M nogi se sveci slave pod imenom Teoktist. Jer, da izostavimo onoga svetog opata Teoktista koji se slavi u rujnu, o kojemu se mnogo znamenitoga spominje u Životu sv. Eutihija Velikoga 20. siječnja, i sv. Teoktista patricija i eunuha, o kojemu Grci govore 21. studenoga, već smo gore 4. siječnja spomenuli sv. Teoktista, opata Kukuma; rekli smo također 8. istoga mjeseca da se u grčkim minejima spominje Teoktist, ali (kako se nama doista čini) redovnik, zajedno s Agatonom. U istim se također minejima slave trojica mučenika Teoktista: jedan ovoga dana, 4. veljače, drugi u listopadu, a treći, po službi lađar, 6. rujna, svi pogubljeni mačem. I ništa drugo ovdje ne pripovijedaju o našemu nego da je, zaštićen božanskim oružjem svete vjere, ponudio maču ogoljeni vrat.
Θέοις κεπασβείς πίστεως θείας δπλοις, Γύμνδι τράχηλον θεόκτιστος τῆ ξίφει.
P lures nomine Theoctictis celebrantur Sancti. Nam ut omittamus sanctum illum Abbatem Theoctistum, qui in septemb. colitur, de quo multa præclara memorantur in S. Euthymii Magni Vita xx Januarii; et S. Theoctistum Patricium et Eunuchum, de quo Græci agunt xx Novembris; jam supra IV Januarii retulimus S. Theoctistum Cucumi Abbatem: diximus quoque VIII ejusdem mensis, in Græcorum Menæis memorari Teoctistum, sed (ut nobis quidem videtur) monachum, una cum Agathone. In iisdem quoque Menæis tres celebrantur Theoctisti Martyres, unus hoc die iv Februarii, alter in Octobris, tertius, officio navicularius, vi Septembris, omnes capite plexi. Neque aliud hic de nostro narrant, nisi Divinis sacræ religionis tectum armis, nudatam obtulisse ferro cervicem.
Θέοις κεπασβείς πίστεως θείας δπλοις, Γύμνδι τράχηλον θεόκτιστος τῆ ξίφει.
Izvornik: Acta Sanctorum. Februarius, tomus I, Pariz: Victor Palmé, 1863. Prvi cjeloviti prijevod na hrvatski, objavljen 23. studenoga 2026. Prijevod i uređivanje: Tim Kršćanska stvarnost.