Preskoči na sadržaj
Kršćanska Stvarnost
Odaberite dan
Veljača
1234567891011121314151617181920212223242526272829
Ožujak
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Travanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Svibanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Lipanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Srpanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Kolovoz
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Rujan
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Listopad
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Studeni
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Prosinac
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Veljača
1234567891011121314151617181920212223242526272829
Ožujak
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Travanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Svibanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Lipanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Srpanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Kolovoz
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Rujan
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Listopad
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Studeni
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Prosinac
12345678910111213141516171819202122232425262728293031

✠

Acta Sanctorum · Svezak II · 20. siječnja

O sv. Eutimiju Velikom, igumanu u pustinji svetoga Grada

DE S. EUTHYMIO MAGNO, HEGUMENO IN EREMO SANCTÆ CIVITÀTIS

Sadržaj (33)
  1. § II. Euthymii sanctitas, dies natalis.
  2. § III. Vita S. Euthymii.
  3. § IV. Etas et Euthymii, discipulorum, successorum, et sex Patriarcharum Hierosolymitanorum.
  4. Prologus Cyrilli,
  5. Ex veteri Latino MS.
  6. Auctore cyrillo monacho, interprete Gentiano herveto,
  7. S. Euthymii ortus et educatio.
  8. Studia. Sacerdotium. Vita Anachoretica.
  9. Recessus in speluncam. Cænobium S. Theoctisti extructum.
  10. CAPUT IV. Conversio Aspebeti Ducis filii Terebonis, ejusque familiae.
  11. Fuga in solitudinem Ruban, tum in Ziphon. Aliud monasterium constructum.
  12. Secessus in novam speluncam. Laura constructa.
  13. Annona divinitus multiplicata. Inobediens punitus.
  14. Maronis et Clematii inconstantia emendata.
  15. Zelus fidei contra Nestorium. Aliæ virtutes.
  16. Prædictiones. Curationes.
  17. Pluvia cælitus impetrata.
  18. Defensio fidei et Synodi C halcedonensis.
  19. Eudociæ Imperatricis ab hæresi ad orthodoxam fidem reductio.
  20. S. Sabæ tirocinium. S. Gerasimi virtus.
  21. S. Sabæ tirocinium. S. Gerasimi virtus.
  22. Varia misericordiæ opera. Mors Eudociæ Augustæ.
  23. Acta et obitus S. Theoctisti: et aliorum Euthymii discipulorum.
  24. Dies obitus sui a S. Euthymio, et Domitiani prædicta.
  25. Obitus Euthymii ac Domitiani. Sepultura.
  26. CAPUT XX. Occasio commutandæ Lauræ S. Euthymii in cænobium.
  27. CAPUT XXI. Cænobii ædificatio.
  28. Tres primi successores S. Euthymii. Pax Ecclesiarum. Oleum S. Euthymii.
  29. CAPUT XXIV. Sacrilegium punitum.
  30. CAPUT XXV. Energumeni liberati.
  31. Lethargus sublatus.
  32. Perjurus et fur puniti.
  33. CAPUT XXVIII. Epilogus. Caussa scriptionis.

CAPUT XXV. Energumeni liberati.

Verumenimvero nunc mihi rursus incitatur oratio ad rebus aliis pascendas vestras aures. Non sinit enim cessare miraculorum continuatio, semper magis provocans orationem, et vehementi semper studio contendens progredi ad anteriora, quæ sunt præstantiora atque jucundiora, veluti ipsa secum certans, et ea quæ præcesserunt iis, quæ sequuntur, volens vincere. Duas enim cisternas, quas fama est ab initio fodisse Amorrhæos, distantes duobus stadiis a coënobio, renovat quidem, cum adhuc esset super terram, magnus Euthymius ut jam ante declaravimus: et cum alterius ori imposuisset ostium, tribuit Lauræ ad aquationem: alteram autem iis, qui ab ipso baptizati fuerant, Agarenis, certo concedit tempore. Cum sic ergo haberent cisternæ, et una quidem Lauræ, altera vero attributa fuisset Agarenis; solitudinem illam, quæ erat alioqui arida, et propemodum aquæ expers, pluviæ invaserat penuria. Qui Lauram itaque incolebant, aquæ veriti inopiam, cisternæ quidem ostium clavis et vectibus communiunt.

