Preskoči na sadržaj
Kršćanska Stvarnost
Odaberite dan
Veljača
1234567891011121314151617181920212223242526272829
Ožujak
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Travanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Svibanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Lipanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Srpanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Kolovoz
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Rujan
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Listopad
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Studeni
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Prosinac
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Veljača
1234567891011121314151617181920212223242526272829
Ožujak
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Travanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Svibanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Lipanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Srpanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Kolovoz
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Rujan
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Listopad
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Studeni
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Prosinac
12345678910111213141516171819202122232425262728293031

✠

Acta Sanctorum · Svezak III · 26. siječnja

O sv. Amoni, opatu u Tebaidi

DE S. AMMONA, ABBATE IN THEBAIDE

Venerantur Græci XXVI Januarii S. Ammonam, sive Amonam, aut Ammonem, ut ex Maximo Cythereo et Menxis patet. Atque hæc quidem ita habent: Eodem die S. Amonas in pace quiescit.

Vitæ Amonas filum cum omne complesset, Vitam invenit numquam complendam.

Quibus ex verbis haud facile, quis hic fuerit Ammonas, definies. In Vitas PP. conjicit oculos Raderus noster. Adstipulamur nos quoque: sed plures isthic Ammonæ, sanctitatis opinione celebres. Aliquot producemus, nondum certo a nobis diei assignatos.

2 Palladius historiæ Lausiace cap. 74. Vidimus, inquit, in Thebaide altum montem fluvio imminentem, valde terribilem et præcipitem, et monachos illic viventes in speluncis. Eorum autem Pater erat nomine Pytirion, qui fuit unus ex discipulis Antonii, et tertius qui illum locum excepit: qui quidem multas virtutes efficiebat, et efficaciter spiritus expelle bat. Cum enim successisset Antonio, et ejus discipulo Ammonæ, merito etiam successit hæreditati donorum Eadem fere habet Ruffinus lib. 2, de Vitis Pat. cap. 13, a quo Ammon appellatur, quem eumdem videri cum Amatha S. Antonii discipulo, qui ab aliis etiam Amos dicitur, supra ad S. Antonii Vitam dictum est § 3 in Prolegom. ubi de illius rebus gestis, quod assequi potuimus, datum.

3 Alius S. Antonii, seu discipulus, seu familiaris certe, Ammona fuit, ex Abbate Episcopus, de quo in Appendice ad vitas PP. apud Rosweydum cap. 20, num. 8, ista ad Lausiacam historiam adjecta: Abbati Ammona prophetavit Abbas Antonius dicens: Habes alius Episcopus, proficere in timore Dei. Et eduxit eum de cella ad lapidem, et dixi ei: Injuria hunc lapidem, cæde eum. Et ita fecit. Et dixi Abbas Antonius: Ita et tu debes perficere mensuram hanc. Et cum factus esset Episcopus, obtulerunt ei Virginem in utero habentem, et dicunt ei: Homo iste malum hoc operatus est, da ei disciplinam. Qui signans uterum ejus, jussit illi dari sex pares sindones, dicens: Ne forte cum veniat ejus partus, moriatur aut ista, aut certe infans, ut inveniat vel sepulturam. Dicunt illi accusatores: Quid hoc fecisti? Da ei disciplinam. Respondit Episcopus: Videtis, Fratres, quia prope mortem est, et quid ego habeo facere? Sufficit dolor, quem habet et confusio: dimisitque eam, et non est ausus eam condemnare.

4 Tertius Palladio cap. 72, memoratur Ammonas Presbyter in Ægypti inferioris solitudine maritima: Est alia, inquit, solitudo in Ægypto, maritima quidem, sed difficillima; in qua multi et magni habitant anachoretæ, quæ est prope urbem Diolcon. Vidimus autem illic Presbyterum, virum sanctum et valde humilem, et assidue videntem visiones, nomine Ammonam. Is aliquando offerens Deo sacrificium, videt Angelum stantem a dextris altaris, et notantem Fratres accedentes ad gratiam, et scribentem in libro eorum nomina. Cum autem non adfuissent aliqui in synaxi, vidit deleri eorum nomina, qui post tres dies sunt mortui. Eum sæpe torquentes damones in tantam adduxerunt imbecillitatem, ut non posset ipse stare ad aram nec offerre: Angelus autem veniens, ejus manu apprehensa, protinus eum confirmavit, et sanum ad aram statuit. Cujus tormenta cum vidissent Fratres, obstupuerunt. Ruffino lib. 2, de Vitis Patrum cap. 32. Sozomeno lib. 6, cap. 28, et Niceplioro lib. 11, cap. 33. Piammon dicitur.

5 Alius ad mare rubrum in Arabia, celeberrimi caenobii Raythum ascetes, Ammonas fuit, cujus hoc opophthegma a Pelagio lib. 3, de Vitis Pat. libel. 8, num. 16, refertur: Interrogavit Abbas Ammonas de loco qui dicitur Raythum, Abbatem Sisoi, dicens: Quando lego Scripturas, vult cogitatio mea ornare sermonem, ut paratus sim ad interrogata respondere. Et dixit ei senex: Non est opus, sed magis de puritate mentis provide tìbi securitatem edicendi sermonem.

