Preskoči na sadržaj
Kršćanska Stvarnost
Odaberite dan
Veljača
1234567891011121314151617181920212223242526272829
Ožujak
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Travanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Svibanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Lipanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Srpanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Kolovoz
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Rujan
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Listopad
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Studeni
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Prosinac
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Veljača
1234567891011121314151617181920212223242526272829
Ožujak
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Travanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Svibanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Lipanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Srpanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Kolovoz
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Rujan
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Listopad
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Studeni
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Prosinac
12345678910111213141516171819202122232425262728293031

✠

Acta Sanctorum · Svezak II · 16. siječnja

O sv. Priscili, rimskoj gospođi

DE S. PRISCILLA MATRONA ROMANA

Romæ S. Priscillæ, quæ se suaque Martyrum obsequio mancipavit, celebratur, XVI Januarii natalis, ut habet Martyrologium Romanum, de qua Bellinus, Molanus, MS. Florarium, Maurolycus, et multa MSS. atque excusa Martyrologia sub nomine Usuardi: Romæ S. Priscillæ Paradoxon est, imo mendosum, quod Carthusiani Colonienses in Addit. ad Usuardum, et Martyrologium Coloniense habent: Romæ S. Priscillæ Virginis. MS. Martyrologium S. Hieronymi XVIII Januar. Romæ via Salaria Priscillæ.

2 Non est hæc Priscilla illa, sive Prisca, de qua et conjuge ejus Aquila in Actis Apostolorum, et alibi mentio fit; ea enim VIII Julii colitur. Sed hæc est mater S. Pudentis Senatoris, patris SS. Praxedis et Pudentianæ, hospitis et discipuli S. Petri Apostoli. ut in Annalibus et in Notis ad Martyrologium tradit Baronius, et Hermes Pastor in vita S. Pudentianæ 19 Maii. Hæc quoque, ut in catalogo Sanctorum Italiæ scribit Ferrarius, Apostolos Petrum et Paulum Romam venientes hospitio excepit, et pauperibus assidue eleemosynas ministrabat. Fertur celebre illud cæmiterium via Salaria suis sumptibus ædificasse.

3 Anastasius Bibliothecarius in vita S. Marcelli aliam refert Priscillam, his verbis: Hic (Marcellus) rogavit quamdam matronam, nomine Priscillam, et fecit cæmiterium via Salaria. Sed, ut notat Baronius hic in Notis ad Martyrologium, in plurimis codicibus illa non habentur. Certe in MS. codice Bertiniano, quocum librum illum de Romanis Pontificibus qui Anastasio tribuitur, contulerat Rosweydus noster, ista de cæmiterio sic efferebantur: Hic fecit cæmiteria via Salaria nulla facta Priscillæ mentione; quasi ipse Marcellus cæmiteria aliqua aut construxerit, aut vetustate aliove casu fatiscentia restaurarit. Et quod cæmiteria dicit, non unicum cæmiterium, scribit Octavius Panciroli quatuor recenseri cæmiteria Christianorum via Salaria.

4 Canisius et Galesinius Priscillam, quæ hodie colitur, asserunt Marcelli Papæ hortatu cæmiterium ædificasse; senioris Priscillæ matris S. Pudentis non meminere. Addit Galesinius hujus vitam a S. Honorato Episcopo Arelatensi scriptam, nec prodit unde id acceperit, haud probatur. Videntur potius doctissimi Galesinii schedæ a librario confusæ hoc loco, ut quod de S. Honorati vita a S. Hilario scripta dicebatur, attributum sit Priscillæ. Molanus Priscillam hic recenseri eam credit, cujus Paulus meminit, addit tamen in margine: de qua forte gesta Marcelli. Ferrarius in catalogo Sanctorum Italiæ ait cæmiterium Priscillæ a Priscilla illa Pudentis matre olim ædificatum, forte collapsim, a juniore S. Marcelli hortatu reparatum; facile enim, inquit, piæ feminæ, ut quod ab alia matrona ejusdem nominis ædificatum fuerat, illa reficeret, persuadere fuit. Probabiliter ista quidem dicuntur. In eam tamen potius inclinamus sententiam, ut præter illam in Actis Apostolorum (de qua non est hic sermo) unicam Priscillam auctorem cæmiterii existimemus; alteram recentiorem, quæ S. Marcelli tempore vixerit, a librariis excogitatam, pro Lucina fortassis juniore, cujus in actis S. Marcelli mentio fit. De cæmiteriis sæpe alias. Via Salaria, sic dicta quod in Sabinos per eam sal deferebatur, incipiebat a porta Collina, quæ et Agonalis, et Quirinalis appellata postremo Salaria ab ipsa via.

✠

Izvornik: Acta Sanctorum. Ianuarius, tomus II, Pariz: Victor Palmé, 1863. Prvi cjeloviti prijevod na hrvatski, objavljen 22. studenoga 2026. Prijevod i uređivanje: Tim Kršćanska stvarnost.

16. siječnja Kalendar godine