143 Cum vero a Præfecti, qui Romano suberant imperio, Aretha et Asuades, contra se invicem arma et bellum suscepissent, per solitudinem sæpe dispersi barbari, et pecunias diripiebant, et domos evertebant, et quæcumque alia in his rebus violenta solent et tyrannica contingere, faciebant. Cum nos autem aliquando sederemus ante aditum coënobii, accedunt quidam duo barbari, cum eis vero aderat quoque Christianus quidam, Thalamas nomine, qui erat cognatus Agarenorum, qui fuerant olim baptizati ab Euthymio. Adducebant autem unum ex sua multitudine barbarum, qui ipse quoque a quodam sævo possidebatur dæmone. Cum ergo accessissent, exposuit nobis caussam Thalamas, nempe quod cum aliquando barbari venissent ad Lauram, ut potarent suos camelos, et cisternæ impositum invenissent ostium, hic quem possidet dæmon, paullo magis barbarice commotus, gravi quidem lapide illud confringit; eum autem statim vicissim longe gravius ferit dæmon, et deinceps jacebat tortus ac dilaceratus, et os habens spuma oppletum.

144 Ego vero, inquit, accedens, et quod ita se haberet barbarus animo fractus, una cum his viris eum tollo, et ad Sancti capsam affero, ut unde accepit calamitatem, illinc inveniat mali quoque medicamentum. Ejusdem enim est et castigare propter audaciam, et curare rursus propter clementiam. Cum ergo ad loculum positus essetis, qui laborabat, et non multum deinceps tempus mansisset, curationem invenit majorem quam petierat; non liberatus solum ab affectione, sed etiam diviniore luce animum habens illuminatum, et non multis postea diebus baptizatus.

145 Hujus autem ipsius quoque Thalamæ sororis filia, immundi dæmonis dominatu tenebatur. Ea igitur a Lazario (illinc enim habitabat Thalamas) portata ad capsam reliquiarum, nullum quidem aliud medicamentum applicatum, nisi hujus loculi sanctificatio: dies autem non plures quam tres, ad perfectam sufficiunt liberationem ab eo qui opprimebat.

146 Quid vero de filio dixeris Agareni Argobi? hoc enim erat nomen patris. Quem cum pascentem greges in solitudine quidam execrandus invasisset spiritus, non solum mente, sed adspectu et oculis quoque erat perversis. Delatus autem ipse quoque ad capsam reliquiarum brevi, omnino erigitur, et omnia suo loco restituta habens, patri redditur.

147 Multa quis posset alia ejusmodi recensere, atque adeo innumerabilia. Quamdam enim mulierem, quæ in vico Betabudison cum marito habitabat, meridie domi aliquando sedentem gravis invadit dæmon: et totos quidem sex menses cum eo colluctabatur, et marito morte graviorem vitam efficiebat. Cum itaque is eum casum ferret intolerabiliter, et nullam posset molestiæ invenire consolationem, constituit ad magnum confugere Euthymium: et cum sic furore percitam accepisset conjugem, cum ea venit ad monasterium. Quoniam verob non licet introire mulieribus, assidebat in vestibulo, faciens quæ poterat, jejunio utens et oratione, et singulis vesperis bibens ex capsæ sanctificatione, cum oleo lucernæ. Tertia autem consequenti nocte ei magnus apparens Euthymius ei dicit: Ecce sana facta es, vade in domum tuam, statimque et morbus est dissolutus, et cessavit insania, et domum mulier sana mente revertitur. Abillo autem tempore, utpote memor beneficii, quod a Sancto acceperat, quotannis veniebat ad monasterium, ipsumque limen et solum, quod est ante ingressum, et pulverem ipsum complectens, osculabatur, Fratresque invitabat ad convivium, et quam humanissime poterat, accipiebat. Et hoc quidem est ejusmodi, et quod nulli priorum edit magnitudine.

