Preskoči na sadržaj
Kršćanska Stvarnost
Odaberite dan
Veljača
1234567891011121314151617181920212223242526272829
Ožujak
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Travanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Svibanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Lipanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Srpanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Kolovoz
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Rujan
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Listopad
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Studeni
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Prosinac
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Veljača
1234567891011121314151617181920212223242526272829
Ožujak
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Travanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Svibanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Lipanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Srpanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Kolovoz
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Rujan
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Listopad
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Studeni
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Prosinac
12345678910111213141516171819202122232425262728293031

✠

Acta Sanctorum · Svezak IV · 6. veljače

O bl. Anđelu iz Furcia, reda pustinjaka sv. Augustina, u Vastu u Abruzzu

DE B. ANGELO A FURCIOORD. EREMITAR. S. AUGUSTINI, GUASTI AMONII IN APRUTIO,Commentarius prævius

Sadržaj (6)
  1. Vita ex ms. neapolit.
  2. B. Angelus sterilibus parentibus cælitus promissus.
  3. B. Angeli educatio, studia litterarum.
  4. B. Angeli desiderium religiosæ vitæ capessendæ.
  5. Religiosæ vitæ tirocinium. Studia Theologica.
  6. Officia in Religione administrata. Recusatus Episcopatus.

H istonium Frentanorum oppidum fuit, Plinio memoratum lib. 3 cap. 12 in regione quarta Italiae, atque aliis scriptoribus. Guastum Amonium nunc vocant, aut Vastum Aymonis, vulgo Guasto d'Amone, inter Asinellam Triniumque citerioris Aprutii amnes; ubi antiquorum operum vestigia superesse, maximeque sumptuosi prætorii ac perpulchri theatri Leander scribit. Hic vi Februarii festum celebrari B. Angeli de Furcio, nobis testatus est Antonius Beatillus noster, doctus vir ac sanctus, litteris anno CICCCCXXVIII Neapoli datis. Eum quoque recenset Philippus Ferrarius in generali catalogo SS. viii Id. Febr. his verbis: Furci, pago Teatinæ diocesis, B. Angeli Ordinis Eremitarum.

2 Eum hoc encomio prædicat Cæsar Eugenius Caracciolus in Neapoli sacra, de S. Augustini monasterio loquens: In hoc quoque loco habitavit B. Angelus de Furcio, (id castellum est exiguum Aprutii citerioris) eximius Theologus, qui a B. Clemente Auximano, Ordinis Generali, professor primarius constitutus studii publici hoc in cenobio, post diuturnos labores, multis miraculis vitæque sanctitate clarus, hic beatam animam exhalavit, conspectu fruituram sui Creatoris. Quiescit nunc ejus corpus sub ara sacelli, Præsepis dicti. Cernitur autem marmor diffracti ejus sepulchri, in altari, juxta minorem januam, qua ad claustrum itur, cum hac epigraphe. HIC IACET B. ANGELVS DE FURCIO ORDIN. S. AVG. LECTOR..

3 Hæc Eñgenius, qui in margine ista adjicit: Vita B. Angeli est penes auctorem. Eam nos Vitam per Antonium Beatillum ante citatum accepimus ex codicibus sanctuarii Neapolitani S. Augustini. Ex qua ætas beati viri cognoscitur, quam non satis in Alphabeto Augustiniano expedit Thomas Herrera, qui ab nonnullis traditum scribit, monachum fuisse anno CICCCCLVI, ab aliis CICCCC, ac demum a quibusdam an. CICCCLIX. At constat e Vita, Parisiis vixisse cum Ægidio Romano, Neapoli docendæ Theologiæ admotum a B. Clemente Auximano: quorum hunc Nicolaus Crusenius in Monastico Augustiniano, parte 3 cap. 4 scribit an. CICCCLXX Generalem renuntiatum, anno deinde CICCCLXXXV magistratu volentem abiisse, sed coactum anno CICCCLXXXII denuo eum capessere, e vita excessisse anno CICCCCXI. Cui subscribit Herrera: Clementi autem subrogatum iidem asserunt Ægidium Romanum an. MCCXCII, quadriennio post Bituricensem Archiepiscopum esse factum. F Beatum vero Angelum anno MCCCCXVII decessisse Vitæ auctor tradit. Ferrarius ait LXXXXI annos vixisse. Quædam horum infra in Notis expensa.

