Inter Franconiam ac Hassiam, notus Germaniæ provincias, Buchonia jacet silvæ, a sago arbore, quæ plurima isthic enascitur, et buche vel buchbaum Germanis dicitur, nomen sortita. In ea ad Fuldam amnem conditum a S. Bonifacio Episcopo monasterium, et ipsum Fuldæ nomine appellatum; cujus antiquitates libris quatuor complexus est Christophorus Browerus noster. Eo in caenobio cum alii vixere sancti viri, tum seculo XI Amnichadus Scottus, qui annos complures cellæ inclusus sanctissime exegit, obiitque, hoc XXX die Januarii, quo die Wion ita scribit: In Buchonia, Fuldensi monasterio, depositio S. Amnichadi Scoti, monachi reclusi; in cujus morte, ad ejus declaranda merita, visiones celestium luminum apparuere, et psalmodia ad ejus sepulchrum divinitus emissa audita est. Paria habet Hugo Menardus, Benedictus Dorganius, Joannes Wilsonus in Martyrol. Anglicano, David Camerarius lib. 3 de Scotorum pietate, qui omnes absolute Sanctum scribunt, uti et MS. quoddam Kalendarium SS. Ord. S. Benedicti, et Ferrarius in generali Cat. SS. In nomine variant: plerique Annichadum vocant, Camerarius etiam Annichadum; MS. citatum, Ammechadum; Marianus, Annuchadum, Florentius Wigorniensis Animchadum; Ferrarius hic Amnicardum, at Kalendis Februarii Annachardum, fors diversum ratus; Georgius Conxus Ammichabum; Browerus Amichadum.
2 Obiit anno 1043, ad quem annum ita scribit Marianus Scotus: Annuchadus Scotus et inclusus obiit III Kalend. Februarii, in monasterio Fuldensi: super cujus sepulchrum visa sunt lumina, et psalmodia audita. Super quem ego Marianus Scotus 40 annis inclusus super pedes ejus stans quotidie cantavi Missas. Ita Marianus vulgatus, sed quem a librariis multitatum constat ex Florentio Wigorniensi, qui anno 1119 a Mariani morte 31 decessit; hic enim ad annum 1043 ita scribit: Animchadus Scotus monachus et inclusus in Fulda obiit, super cujus sepulchrum Marianus hujus Chronicæ auctor, decem annis ad pedes ejus stans inclusus Missam cantavit; qui etiam hæc de supradicto Animchado retulit. Ipse, inquit, cum in Hibernia esset insula, quæ Keltra dicitur, quadam die Fratribus quibusdam advenientibus, cum licentia senioris sui, nomine Kortram, caritatem eis fecit. Cumque quidam post cibum essent egressi; illi qui remanserant, ad ignem se calfacientes consederunt, atque bibere ab eo petierunt, quo nolente sine licentia coegerunt illum. Tandem consensit; prius tamen ex eo potu seniori suo quasi benedictionem misit. Crastino autem ab eo interrogatus, unde sibi illum potum misisset, omnia quæ gesta erant retulit: moxque propter hanc tantum culpam eum senior de Hibernia exire jussit. Quod ille humiliter adimplevit, sique Fuldam veniens sancte vivendo inclusus, ut prædixi, obiit. Hoc autem mihi retulit Tigernah senior meus, cum quandam culpam parvam coram eo fecissem.
3 Me quoque audiente in Fuldam incluso, quidam religiosissimus ejusdem cœnobii monachus, nomine Gulielmus, supradictum Animchadum, jam sepultum, rogavit ut se benediceret: atque, sicut postea mihi confirmavit, eadem nocte per visum videre Animchadum...in sepulchro suo stantem, nimio fulgore nitentem, et extenta manu se benedicentem; totamque ipsam noctem etiam ego mellifluo plenam odore duxi. Hæc ait Marianus.
4 Ita Florentius. Tigernah hic Mariani Magister alius longe est ab eo quem Carthusiani Colonienses 4 April. referunt; nam is S. Brigidæ xqualis fuit, ut ex ejus vita patet. Georgius Conxus lib. 1 de statu religionis apud Scotos, scribit Amnichadum non ignobili in Scotia loco natum. Idem habet Wilsonus in Martyrologio. Recenset cum Trithemius inter viros illustres ordinis S. Benedicti, et Sanctum appellat, lib. 3, cap. 244. Ejus quoque meminit in Chronico Hirsaugiensi. Christophorus Browerus noster lib. 1, Antiquit. Fulden. cap. 20, de eo ita scribit, agens de Richardo Abbate: Iniit ipse munus suum post Henrici Imperatoris exordia; dia; cumque advenas trans mare monachos S. Benedicti nosset, insigni perfectioris vitæ studio ac severitate disciplinæ ex Scotia venisse in Germaniam, dedit operam ut at excutiendum suorum torporem, et accendendum exemplo virtutem, complures Scoticæ gentis monachos Fuldam accerseret; horumque accuratis vitæ doctrinæque studiis, veterem pietatem ac eruditionem apud suos excitaret. Id quod Marianus Scotus non siluit, qui et Amichadum monachum Scotum in Fuldensi monasterio vitæ sanctimonia clarum celebrat ad annum Christi mllii, quo et obiit. Quippe is priscos rituisthicarctius inclusus ea sanctitatis opinione vixit, ut super ejus sepulchrum et cœlestia visa lumina, haustæque voces Angelicæ psalmodiæ.
✠
Izvornik: Acta Sanctorum. Ianuarius, tomus III, Pariz: Victor Palmé, 1863. Prvi cjeloviti prijevod na hrvatski, objavljen 22. studenoga 2026. Prijevod i uređivanje: Tim Kršćanska stvarnost.