148 Illud autem ipse quoque, qui subiit calamitatem, et ad Sancti sepulchrum consecutus fuit curationem, cum sit adhuc superstes in monasterio, et unus ex iis qui in eo sunt monachis, sua lingua et voce testificatur. Est enim quidam Frater in monasterio, genere Galata, nomine Procopius. Hic ergo Procopius cum adhuc in civilibus versaretur tumultibus, occupatus fuit a malo dæmone, et eum habuit diu simul habitantem, et ea, quæ intus erant, opplentem strepitu, sicut ipse mihi narravit. Postquam autem mundo relicto accessit ad monasterium, et a convertitu Fratrum fuit acceptus, et adoravit capsam reliquiarum, malus statim dæmon est convictus, tamquam lux a tenebris, et in apertum productus, et esse dæmoniacus cognitus est Procopius, omnia illa patiens, quæ sunt propria iis, qui sic sunt affecti: ut qui crebro disrumperetur, et humi provolveretur; et vinctam præterea haberet linguam, et nec sineretur quidem loqui, ut consueverat: quem ipsum quoque magnus curat Euthymius, et ab affectione simul et insania liberat, et a linguae vinculis: sicut in hodiernum usque diem ostenditur præsens in monasterio, non solum sanus et liber ab omni affectione, sed omni temperantia et tolerantia insignis, et in eo suave Christi jugum trahens pro viribus.

149 His consequens fuerit ea persequi, quæ illi Xenico evenerunt. Nobis enim aliquando sedentibus in ingressu monasterii et ligonem quemdam in manu habentibus et purgantibus, advenit hic cum magno tumultu, tamquam procella quædam a malo actus dæmone, et clara voce exclamans: Quid mihi et tibi, Dei serve Euthymi? Quo me violenter trahis? Non exeo. Deinde eum ante fores projicit malus dæmon, ceciditque casu iis, qui videbant, miserabili. Cum ergo cum janitore Babyla surrexissemus, et vix eum sustulissemus, ad reliquiarum capsam eum deducimus. Ille autem adhuc similes quoque voces usurpabat, sic clamans: Cur me per vim divellitis et distrahitis? Cur me ad meum hostem ducitis? Cur me ad eum vehementer trahitis, qui me semper incendit? O violentiam! Non ambulabo vobiscum, sed egrediar, et non manebo amplius. Postquam autem ad ipsum Sancti sepulchrum cum Xenico multum defessi pervenimus, eum rursus quoque dejicit dæmon: et cum totam illam noctem mutus omnino transegisset, mane surgit moderatus et sanæ mentis, ne minimas quidem habens priorum reliquias. Cum itaque cum eo iniissemus convivium, inter cœnandum eum interrogavimus, quidnam heri ei accidisset, et quemadmodum huc venisset, et quidnam clamaret? Ille vero dicebat se omnia ignorare, et neque quemadmodum huc venisset, neque quid clamaret, se omnino scivisse.

a Anno Justiniani 19, Chr. 348, obsessa fuit a Cosroe seniore Edessa, quo tempore, aut proxime sequenti, hoc ducum intestinum bellum contigerit.
b Non licere mulieri in Lauram accedere tradit idem in Vita S. Joannis Silentiarii. Simile de Mandra S. Simeonis Stylitæ & Janu. memoratum.

Lethargus sublatus.

Hæc autem cum sint ejusmodi, et quod ad miraculorum rationem attinet, nihil relinquunt quod ea superet, iis solis cedunt quæ facta sunt in vico Betagabæorum, ad quæ nostra nunc convertitur oratio. Erat enim quidam Presbyter in monasterio, ex'eo vico ortus, momine Achthabius, qui quadragintaquinque annos in eo peregerat, et Christi mandata se probe exequi ostenderat. Erat autem ei quoque quidam frater genere in vico a Tagabæorum: qui quidem ad duodecimum lapidem distat a Gaza, nihil fratris simili aut cognatum faciens, Romanus, (ita enim vocabatur) sed delicate vivens et otiose. Cum vero ei quidam invidisset facultates, ei per scelus parabat insidias, et eas conabatur auferre. Cum autem a scopo aberrasset, et vehementiori invidiæ stimulo esset consauciatus, venit Eleutheropolim, et adversus eum quemdam accipit præstigiatorem, alterius damnum miser magno comparans. Atque ille quidem usus est iis, quas sciebat, artibus. Romanus autem, ut qui nihil prævidisset eorum, quæ gerebantur, in agro degebat; nihil omnino cavens ea, quæ per ipsum struebantur maleficia, et laborans quoque veterno corporis, (utpote quod Deus ejus magnam interrumperet socordiam, et ejus animum ad studium reduceret et diligentiam, et ideo permisisset, ut aliquantum vinceretur a maligni insidiis, ut paullo post ostendent ea, quæ subjungentur) domum refertur. Deinde cum malum vehementius incubuisset, ille quidem jacebat hydropicus et plane erat desperatus ab arte medicorum. Qui autem ad eum attinebant et amici, circumsidebant, ultimas separationis lacrymas propter eum emittentes.