4 Binæ Orationes et Hymni bini adduntur in Beatilli MS. quæ operæ fuerit hic attexere. Oratio prior: Oratio, de eo: Quæsumus, omnipotens Deus, vota humilium respice, et B. Angeli Confessoris tui, vitam et mores eximii Doctoris Augustini Angelico spiramine feliciter imitantis, interventione placatus, concede, nos corde terrena cuncta despicere, et cælestium semper participatione gaudere. Per Christum. Altera: Deus qui per B. Angelum de Furcio multos ab infirmitatibus oppressos liberasti, et varios per eum morbos abstulisti, tribue, quæsumus, ut et nos ejus patrocinio omnia nostra delicta plangere valeamus, et tandem ad ejus consortium pervenire mereamur. Per Dominum nostrum.

3 Hymnus ad Matutinum. hymnus, Postquam immensus alter Baptista, Homo cælestis, Angelus terrestris, Vacans divinis eremum petisti Religionem. Tu qui præclari Patris Augustini Vitam imitans, Regulamque servans,

A Cuneta cadnei mundi despexisti, AUCTORE G. II. Celica quærens. Te deprecamur nos tui concives, Gaudio plenos detegas ex hoste, Per te salvemur etiam ex adverso Ac gubernemur. Per eumdem Jesum, qui in perpetuum Cum sancto Spiritu vivetinseculaseculorum Amen. Hymnus ad Vesperas. Angele de Furcio, Angelus tu pacis, Natus Adalipti, genitus Albatia, Mente te album, opere te celsum, Erige pressos. Præfata proles sacri Augustini, Meritis nos tuis super Flumen triste, Tristes ne simus, sed tui concives, Deprecamur omnes. Te colant omnes, patria sed tua Lacrymanter oret. preces effundat, Et tibi semper concinendo laudes Rogat devotas. Qui liberasti multos infirmos, Libera tu Furcium populosque omnes, Et nobis dones fontem lacrymarum, Deo plangamus. Mane quæramus, vesperi te quoque, Sexta et Nona semper orando, Celícos nos reddas, Christos devotos, Precibus tuis. Per te reddamus nostras a morte Animas Christo, Deo summo Patri, Spiritui sancto, qui in perpetuo Regnat honore, Amen.

B

6 Atque hi quidem hymni et antiqui sunt, quippe ab hujus et superioris seculi cleyantia longe remoti; et pro Furciensi Ecclesia compositi. Nam et in primo, stropha tertia, et in secundo stropha secunda, concivem appellant; et stropha tertia patriam ejus nominant, uti et secunda Flumen triste, quo nunc vocabulo Furcium nuncupari principio Vitæ dicitur. Est Furcium, sive Flumen triste, ut supra Engenius, castellum, sive, ut Vita MS. castrum: Furcas vocat Herrera, et opidulum facit, Ferrarius Furcum, pagum Comitatus Montis Oderisii. Est autem Leandro Alberto teste, juxta flumen Asinellam, ejus in dextera, modicum castellum Mons Dorisius, insigne tamen nomine Comitatus.

C

7 Prater ergo, quod supra diximus, monumentum Neapolitanum, vetustumque Beati titulum, marmori insculptum; prater celebrem in oppido Guasti Amonii venerationem; Furcii quoque ei sacellum redificatum est, Ferrario teste, in quo ejus reliquiæ servantur. Meminit B. Angeli de Fursis (ut scribit) Philippus Eissius in Encomiastico Augustiniano, ubi et alios citat.

Vita ex ms. neapolit.

AUCTORE ANONYMO.

B. Angelus sterilibus parentibus cælitus promissus.

In regni a Siciliæ provinciab Aprutina, inc Teatina diœcesi, castrum est quod quondam Furcium dictum, nunc Flumen-triste vocatur: in quo quidam vir fuit, nomine Adaliptus, cum sua uxore, nomine Albatia. Ambo autem fuerunt secundum patriæ et seculi dignitatem non infimi, mundi substantia rerumque abundantia fulti, copia et potentia genere conjuctorum vallati, sed maxime Dei timore ornati, caritatis erga Deum et homines igne succensi, morum honestate fulgentes, orationibus, pauperum inopumque misericordiis insistentes, ecclesiarum limina visitantes, jejuniis, vigiliis et peregrinationibus semetipsos macerantes, devotionis cunctis actibus vacantes, et nihil aliud præmeditantes, nisi qualiter Deo placere mererentur.

