Preskoči na sadržaj
Kršćanska Stvarnost
Odaberite dan
Veljača
1234567891011121314151617181920212223242526272829
Ožujak
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Travanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Svibanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Lipanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Srpanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Kolovoz
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Rujan
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Listopad
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Studeni
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Prosinac
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Veljača
1234567891011121314151617181920212223242526272829
Ožujak
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Travanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Svibanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Lipanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Srpanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Kolovoz
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Rujan
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Listopad
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Studeni
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Prosinac
12345678910111213141516171819202122232425262728293031

✠

Acta Sanctorum · Svezak II · 16. siječnja

O sv. Marcelu papi, mučeniku

DE S. MARCELLO PAPA, MARTYRE

Sadržaj (10)
  1. EPITOME VITÆ S. MARCELLI ex libro de Romanis Pontificibus.
  2. a EPITAPHIUM S. MARCELLI auctore S. Damaso Papa.
  3. SS. Sisinnii, Saturnini, Papiæ, Mauri martyrium.
  4. Artemiæ et Jobiæ regiæ virgines a dæmone per S. Cyriacum liberatæ.
  5. SS. Cyriaci, Crescentiani, Artemiæ, et aliorum cædes. Marcelli constantia.
  6. Alia acta
  7. Prologus auctoris.
  8. Miracula ad reliquias facta.
  9. Reliquiæ circumlatæ, Sonegias usque.
  10. Namurcum deportatæ reliquiæ.

Miracula ad reliquias facta.

Denique puella quædam deducta ad locum a parentibus, ab ipsa nativitate muta, et surditate feriatis auribus, coram Sancto prosternitur in oratione, et quia voce non poterat, cœlum transit intentione. Admittuntur preces ejus intra sacrarium exauditionis, et exauditur ad gloriam tanti Confessoris. Præbet obsequium omnis pene creatura, ut manifestetur Martyris præsentia. Tonat cœlum, obscuratur solum, tenebratur atrium, et fragore concutitur, cui puella subjacebat, scrinium. At illa tacet immobilis, et pascitur gemitibus singultivis. Hærent oculi circumstantium, et hærendo præstolantur rei eventum. Tandem cœlo dulciter reterso nubibus, et atrio deorsum illustrato clarius, illustratur et puella divinitus, et statim surgit adstans detersis orbibus, aspicit aspientes, audit tumultuantes, alloquitur alloquentes.

9 Curritur ad Episcopum, ubi provinciam sermocinandi ingressus, de passione Martyris perorabat ad populum: et quasi nova nuntiaturus incedit unus post alium, interrumpitur oratio et narratur Martyris glorificatio. Deinde ducitur et puella, et vultu demisso puellaritatis gratia, in medio adstantium adstat salutis suæ lingua. Interrogata nomen suum, Willesendem se vocari absolute refert; et locum nativitatis requisita, Squilinum sine hæsitatione profert. Sed neque sic creditur. Presbyter Squiliniensis advocatus inquiritur, qui bene prosequente testimonio parochiensium, eam semper surdam fuisse et mutam adstipulatur. O didascalicum Doctorem, ita a figulinam ad gloriam sui imperfectam reformantem, ut utriusque officii momentaliter reciperet plenitudinem.

10 Itaque repetita oratione Episcopus, rem gestam apud populum cum lacrymis magnificat diffusius, pendente ab ejus ore Comite cum suis optimatibus. Et instante hora Missarum, jubet reliquias tam decenter glorificatas intro ferri monasterium, Te Deum laudamus gloriose imponendo hymnum. Quo finito Missa celebratur, celebrata populus cum benedictione Episcopali dimittitur. Dies hujus celebritatis Episcopo fuit dies devotionis, et usque ad vesperum nullus alter cibus, nisi in populo confirmando studium supplendæ Christianitatis. Intercapedinante etiam tantummodo noctis spatio, ad idem rediit officium, nocti succedenti lucari hæredio. Sicque accepta licentia a S. Marcello, et Apostolica benedictione, officiosus discedit, cum lætitia et exultatione.