151 Cum hic ergo ita esset gravissime affectus, et ipsam mortem expectaret, cum vix et obscure admodum, ut vix cerni posset, oculos aperuisset, orat eos, qui aderant, ut paullulum secederent: ipseque solus relictus, et ad parietem conversus, sicut ille magnus aliquando Ezechias, in contritione cordis talia est precatus: Deus exercituum, qui dixisti, Quando conversus ingemueris, tunc eris salvus; ipse respice super me, et ab hac, quæ me comprimit, necessitate et calamitate eripe. Interea autem cum in mentem venisset, magnum vocabat Euthymium adversus hanc affectionem, et eum Deo offerebat intercessorem, et per ipsum rogabat ut liberaretur.

152 Deinde cum fuisset veluti in ecstasi, videt quemdam vestitu monachum, pilis canum, adstantem et dicentem: Quid vis tibi faciam? Et ille quidem metu, inquit, et gaudio divisus, interrogavit: Quis tu es Domine? Euthymius autem dixit: Quem ipse nuper vocasti: neque meum adspectum quidquam extimescas, sed videam quid patiaris, et quænam pars corporis acceperit calamitatem. Cum autem ostendisset ventrem, ipse conjunctos suos erigens digitos, et his utens tamquam gladio, scindit id quod ventris intumuerat, et affectionem illam excernit, et diffundit, et ex ventre educit veluti quamdam laminam ex stanno factam, quæ quosdam habebat characteres, eamque in mensa subjicit ejus oculis. Deinde cum manu conjunxisset scissuram et inunxisset, integramque partem effecisset et sanam, deinceps ei totum actum refert: ex opibus exortam invidiam, malefici conductionem, dæmonum invocationem. Te autem ne sic quidem, inquit, vicissent hostis machinationes, nationes, nisi ipse ansama præbuisses. Ecce enim, quantum est tempus, ex quo nec ad ecclesiam venire curasti, nec ad intemerata accedere Sacramenta: sed vixisti sine cura et sollicitudine, quod ad tuam quidem pertinebat animam? Quoniam ergo tui Deus motus est misericordia, deinceps attende tibiipsi, et ne tuæ salutis curam amplius negligas.

153 Hæc ubi audiisset Romanus, et statim surrexit sanus, cum tumor qui erat in ventre, jam esset perspiratus: et convocatis suis necessariis, eis et Sancti adventum, novamque illam et alienam per digitos dissectionem, et totam, ut semel dicam, renuntiavit visionem. Deinde vero ad nos quoque transiti, et Præfecto monasterii, et fratri Achthabio, et nobis omnibus hæc narravit. Eo autem die, quo factum miraculum, maximum in hodiernum usque diem festum celebrat, et quotannis Sancto agit gratias. Sed hoc quidem est hujusmodi. a An Thabatha, seu Tabacha, aut Tabasa, patria S. Hilarionis, vicus circuler quinque millia a Gaza distans? de quo S. Hieronymus in ejus Vita 21 Octob.

Perjurus et fur puniti.

Quod autem jam dicere aggreditur oratio, vereor ne videatur multis incredibile, ejusque moribus et clementiæ non satis congruere: tantum ostendit ardorem et tam perfectum zelum in eos qui pejerant. Est enim quidam vicus ad solem orientem, a Laura Phararum distans decem stadia, qui ipse quoque vocatur Pharan: qui quidem non cognomen, ut arbitror, accepit, sed ipse nomen potius Lauræ dedit. Vir autem quidam, nomine Cyriacus, ex eo ortus, pascebat gregem: et cum gregem pasceret per illas solitudines, a quodam qui erat ortus ex eodem vico, qui ipse quoque erat pauper, ejus fidei creduntur oves aliæ decem numero, ut eas una cum suis pasceret. Cum autem aliquantum temporis intercessisset, redactus est pauper ad necessitatem adeo inexorabilem, ut cum nihil haberet aliud, ad gregem statim respiceret, et necesse haberet eum vendere. Cum vero mali esset animi, ut videtur, Cyriacus, et nec parvo quidem lucro præferret veritatem, octo solas reddebat, et tot se ab initio accepisse asserebat. Cum is autem duas alias ultra eas peteret, inficiabatur Cyriacus, et res eis tendebat ad contentionem, et ambo inter se magnam agitabant seditionem.