2 Verum cum jam mundum ex corde sprevissent, eorum flore juventutis arescente, Divino spiramine cogitare coeperunt, ne tamquam infructifere arbores præcidi mandarentur vel arescerent, sicut ficulnea, cui maledixit Deus. In hoc ergo se Dei gratiam et misericordiam assecuturos putabant, si ex eorum corporibus, velut ex arboribus virentibus, suisque temporibus fructibus rutilantibus, surculus prodiret in fructum suavissimum Deo. Hoc ergo orantes dicebant: Inclina Deus aures tuas, et audi preces servorum tuorum, confidenter totoque corde clamantium; et aperi thesaurum misericordiæ tuæ. Magnifica, quæsumus, nomen tuum super nos, nostrorum corporum fructum concedendo. Aufer, oramus, a nobis sterilitatis opprobrium. Neque hoc ad animi jactantiam, nec pro successorum substantia, servis tuis concedi optamus; sed solum ut ipse apud te fructus noster fulgeat, et a tuo famulatu numquam discedat. Visita nos, quæsumus, in salutari tuo, sicut es dignatus visitare Annam Elcanæ uxorem sterilem quæ genuit Samuelem tuum Prophetam fidelissimum.

3 Sic ambo orabant: verumtamen quia se putabant indignos a Deo audiri, decreverunt suum præcipuum Patronum Michaelem Archangelum super hoc postulatum donum invocare toto mentis affectu. Ergo vota offerunt, ac ad ejus limina ad montemd Garganum pergunt: ubique preces fundunt, ac lacrymas multas emittunt, atque in singultus et suspiria medullitus prorumpunt, hoc meditantes in corde et lingua pronuntiantes: Ah Michael sancte, suspice vota flentium, et noli despicere preces tuum poscentium patrocinium, in hoc loco celebri venerabilis tuæ memoriæ, tibi magno cordis fervore porrectas. Posce pro nobis nostrae posteritatis fructum, Divinis semper obsequiis mancipandum: ipsum enim ex nunc coram te et tuo sancto altari spondemus Deo dicandum. Intret in conspectu tuo oratio nostra, et per te aures Divinas nostrae lacrymæ subeant. Confortati itaque et confisi se exaudiendos tanti patrocinii favore, ad propria remeabant gaudentes.

4 Nocte igitur sequenti, cum nec ex toto vigilarent, nec ex toto dormirent; ecce Angelus Domini assistit juxta eos, nimia claritate perfusus, blandus in aspectu, jucundus in verbo et gratiosus solatio: ad cujus dexteram adstabat quidam venerabilis Episcopalibus insigniis insignitus, sub cujus Episcopali chlamyde habitus Ordinis Fratrum Eremitarum S. Augustini aperte patebat. Quibus stupentibus visione tam nova, Angelus ipse sic ait: Nolite timere; ego enim sum protector vester Michael Archangelus, qui adsto ante Deum semper. Ego siquidem, cum me deprecaremini, lacrymas vestras obtuli ante Deum: et nunc missus sum nuntiare vobis, vestras preces esse exauditas. Nascetur namque vobis filius, et vocabitur Angelus. Hic erit magnus coram Domino: per ipsum enim Altissimus magnalia operabitur. In suis etiam tenellis annis scientiæ Divinæque disciplinæ vacabit. Ego denique ejus custos et protector ero sollicitus. Mundum ipse despiciet, et huic meo comiti adhærebit. Hic autem, de quo dixi, meus comes in hoc ministerio, est e Augustinus Episcopus et Doctor eximius, cujus sub Regula militabit vester futurus filius. Et nunc ex hoc ad vos simul venimus, quoniam ipsius curam nobis commisit Altissimus. Ab ipso itaque Patre veluti fonte luminum, scientiarum omnium et sapientiæ aquam exhauriet, qua irrigabit orantium corda et florere faciet in agro Divino. His autem finitis sermonibus,

A cum lumine immenso ab eorum aspectibus ambo pariter evanuerunt, cœlum petentes. Unde venerunt exhilarati ultra quam exprimi valeat de tanto viso et audito mysterio. Surgunt et se prosternentes in solo devotione profunda atque humili mente Deo, B. Michaeli Archangelo, et B. Augustino laudes referunt, firma sponsione voventes peramplius vacare operibus Divinis. a Ita vulgo duæ Siciliæ statuuntur, cis et ultra Pharum, sive fretum, quod Siciliam ab Italia dirimit: idque quia ante secula aliquot tenuere Siculi Reges, uli et nunc tenent Hispani, præter Siciliam, etiam in Italia provincias quæ vulgo regni Neapolitani nomine comprehenduntur. — b Aprutium, quod veteribus Samnium fuit, unde novum illud nomen acceperit, disputat Leander Albertus in Italiae regione duodecima. — c Teate, quæ Græci Tætræ, Italias Tieti, et usitatius Chieti, urbs fuit antiqua Marrucinorum, capta et incensa an. 133cci a Pipino Caroli Magni filio, post restaurata; sita est ad Alernum flumen, sive Piscariam. — c De apparitione S. Michuelis in monte Gargano, ibique ædificata ecclesia agemus 7 Februar. ad Vitam S. Laurentii Ep. Sipontini. — c Colitur sanctissimus Doclor 28 Augusti.