11 Crescente quoque deinceps fama gestorum et dulciter illabente non solum auribus, sed etiam cordibus auditorum, rumor tandem rei gestæ pervenitb Gominiacum. Erat ibi mulier quædam, Rathscendis nomine, mulier, inquam, non forma, sed similitudine; facie, et sexu, non artuum discretione. Jacebat materies informis, nullius rei petax, nisi tantum, talibus semper appetendæ, mortis. Ita triennio contracta manibus et pedibus, dissolutis ab officio sui membris omnibus, latere nequibat relevare latus. Quæcumque Sanctorum loca audierat virtutibus clarere, redaccurrente percurrerat pedibus ligatis invaletudine. Fit tædium amicis ductitantibus; quia sospitatis ejus gratia S. Marcello reservatur ab omnibus, quem consulta a suis, in ultimis requirere constituta malorum, flebili devotione vovit eundi votum. Nec invenit post votum moram salus: redintegrantur plantæ et manus, et conata exurgere, faciles est experta conatus, Altum montem petit, medicum sui S. Marcellum requirit. Apud quem protestata suæ salutis redintegrationem, post orationis et oblationis satisfactionem, redit ad sua, non alienis, sed suis pedibus, expertis Apostolicam benedictionem.

a Figulina, vel figlina. officina est, arsque ipsa figuli. Hic pro opere sumptum, quod figlinum Plinius dixit lib. 34, cap. 18.
b Gomigny pagus est haud procul Bavaco in Hannonia.

Reliquiæ circumlatæ, Sonegias usque.

Quibus post alia gestis, amplius cœpit crebrescere rumor Apostolicæ claritatis. Frequentant vicini locum, honorant pro posse Sanctum, et votis onerant animum suum. Remotiores autem a loco, quia illuc eos convenire prohibebat multarum rerum impeditio, ut ad se Martyris Reliquiæ deferrentur, una et eadem univit petitio. Quibus petentibus et utilitatis Ecclesiasticæ quibusdam necessariis intercedentibus, quæritur Episcopalis licentia, a quo ut cum honore perferatur et custodia, statim procedit pastoralis sententia. Orditur itaque monachalis, clericalis, et popularis processio, et emittitur quasi imperatoria expeditio. Funduntur populi, procedunt a Arquites pueri, ex omni parte videntur properare itinera ad gloriam Sancti.

13 Aliquibus ergo vicis transeundo circumfertur, et sic Halcinio infertur.b Halcinium est villa omnium incolarum suorum commoratione numquam tantum magnificata, quantum uno et momentaneo S. Marcelli transitu glorificata. Sed qualiter, et in quo? Non in grandioribus viris, sed in uno puello. Puellus erat septennis, ex utero tamdiu suspectæ matris mutus permanens et elinguis. Convenerunt ibi Sanctus, et ægritudo; imperfectum, et perfectum; exinanitio naturæ, et plenitudo cælestis medicinæ. Christus erat medicus, mediator Sanctus, puer medicandus. Adest mater cum lacrymis; secum filius caussa lacrymarum præcordialis, ignarus quidem sui, sed dolor et gemitus miseræ genitricis. Orat mater, orat et clamat silendo, et populos conciliat sibi similis et communis miseriæ conditio. Ipsa est vox muti, auditus surdi, et quicquid minus natura supplevit in filio, miserabiliter supplet flendo et ejulando. O viscera matris numquam vacua visceribus pietatis! Noli mater, noli flere, quia habebis paullo post gaudere. Jam patet cœlum, jam reseratur precibus tuis misericordiæ sacrarium. Jam demittitur filio tuo cœlitus verbum, per quod recipiat et auditum. Non accidit res ista aliquo casu, sed ad gloriam Dei, et manifestationem Martyris sui, reservata divino permissu. Suppone scrinio filium, et recipies redintegratum. Quid plura? fit sine mora. Supponitur, pro eo oratur, statim resilit et loquitur, loquendo auditum se recepisse gloriatur, et mercedis caussa Sanctum sequitur.

14 Deinde processu itinerisc Sonegia extitit locus hospitalitatis; hospitalitatis autem gratia, inter tantos hospites, Martyrem scilicet et Confessorem provenit pulcherrima. Gaudebat S. Marcellus sui quondam translatoris condigna susceptione: Sanctus vero Vincentius Martyris sui hospitalitate, quem olim ab urbe Roma translatum Altimontensi præfecerat Ecclesiæ, tunc quando per tales Deus parabat regnum in æterna beatitudine. Quapropter exhibetur ei debita devotio, præmittitur devota processio: non parum quippe lætificabat et Clericos tanti hospitis visitatio.