153 Quidam vero arbitri inter eos accepti, ei qui vellet jurare, detulere jusjurandum, ut ea ratione inter eos componeretur controversia. Cum autem statuisset jurare Cyriacus, pauper ab eo exigebat jusjurandum per capsam reliquiarum magni Euthymii: et jam fuerat eis quidem dies præstitutus, et per illam ipsam juraturus vel potius pejeraturus, descendebat cum paupere ad monasterium. Cum vero ea via ingrederentur, quæ ab Hierusalem fert in Hiericho, et jam ab ipsis videretur monasterium, videns pauper Cyriacum totum perjurio deditum, et veluti in summa lingua habentem jusjurandum, et timore affectus, perinde ac si ipse esset juraturus aut pejeraturus, Age, inquit, Frater, revertamur. Nobis enim ad fidem faciendam sufficit vel sola ad jurandum propensio, nec oportet aliquid amplius adjicere. Hæc cum ille quidem dixisset, rogabat eum ne juraret. Is autem non ferebat, sed nisi etiam perjurium re ipsa perficeret, putabat se rem absurdam facere. Postquam ergo ingressus est monasterium, et grave illud perpetravit adversus capsam reliquiarum, et ad finem deduxit perjurium; ille quidem, ut qui esset revera insipiens, dixit in corde suo. Non est Deus: vel potius ipse Dei oblitus, existimabat fore ut eum quoque lateret.

156 Et domum quidem tunc est reversus, veluti quadam accessione stulte lætus lucro quod fecerat ex perjurio. Postridie autem ipse quidem in lecto jacebat vigilans circa mediam noctem: ei vero videbatur, ostio domus suæ sponte aperto accedere quidam senex monachus cum quinque junioribus, manu quidem dextera virgam tenens, plurima autem luce totam domum illustrans, terribilique eum adspectu intuens, austera voce dicere: Quidnam ergo, o stolide, ausus es adversus capsam Euthymii? eum autem, cum illi esset os obstrictum, et nihil invenire posset, quo se excusaret, sed perinde ac surdus lingua esset impédita, iis qui circa se erant jussisse tradi puniendum. Deinde cum quatuor eum distendissent, quinto virgam in manum tradidisse, et mandasse ut eum valide verberaret, ut non esset Dei contemptor, nec perjurus, neque fraudator alienorum. Postquam vero visus est habere satis plagarum, cum manum repressisset adolescentis, eum apprehendit capillis, et ait: Num nosti, o impie, esse Deum, qui hæc in terra judicat? Ecce autem hac nocte a te animam petunt. Quæ vero improbe abstulisti, cujus erunt? Propterea autem hoc tibi intulit supplicium, ut ex eo evadant alii meliores, et id, quod ex perjurio imminet, periculum fugiant, vel potius ipsum omnino juramentum, etsi vera sint dicturi.

157 Hæc cum ille Cyriaco minatus esset et dixisset, statim recessit cum iis qui erant circa ipsum. Ipse autem et visione conturbatus, et alioqui cum ferre non posset dolores allatos ex plagis, voce usus est acutiore, et vocavit eos qui prope erant, et plagas ostendit, et perjurium plane est confessus, et apud eos suam deflevit calamitatem. Deinde eos rogavit, ut ferretur ad Sancti capsam, Forte dicens, is qui has plagas inflixit intolerabiles, facilius curaverit, cum sit illius discipulus, cui est inuatum benefacere potius, quam punire. Nam adversus tales dolores medicorum manus vix suffecerint. Illi autem cum hæc audivissent, et quam graves etiam plagas accepisset spectassent, et ipsi quoque non levi essent metu affecti, ejus tamen cedentes desiderio, ejus exportandi sic rationem ineunt. Implent duos saccos palea, cuque eos cuidam asino ex transverso recte imposuissent, eum deinde imponunt medium, et ad monasterium et ad capsam deferunt. Qui cum omnia, quæ ei evenerant, nobis narrassent, et quas in tergo acceperat plagas ostendissent, tantum Fratribus metum immittunt, ut nullus exhinc neque ipse sineret aliquem jurare per Sancti capsam, neque, quantum in eis esset, alii jusjurandum deferret.