B. Angeli educatio, studia litterarum.

Concepit ergo Albatia, mente peralbissima, Adelipti copulata conjugio, tunc usque fœcunditatis privata solatio, totaque mente gaudebat, munere se ditari divino: concepit mater et peperit. Angelus procedit ad ortum. Dicunt hoc non humanum, sed Divinum esse mysterium. Etenim ipsa hora, qua ex matris prodiit alvo, suo ab Archangelo insignitus est nomine, et vocatus est Angelus, sicut Michael Archangelus prædixerat. Super quod stupent parentes, mirantur adstantes, et lætantur hoc audientes vicini, congratulantur cognati, et in laudes Dei prorumpunt. Lactat puerum mater, donec puer expers fiat lactis, et tunc offerant illum Deo.

7 Tantum etiam litterarum studia diligebat, quod ultra humanam consuetudinem, et talis ingenii capacitatem, futuri sui Patris Augustini more, ab ipso suo patruo et libris quos legere poterat, sapientiam et omnem scientiam et virtutem sitibunde sugebat, et tenaci corde servabat. O mira et inexplicabilis humani ingenii capacitas! Nondum xvm annos peregerat. et virtutibus et scientia Clericalem in Ecclesia ordinem meruit obtinere. Non tantum enim Grammaticæ doctrinae atque Logicæ fines et metas attigit, profundæque philosophiæ mediis extitit non ignarus; sed etiam naturalium omnium fines et metas possedit, ut doctus philosophus. Cum autem xvm annos complevisset, enixe desiderabat aliis liberalibus artibus insudare. Cujus desiderio non statim annuit ejus sanctissimus magister patruus, volens cautius experiri, unde esset in etiam tenello puero tanta morum gravitas, in litterarum studiis anxietas, orationum assiduitas, cibi potusque parcitas, nullus mundi amor, affectus divinorum, compassio egenorum, vitiorum detestatio, et virtutum dilectio, intantum ut religionis omnis perfectio vigeret in eo. Hæc autem cuncta cum infra sui pectoris claustra crebro revolveret suus ipse patruus, decrevit omnino Divinis fore obsequiis et Deo sub regulari vita, et Regula quam eligeret, dedicandum, ut Deo vacare et scientiis insudare valeret liberius. Juxta quod tempus appropinquavit dies finis vitæ ipsius sanctissimi Patris Abbatis, qui plenus virtutibus migravit ad Christum. Adolescens autem Angelus, patruo suo humanitatis, morte interveniente, debitum exolvente, parentum domum repetiit. a Ita Beatilli scriptum. Comaclum alibi, sed procul ab eo tractu, circa Ferrariam. Quæ in Samnio Cornacla aut Comacla, non memini.

B. Angeli desiderium religiosæ vitæ capessendæ.

Diffusa est autem ejus fama scientiæ et virtutis eximiae, ac longe lateque per patriam nomen ejus præ cunctis ejus sodalibus vulgabatur in laudem: erat enim in verbo blandus, in opere rectus, egenis et inopibus pius, cunctis benignus; omnes sibi præferebat, nemini se præponebat, honesta quærebat, lasciva spernebat, plateas horrebat, ecclesias visitabat, cunctis humilis, cunctis affabilis, omnes honorabat et neminem despicebat.

9 Omnibus his virtutibus in ipso fulgentibus, multi et plures parentum aures pulsare non desierunt, ipsum sibi affinitate sociare cupientes, interveniente copula conjugali. Quibus tale, non aliud, præstabatur responsum: Id fiet quod Deus disposuit, et filio nostro placebit.