6 Alius apud cumdem auctorem libello 7, num. 3, Abbas Ammonas, Scithi solitudinis incola, refertur: Dixit, inquit, Abbas Ammonas, quia quatuordecim annis fecerit in Scithi, deprecans Deum die ac nocte, ut daret ei virtutem superandi iram.

7 Idem libello 10, cap. 16. Narravit quidam Patrum, quia senex aliquis erat in cella studiose laborans, et vestiebatur matta: qui cum perexisset ad Abbatem Ammonam, vidit eum Abbas Ammonas utentem matta, et dixit ei: Hoc tìbi nihil prodest. Et dixit ei ille senex: Tres cogitationes mihi molestæ sunt; una, quæ me compellit, ut alicubi in eremo recedam; alia, ut peregrina petam, ubi me nemo cognoscat; tertia, ut includam me in cella, ut nullum videam, et post biduum comedam. Dicit ei Abbas Ammonas: Nìhil tìbi ex is tribus expedit facere, sed magis sede in cella tua, et comede parum quotidie, habens semper in corde tuo publicani illius, qui in Evangelio legitur, sermonem; et ita poteris salvus esse. Sitne hic aliquis e memoratis, an diversus, quis statuet?

8 Illustris denique fuit Ammonas, Tabennensium in superiore Ægypto Abbas, quem hoc die celebrari a Græcis existimant Rosweydus et Raderus. De eo ista scribit Palladius cap. 48. Vidimus alium virum in Thebaide, nomine Ammonam, Patrem ter mille monachorum, quos etiam nominabat Tabennesiotas, qui habebat magnum vitæ agendæ institutum, ut qui et ovillas pelles ferrent, et vultu tecto comederent, et se deorsum inclinantes, ne quis proximum comedentem aspiceret: et tantum exercerent silentium, ut viderentur esse in solitudine, unoquoque occulte peragente suum vitæ institutum, solum autem specie quadam in mensa sederent, conantes se invicem latere. Aliqui enim ex his semel vel bis manum ori admovebant, tangentes panem vel oleum, vel aliquid ex iis quæ erant apposita, et cum de unoquoque obsonio semel gustassent, contenti erant hoc alimento: alii autem panem sensim mandentes; alia autem accipientes citra simnlationem; sic perseverabant: alii autem jusculum ter tantum degustabant, a reliquis autem abstinebant. Quæ cum, ut erat consentaneum, essem admiratus, non prætermisi eam quæ ex eis capitur, utilitatem.

9 Ruffinus lib. 2, de Vitis Patrum cap. 3. Ammonem appellat, et nonnulla ex dictis clarius explicat, ita scribens: Vidimus in Thebaide alium virum, nomine Ammonem, Patrem trium millium circiter monachorum, qui Talennensii appellantur, ingentis abstinentiæ viros, quibus usus est indui colobiis, quasi saccis lineis, et pelle confecta a collo post tergum et latus descendente contegi; cucullis etiam caput operiri, maxime cum ad cibum ventum fuerit: eisque etiam faciem velant, ne alius alium parcius cibum sumentem deprehendat. Est autem eis et in capiendo cibo summum silentium, ita ut nec putetur in eo loco esse aliquis hominum, ubi sedetur ad mensas: et omnis eorum conversatio ita est in multitudine posita, quasi esset in solitudine, dum ita latet uniuscjusque abstinentia, ut ab alio deprehendi non possit. Sedent ergo ad mensam contingentes magis quam sumentes cibos, ut nec defuisse mensis, nec tamen ventri satisfecisse videantur. Major quippe est continentiæ virtus, his abstinere quæ in oculis habentur et in manibus. Is Ammon dicitur Sozomeno lib. 6, cap. 28. In ea Thebaide Ammon monasticum vitæ genus excolebat. Iste Tabennensiotis præfuit, triaque circiter millia habuit discipulorum.

10 Alius ab his S. Ammon Nitriota fuit, cujus animam S. Antonius vidit in celum ab Angelis deportari, de quo agemus IV Octobris. Alius Ammonius a S. Hieronymo inter Origenistas numeratus, de quo Ruffinus lib. 2, de Vitis Pat. et Palladius cap. 12, quem tamen a recentioribus reperimus Martyrologiis inscriptum IX Februarii et XXXI Martii; qua ratione aut jure, examinabimus istis diebus et ad vitam S. Chrysostomi, in qua crebra ejus et Fratrum mentio.

✠

Izvornik: Acta Sanctorum. Ianuarius, tomus III, Pariz: Victor Palmé, 1863. Prvi cjeloviti prijevod na hrvatski, objavljen 22. studenoga 2026. Prijevod i uređivanje: Tim Kršćanska stvarnost.

26. siječnja Kalendar godine