158 Illi autem cum tunc apud nos diem unum transegissent, cum vidissent Cyriacum vel tenui et imbecilla spe vitæ esse privatum, et ad mortem spectare, cum venter ejus defluxisset, et os ne tantillum quidem posset vomitum reprimere, eum tollunt, et domum rursus referunt. Is vero cum illa vix nocte vixisset, mortuus est postridie.

159 Illo autem tempore externus quoque quidam peregrinus in monasterio hospitio acceptus, cum precandi gratia in templum accessisset, et quæ in eo erant omnia esset contemplatus, media nocte sepulcrum Sancti subiens, quæ supra id stabat, a χέσην argenteam, non illotis solum, ut dicitur, sed etiam profanis revera aufert manibus, noctuque clam a nemine conspectus egreditur. Ex iis autem omnibus, qui erant in monasterio, nullus dolum deprehendit, sed ignorabatur id quod factum fuerat. Mane vero, qui januæ præerat Procopius, qui etiam a Sancto consecutus fuerat magnam prius curationem, ab aditu parum progressus, invenit externum illum, (o miraculum) quodam modo instar columnæ affixum. Animo itaque perplexus, et nesciens quid ageret, aperit arcanum janitori. Ille autem introducit quidem eum in monasterium; efficit vero ut omnibus Fratribus præsentibus fateatur miraculum. Narrabat autem aliquid novum novum et prope non credendum. Dicebat enim, se circa mediam quidem noctem argenteam illam χόνην surripuisse: statim vero egressum esse cum bestiis monasterii, et noctu quidem deinceps celeri pede iter esse ingressum non minus quam triginta stadia, nequaquam autem transiisse fines monasterii, sed diluculo ante ipsum fuisse inventum tamquam vinctum, et qui ne minimum quidem moveri poterat. Furem enim quodammodo vinxerat id, quod furto surreptum fuerat, et faciebat manere eos, qui furtum sustinuerant. Nos omnes propter hæc obstupuimus, et hanc Sancti magnam virtutem mirati sumus. Cum ergo sacram χόνην accepissemus, et viro (pauper enim erat) quod satis erat viatici dedissemus, dimisimus eum domum discedere. a χόνη infundibulum, ampulla videtur intelligi, aut simile vasculum sacrificio destinatum.

CAPUT XXVIII. Epilogus. Caussa scriptionis.

Hæc sunt magni Patris Euthymii pauca ex multis, quæ et ipsi vidimus, et quæ auditione accepimus; ut nec vita quam egit in carne, nec quæ post decessum facta sunt ab eo miracula, ignota sint posteris; quoniam utraque inter se conveniunt, et pulchre inter se cohærent. Res enim ejusmodi factæ post mortem non possunt esse alterius, nisi ejus qui talem vitam ostendit super terram: neque alius talem vitam egisset, nisi is, qui post mortem talibus est clarus miraculis. Ego enim, qui ipse quoque sum ab eo multas consecutus gratias, et multis ab eo beneficiis affectus in corpore et anima, cum viderem ejus capsam assidue multis scatere miraculis, et apud me semper mirarbar, et cogitabam, quomodo ad Deum tantam assecutus sit fiduciam, et incitabatur animus vehementi desiderio accurate sciendi, quænam fuisset ejus vita; et quænam in virtute fuisset exercitatio, ut undenam ei tanta fuisset cum Deo familiaritas et conjunctio.

✠

Izvornik: Acta Sanctorum. Ianuarius, tomus II, Pariz: Victor Palmé, 1863. Prvi cjeloviti prijevod na hrvatski, objavljen 22. studenoga 2026. Prijevod i uređivanje: Tim Kršćanska stvarnost.

20. siječnja Kalendar godine