10 Appropinquante autem termino humanæ conditionis debiti persolvendi Adelipti genitoris Angeli, decidit in lectum: ipseque Adeliptus ægrotans vocavit ad se Angelum filium suum, accersita uxore, dicens ei: Ecce, mi fili dulcissime, lumen oculorum nostrorum, et baculus senectutis, atque columna domus nostræ, scio et cognosco, te sensu et omni industria virtutis fulgere. Viginti annorum ætate completa, tempus advenit, quo te latere non decet ulterius. Requisiti sumus, si te volumus conjugali copula sociare, ad quod nostrum fuit responsum, quod id facere volumus, quod Deus ordinavit, et filio nostro placebit. Et hoc pro tanto, mi fili dulcissime, diximus, quoniam grandi mysterio, Michaele mediante Archangelo, a Deo te impetrare meruimus: et ex tunc te dedicavimus Deo, et B. Augustino. Ab eodem Michaele sumus edocti, qualiter in Religione ipsius B. Augustini, nobis simul cum Archangelo Michaele apparentis, Deo tu debeas militare. Nunc ergo, mi fili dulcissime, elige de duobus unum quod placet. Te certe violentare recusamus, consulere autem cogitamus. Deum tibi, fili, præponimus. Nostrum fuit fundere vota, tuum est implere promissa. Audi, fili, et solve vota parentum tuorum, ut addatur gratia capiti tuo.

11 Auditis his verbis, devotissimus Angelus Deum glorificavit, et osculatus est pedes suorum parentum, hilarique vultu locutus est ad eos blando sermone et animo gaudente: Sciat reverentia vestra et paternitas honoranda, quoniam sicut qui invenit magnum thesaurum, et sicut qui tenet quod diu concupivit, sic et ego lætatus sum in his quæ mihi narrastis. Clareat ergo vobis et scitote cor meum, quoniam ex quo discretionis fines attigi, penitus decrevi vacare divinis, insudare scientiis, et Deo placere toto conatu. Ergo vos totis affectibus precor et oro suppliciter, si gratiam inveni in oculis vestris, in his mihi

A consulite, ad hoc me animate, meam arguite pigritiam, et pusillanimitatem repellite: ac de cetero conjugium mihi non nominetur. In hoc autem me graviter Deum offendisse conspicio, quoniam a primis meis tenellis annis tale mihi oraculum non reserastis. O me miserum! quale et quam longum tempus amisi! Ah Deus! quomodo restaurabo deperditum? O quam infelix sum tantis bonis privatus! O quam crudeles parentes fuistis, me privantes tam optima parte! Ah Deus, si merear tantæ Religionis gremio effici dignus! O si prosperum faciat Deus iter meum, et in tanto consortio merear aggregari! Non aliam cupio uxorem, nec aliud eorum quæ sunt in mundo quæro: transit enim mundus et concupiscentia ejus.

12 Quibus auditis, pariter parentes ejus glorificaverunt Deum et Michaelem Archangelum, Doctorique Augustino immensas referunt gratias et laudes. Et osculans filium Adeliptus, vinculis carnis exutus, gaudens migravit ad Christum, qui semper misereatur nobis. Post mortem denique Adelipti sui patris, remansit Angelus cum sua matre et fratribus suis et sororibus per integrum annum, ad matris curandam substantiam, ut cum eo consiliaretur de suorum filiorum statu jam adultorum, ipsamque et domum totam gubernaret.

13 Post quem temporis circulum, ne Deo favente diutius sui desiderii fraudaretur effectu, dicebat matri: Dimitte me, dulcissima mater, ne in via hac per quam ambulo, superabscondat inimicus laqueum mihi. Tempus est enim ut vadam ad eum qui me concessit tibi, et congreger indignus ad populum alterum, et in Dei famulatu altissimi. En me Deus expectat, Archangelus Michael vocat, Pater Augustinus invitat. Non est aequum ultra dissimulare: impium esset ultra tardare, nequissimum me ipsum retrahere. Vadam ergo et videbo visionem tam grandem. Sive enim comedam, sive bibam, sive dormiam, semper meis auribus insonat tuba terribilis vocis mecum loquentis: Surge qui dormis; exurge a mortuis: et illuminabit te Christus. Surgam ergo et vadam ad Patrem meum Augustinum, et dicam: Pater, peccavi in coelum et coram te: tam longam moram contraxi. Te quæso, miserere mei, quoniam plus es et misericors. Perficiam et complebo, quod præcepisti oraculo tam mirando.

14 Et convocans sorores, uterinos fratres, atque sui generis cunctos, in hæc Angelica voce verba prorupit: En, fratres mei, vobis secretum aperiam cordis mei. Decrevi et decerno a vobis corpore separari, iturus quo me dirigit Deus, cui dispono servire. Vos de me omnem sollicitudinem deponatis: intantum solum mei mementote, ut pro me semper preces fundatis. Est enim et erit continue vobiscum Deus: ipsum semper timete et diligite Dominum, Matrem communem, ut convenit, honorate: alterutrum diligite, pacem et dilectionem cum omnibus habete, caritatis operibus insistite, et cunctis divinis operibus vacate.