13 Quem suscipientes officiosissime, erga suos exuberant omnimoda humanitate. Et quia laboraverant tota die itinerando, necessaria eis erat refectio. Nec desunt procuratores, iidem ipsi videlicet Clerici in procurando hilares, sed ut postea probavit exitus rei, in dando hilariores. Quibus profusis necessaria ministrare, provenerunt omnia plenissime, excepto vini libatione, quæ salebras relevando et curas expellendo, hominum solet corda lætificare. Erat autem præ oculis duplex malum, quia nec aberat, nec aderat vinum; quod si omnino scissent abesse, levius utique potuissent ferre: forte enim, imo Dei dispositione, aberat tabernarius, nec aliquis domi remanserat præter filiam ejus, clausis et obseratis tabernæ foribus. Cumque Clerici fores vellent reserare, obstitit puella, qua potuit, contradictione. Sed Balduinus quidam parvipendens contradictionem ejus, cum vim foribus inferre vellet lætabundus, subito resiliente sera voluntatem ejus prævenit S. Marcellus, per eum et per reliquos vinum suis propinans diffusius. Cœnatur, dormitum itur, diluculo surgitur, matutini celebrantur, iter cœptum iteratur.

a Arcubus instructi, sive ad ornatum, sive ad tutelam, sive ad venerationem reliquiarum; quasi arcus, quos a prima xtate bellicosa ea gens tractare consueverat, Sanctorum gloriæ dicare se velle profiterentur.
b Hauchin pagus Hannoniæ haud procul Binchio oppido.
c Sungeias vocat Baldricus lib. 2, cap. 46, nunc Sonegias et Sonegiacum, vulgo Songniez, oppidum est Hannoniæ, ubi olim S. Vincentius Comes monasterium struxit, ut

14 Julii dicemus.

Namurcum deportatæ reliquiæ.

Post aliquot dierum pervenitur a Namurcum: ubi suscepti reverentia, qua decebat Sanctum: Sanctus in ecclesia, ipsi e regione sortiuntur hospitium. Et quia illic de rebus Ecclesiasticis patiebantur aliquam fraudem, pro quibus etiam videbantur assumpsisse cœptam itinerationem, rebus Ecclesiæ providentes imprimis, postea intenderunt usibus suis. Cumque seriis intenderent post cibum, et custodes pernoctarent ante Sanctum, ardente lucerna languidius, Willebertus Presbyter cuidam puero imperat ut emuncto lychno candelam illustraret clarius. Paruit ille, sed male cavendo asportavit flammam lucernæ. Irartus Presbyter, ut mos est talibus, colaphum minatur impingere, nisi candelam accendat velocius. At ille offendendo descendens de gradibus, Nescio quo ire, lacrymabiliter inclamat: Deus scit et S. Marcellus. Dixit, et compatiente Sancto, lucerna in manibus ejus accensa totam ecclesiam illustravit. Et exclamans cum gaudio, ait ad Presbyterum: Deo et S. Marcello gratias ago, per quem mihi frustratur comminati colaphi invectio.

17 Inde digressi, breviando iter cœptum, ad propria sunt reversi. Confluunt in obviam sui, et cum gaudio protectorem suum excipiunt ipsi. Ubi repositus cum debita veneratione cunctis petentibus affuit pia protectione; requiritur a multis: in quos mulier veniens, vim inferebat Sancto, precibus et lacrymis. Erat autem de pago Cameracensi, Dominica nomine, quæ per aliquot annorum, tormento infirmitatis orbata lumine, ubicumque audierat meritis Sanctorum succurri infirmantibus, orbitati suæ petietar redintegrationis munus. Sed quia salutem sui Deo disponente, nondum pervenerat ad locum miserationis suæ, auditis miserationibus quæ fiebant Altomonte per S. Marcellum, illuc dirigit animum et gressum. Nec est frustrata desiderio spei suæ: terris quippe prostrata ante sanctum altare, cœlum transit effectiva oratione: subsequitur gratia a sacrario supernæ pietatis demissa. Surgens etenim ab oratione, et astans gemebunda, circumstantium non remota miseratione, sanguine statim ab orbibus profluente oculorum, divina pietate recipit illud desiderabile amici visus officium. Loco fugit cceitas, et grata refunditur claritas: discit oculis quod præsumpserat votis. Curritur, Fratribus nuntiatur, populo citius diffamatur res acta, advenientibus peroratur, et Deus in commune laudatur.

a Fredegarius Scholasticus cap. 98, scribit prælium commissum a Gislemaro Majore-domus ad Manucum castrum, recentiores legunt, ad Namucum: forte Namurum. Vulgo Namurcum appellatur, Gallice Namur, Teutonice Naemen; ad Sabis Mos æque confluentes sita urbs Episcopalis, elegans ac valida.
b S. Marcelli Altimontenses hæ reliquiæ an. 1389, 5 Maii a Ludovico Berlaymontio Archiepiscopo Cameracensi, in oppido Montensi in novam capsam argenteam translatæ sunt.

✠

Izvornik: Acta Sanctorum. Ianuarius, tomus II, Pariz: Victor Palmé, 1863. Prvi cjeloviti prijevod na hrvatski, objavljen 22. studenoga 2026. Prijevod i uređivanje: Tim Kršćanska stvarnost.

16. siječnja Kalendar godine