inconstanter fieri.

10 Statim die crastina Visum refert femina In aures Presbyteri. Qui, quasi divinitus Tunc esset admonitus, Processit ad populum. Sancto quisque deferat Jubet, monet, iterat, Et narrat miraculum. Tamen timens tumulo, Rudi rursum populo Ne foret incuriæ, Sanctum nocte sustulit, Et in caput transtulit Præsentis ecclesiæ. Ibi nunc repositus Jacet Martyr inclytus In altaris margine.b Ibi Gilla posita Est, et ejus inclyta Proles, Alars nomine. Horum trium meritis, Et Evrardi Militis, Præsta pater omnium, Sic ad præsens vivere, Horum ut in æthere Consequamur gaudium.

a Ante hanc stropham habebatur in exemplari quo usus Molanus, istæc:b Hos versus ita expressit Buzelinus: Ubi Gisla posita est, Et ejus inclyta proles, Adalardus nomine.

Gislam quoque habet Molanus, et plerique qui de ea scribunt.

✠

Izvornik: Acta Sanctorum. Ianuarius, tomus III, Pariz: Victor Palmé, 1863. Prvi cjeloviti prijevod na hrvatski, objavljen 22. studenoga 2026. Prijevod i uređivanje: Tim Kršćanska stvarnost.

29. siječnja Kalendar godine