15 Tunc irruens in eum Spiritus Domini sanctus, Valete, dicens omnibus, maternis pedibus osculatis, signaculo sanctæ Crucis munitus, discessit a cunctis. Orans autem in sui pectoris claustro, dicebat: Vias tuas, Domine, demonstra mihi, et semitas tuas edoce me: dirige me Domine in veritate tua, et doce me justificationes tuas, quoniam in te Domine speravi. Tu enim, Domine, abstraxisti me de ventre, et ab uberibus matris mee in te projectus sum. Da ergo lucernam pedibus meis, et lumen semitis meis, ne dominetur mei omnis injustitia.

Religiosæ vitæ tirocinium. Studia Theologica.

Ipse autem Domini Spiritus eum direxit, et duxit ad terram, a Vasti Aymonis vocatam; ubib locus Fratrum Eremitarum S. Augustini constitutus dignoscitur, cultui Divino aptus; in quo copia Fratrum ipsorum erat, moribus, scientia, miraque sanctitate fulgentium. Cujus cum loci claustrum, ipsius ducatu Spiritus, intravit; divino instigante Spiritu, ipsius loci Prior occurrit primus. Quem cum Prior, post mutuam salutationem, ut moris Religionis talis est et devotorum fidelium, interrogaret, Unde esset, qua illuc ex causa venisset, et quo nomine vocaretur; columbina simplicitate et Angelica voce, profunda cum reverentia, ut doctus fuerat; Angelus ego, inquit, de Furciis sum origine: huc a Deo missus sum, licet indignus, ut vestra merear caritate in hujus sanctæ Religionis habitu Deo et B. Augustino digne deservire. Juravi enim et statui tanti Patris custodire mandata, et ab ejus non declinare institutis. Hoc itaque est quod quæro, hoc est quod totis visceribus concupisco. Obsecro, Domine, exaudi preces servi tui, et precibus meis annue: quæso, nec me precantem despicias: et fac ne redeam inanis, sed contentus et consolatus.

17 Cum autem ipse Prior audiret, confortans eum in Dei et B. Augustini amore; convocato conventu, locutus est super devotionem hujus adolescentis tam miram. Quibus omnibus auditis, vere mirantibus Fratribus cunctis atque gaudentibus, in Fratrem tunc est receptus, traditus est denique novitiorum et Fratrum magistro, moribus, psalmodia et doctrina ornato, Ecclesiasticum officium more Religionis docendus. In ipso autem suæ Religionis introitu probationis tempus renuere voluit, ac tunc profiteri. Tanto vigebat divino servore, et hoc instanter petebat. Cujus in hac parte desiderio non annuit Prior ac dietus Conventus, utpote juri ex eorum sanctorum Patrum institutionibus repugnanti, ac ut in illa vita et moribus informaretur, et postea ubi comperissent ejus mores respondentes verbis, uberius atque devotius ipsum susciperent jam professum. In ipso itaque novitiatus tempore ad tantam pervenit complacentiam divinam, ut cunctos ibi Fratres existentes excederet, et inter professos jam numerari posset. Completo autem probationis termino, anno videlicet et die, avidissime a Priore et a Conventu in professum Fratrem, ipso de hoc plurimum gaudente, est susceptus.

18 In ipso vero post factam professionem peramplius suam misericordiam Deus mirificavit, ut jam inter homines, ut alter Daniel, vir desideriorum, appareret; micansque, ut alter Baptista, Angelus terrenus et homo videretur celestis. Semper enim aut orationi aut lectioni vacans, cellam et scholas sectabatur, quas non deserebat, nisi cum horis statutis ecclesiam visitabat, vel cibum sumere expediebat. Quo ad tantum scientiarum lumen pervenit, ut infra quadriennium a suo Religionis ingressu, temporis spatium, omnium septem artium liberalium ac philosophiæ fines penetraret, ac scientias possideret perfecte, ac sacræ existeret non expers Theologiæ. Cunctis autem miseris erat benignus, sibi solum austerus, macerabat se jejuniis, castigabat vigiliis et domabat disciplinis. Crevit ergo ejus fama scientiarum intantum, ut gaudio repleretur patria, et exultaret sue Religionis provincia: quæ gaudere poterat, et non immerito debebat, cum firmaretur Angeli sanctitate, et ejus prius polleret scientiæ claritate.

19 Post hæc ad Parisiense studium mittitur anno suæ ætatis xxv. Tunc enim temporis magistratus honore

Anore fungebatur F. Ægidius Romanus Doctor luculentissimus, cui complacuerant scientia, vita et mores Angelici Fratris; qui sibi mox eum recepit in socium, et in suum pariter hospitium: erat enim locus ipsius ordinis in ipsa Parisiensi civitate nimis distans a contrata seu parte civitatis ubi studium regebatur; qua de re cuncti tunc temporis pro studio accedentes, per conducta hospitia propriis in omnibus sumptibus permanebant. Permansit Parisiis ipse B. Angelus per integrum quinquennium notabiliter adjutus in studiis sumptibus et scientia ab eodem Doctore præ cunctis edoctus pariter et amatus. Valde etiam ipsum gerebat in corde, ac conabatur idem Doctor ad fructum plenæ notitiæ omnis scientiæ ipsum perducere, videns eumdem plenum Dei timore, et tota mentis acie studii cultum diligere. Extitit denique continue Doctoris ejusdem in scholis omnibus scholasticorum cunctorum actuum egregius, ut moris est studii, recollector et fidelissimus.

B a De hoc loco dictum supra. Nominis etymon a Teutonico Gast, deducit Camillus Peregrinius historiæ Principum Longobard. lib. 2 par 1 paq. 87. Id vero hospitem ou peregrinum, sive externum, significat. Unde Gastaldus, sue Castaldus, quæ præturam peregrinam administrat, sive qui externis, et non domesticis Principis, jus dicit. De qua voce agit Gerardus Joannes Vossius de vitiis sermonis lib. 2 cap. 8 paq. 211. Atque ita Gastum Aimonis, erit quasi dicas prætorium Aimonis. At Goderedus Wendelinus in Glossario Salio vocum Anoticorum vult Gastì vocabulum idem esse quod Dominum ou toparcham; probatque ex titulo legis Salice. — b Hic est Conventus Vastinus provinciæ Aprutinæ apud Crasenium.

Officia in Religione administrata. Recusatus Episcopatus.

Completo vero integro lustro, Doctor præclarus Ægidius cernens ipsum nedum Lectoris officio et honore dignissimum, verum et magisterii culmine mereretur dotari; congregatis cunctis, servata studii forma, cum ipsins examinatione, solenne ad Lectoris officium licentiavit eumdem. Post itaque Lectoriæ onus susceptum, versus regnum et suam provinciam suos gressus direxit: et, ut præditus bonitate, et Dei timore repletus, omnique mansuetudine et devotione munitus, sicut in eundo, sic Parisiis rameando, pedester semper fuit.

21 Cum vero venisset, ut comperit Priorem Generalem ejusdem Ordinis sanctæ memoriæ B. Clementem esse a Neapoli, ex maxima devotione illico ad ipsum accessit: a quo est paterne susceptus, et peramplius cum ipsins visitationis vitæ et famæ esset conscius. Eodem autem tempore Neapolitanum studium magistro et Theologiæ Professore carebat, eratque studentium numero et virtute repletum. Importune igitur singulis diebus exposcebant, ne tempus illud ad scientias et virtutes capessendas amitterent, et ut vere cultor studii et scientiarum avide ab eodem Generale Priore opportune provideri iisdem de Doctore petebat. Aliquibus transactis diebus, beatus ipse Prior Generalis Clemens, expertus vera esse, quæ in Angelo dudum Parisiis viderat, et quæ de ejus fama didicerat tunc oculate conspiciens, eum in principali loco Magistri Theologiæ Lectorem Neapolitani Conventus et studii instituit et præfecit, conferens ipsi omnem dignitatem, immunitatem ac auctoritatem, quibus insigniri consueverunt in Theologia professi Doctores.

22 Gaudent ex hoc cuncti et lætantur Neapolitani concives, exultant studentes, congratulantur denique universi Scholarum Rectores, omnes pari voce dicentes: Euge, euge, en Deus visitavit plebem suam, quia Propheta magnus surrexit in nobis, qui dignus est accipere librum et solvere signacula ejus. Ipse autem profunda fluviorum scrutatus est, et abscondita produxit in lucem: lux autem nedum studii Neapolitani arentia corda, verum et totius Apuliæ regnum, ac totius Italiæ omnium mentes, patula suavitate, luciferaque immensitate suæ scientiæ fecundavit. Nec mirum, quia ipse Angelus ille dicitur, de quo in figura locutus est Joannes in Apocalypsi, qui habebat potestatem magnam, et terra illuminata est gloria ejus. Est et ille Angelus, de quob sequitur, qui descendit de coelo amictus nube, et Iris in capite ejus; facies ejus erat ut sol, pedes ejus tamquam columna ignis, et habebat in manu sua libellum apertum, et Evangelium æternum, ut evangelizaret sedentibus super terram.

23 Crescebat autem et multiplicatum est sub ejus doctrina studium, et studentium numerus replebatur: unusquisque scientiæ fructu ac lumine illustratus, ferventius accendebatur aviditate scientiæ. Nec immerito: quia ipse est ille fluvius, ut ejus Pater prædixerat Augustinus, in quo et elephas natat, et agnus prædicat, ac decus illius vitæ sanctissimæ partes cunctas replet Italiæ. Quapropter devotissime rogatur a devoto Neapolitano Clero, populo, simulque toto ejus studio, ut scribere dignaretur super Evangelium Matthæi asserentibus eis, quod licet Evangelium ipsum multifarie et sufficienter sit expositum, ex speciali tamen devotione, quam ad ejus gerebant doctrinam, cupiebant ex eodem Evangelio, stylo tanti Patris pabulo saginari. Quorum devotioni et desiderio justisque precibus quod poscebatur decrevit implere. Coepit ergo et aggressus est opus tam altum, et Divino fultus auxilio, ad finem perduxit.

24 Tertio vero anno sui doctoralis regiminis, comperta ejus ab unoquoque Fratre suæ Religionis, ejus sanctitate, zelo justitiæ, animi mansuetudine, caritatis servore, et omnis virtutis vigore, perfectionis, Christianæque religionis professionis nitore eumdem esse fultum, pari voto omnes in Priorem Provincialem Regni provinciæ ipsum eligunt et exposcunt in eorum provinciali Capitulo, ubi interfuit dictus Priorc Generalis, Frater, imo Sanctus, Clemens: cujus præcepto licet invitus provincialatus onus suscepit; remanente eidem, sicut prius, studii sæpedicti doctorali cura et regimine.

23 Ejus autem vitæ coelicæ fama simul et scientia regnum implevit Apulia: tantoque munereditatus ad præsulatus apicem eligitur, et duplicemd Acerrarum et Melfiæ Ecclesiam, quas refugit omnimode. F Tandem vitæ numerum complens, diem clausit Neapoli ultimum, in conventu sui Patris Augustini, anno salutis MCCCXXVI, vi die Februarii: cujus postea sacrum sepulchrum multa languentium corpora ad sanitatem restituit pristinam. a Id contigisse opor'et an. 1274 vel 1275 priusquam Generalatum poneret B. Clemens; si enim 81 annos vixit B. Angelus, et 1327 decessit, sequitur an. 1246 vel potius 1245 natum esse, 1270, xtatis suæ 25, profectum Parisios post quinquennium venisse Neapolitim. — b Non sequitur, sed præcedit, ut patet ex locis indicatis. — c Si vera est relata potius quam assertin ante chronologia, debet privatus interfuisse huc Capitulo B. Clemens. Viderinti qui Annuals Ordinis contexuere: quamquam Ferrarus quod scribit 81 annos vicisse, non probat. Quid si solum 71? Tum vero huc in tempus secundi generalatus cadent. Sed quomodo verum erit quod num 21 dicitur, expertum vera esse quæ in Angelo dudum Parisiis viderat? Nisi quis dicat cum abidento magistrati, Parisios advisse, iquique Angelum vidisse, — d. Seorsim ad singulas electus videur; neque enim aut causas apparet aut modus, quo Acerrana ad Clanim amnem, haud Neapoli procul, sita Ecclesia, cum Melphiensi ultra Awidum in Basilicata, sive Lucania, conjuncta fuerit. Neque Ferdinandus Ujhellus, cum de Melphiensibus Episcopis agit, hujus conjunctionis memitat: qui tamen aliam Ecclesiam cum Melphiensi in perpetuum unitam a Clemente vii scribit, Rapollæ videlicet, vix mille passus, ut ait, a Melphita distantem.

✠

Izvornik: Acta Sanctorum. Februarius, tomus I, Pariz: Victor Palmé, 1863. Prvi cjeloviti prijevod na hrvatski, objavljen 23. studenoga 2026. Prijevod i uređivanje: Tim Kršćanska stvarnost.

6. veljače Kalendar godine