Preskoči na sadržaj
Kršćanska Stvarnost
Odaberite dan
Veljača
1234567891011121314151617181920212223242526272829
Ožujak
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Travanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Svibanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Lipanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Srpanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Kolovoz
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Rujan
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Listopad
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Studeni
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Prosinac
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Veljača
1234567891011121314151617181920212223242526272829
Ožujak
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Travanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Svibanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Lipanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Srpanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Kolovoz
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Rujan
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Listopad
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Studeni
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Prosinac
12345678910111213141516171819202122232425262728293031

✠

Acta Sanctorum · Svezak III · 28. siječnja

O sv. Speu, ispovjedaocu

DE S. SPEO CONFESSORE

Carolo Magno Speum (Spem fortassis rectius dici existimet quispiam) subjungimus; non quia nobis hajus explorata sit ætas, conditio, res gestæ, natalis dies aut Translationis: sed quia Aquisgrani, ubi præcipua in veneratione Carolus est, quieverit aliquando; ideo et Molanus in Natalibus SS. Belgii, et nos, XXVIII Januarii cum Carolo cum damus. Testatur tamen idem Molanus, Aquisgrani nullam ejus exstare memoriam, nisi quod in indiculo reliquiarum ita scriptum reperiatur: Pulveres reliquiarum S. Spei Episcopi et Martyris.

2 Confessorem, non Martyrem nec Episcopum, cum appellat Lambertus Scafnaburgensis qui suo tempore, anno videlicet 1072, Hartesburgum asportatas ab Henrico IV testatur, at biennio post Hartesburgo exciso a vicino quopiam Abbate ad suum caenobium delatas S. Spei reliquias. Est Hartesburgum, sive Hartzburgum, quibusdam Hercinoburgum, oppidum Goslaria duobus milliaribus distans, ad ipsos fere Hildesheimiensis diaccesis limites. Id ab Henrico post mortem Henri III extructum munitumve, uti et alia complura quæ idem Auctor recenset, ad opprimendos magis quam continendos in fide Saxones, aliosque finitimos populos. De eo Otto Frisingen. de gestis Frederici Imper. lib. 1, cap. 4. Castrum quoddam, Harzburg dictum, ad ejusdem gentis oppugnationem, ab Imperatore in ingressu provinciæ in loco munitissimo fundatum.

3 Huc ergo S. Spei reliquiæ allatæ an. 1072, ita Lambertus: Rex Aquasgrani profectus, S. Speum Confessorem, et brachium justi Simeonis, cujus mentio est in Evangelio, et caput Anastasii monachi et Martyris, aliorumque Sanctorum reliquias ibi accepit, atque in Hartesburg transtulit. De Simeone Justo agemus VIII Octobris, egimus XXII Januarii de S. Anastasio Martyre. Horum pignora videntur a Carolo Magno Aquasgrani allata; qui ingentem planeque admirabilem sacrarum reliquiarum thesaurum isthuc congessit: extant ibi etiamnum, et septimo quoque anno publice ostenduntur, celebri populorum concursu, præclaræ Cælitum exuviæ: sed multæ alio avectæ a Regibus et Cæsaribus, ut hoc aliisque exemplis docet Beka cap. 9.

4 S. Speum, quia nihil de eo aliunde exploratum, inter eos censeri posse existimamus, quorum reliquias Carolus Aquasgrani ex Italia attulit. Et erit fortassis qui suspicetur Speum esse, sive Spem. Episcopum Spoletinum, cujus natalis in XXIII Novembris incidit, licet solennitas in XXIX rejiciatur, Ferrario teste; vel certe Abbatem illum Nursinum, de quo S. Gregorius lib. 4, Dial. cap. 10 et Martyrologia XXVIII Martii.

5 Qua occasione asportatæ sint Hartesburgo reliquiæ illæ, narrat idem Schafnaburgensis an. 1073. Ea tempestate, inquit, hi qui in Hartesburg erant, multa et præclara militaris audaciæ facinora fecerunt. Nam sæpenumero erumpentes, prædas in vicinis regionibus, et strages hominum non modicas agebant, et priusquam Saxones ad vim arcendam frequentes confluere possent, se in castellum receperant. Maxime autem Goslariensibus propter viciniam exitiales erant. Plurimos enim eorum peremerunt, et bona eorum, quæ extra villam reperta fuissent, crebra incursione populabantur, et mercatores exterarum gentium, ne consuetas merces eo conferrent, metu vitæ amittendæ inhibebant.

6 Hac ergo militari insolentia factum est, ut licet reconciliati cum Imperatore Saxones essent, nova tamen rusticanæ fere plebis conjuratione an. 1074, excisum sit castellum, quod ita idem auctor commemorat: Porro vulgus Saxoniæ, id potissimum quod contiguas castello Hartesburg villulas incolebat, vehementer offenderat, quod in Hartesburg ullæ servatæ essent reliquiæ: nec quicquam tantis laboribus actum putabant, stante atque incolumi castello, quod omnium cladium, quas acceperant, caput principiumque extitisset; et quod circumjacentis regionis opulentissimas quondam villas, nunc in horrorem vastamque solitudinem redegisset: non detulisse Regem cultui divino, sed sub prætextu religionis, crudelitatis suæ patrocinium quæsisse; ut scilicet, instaurato post modicum bello, cum hæc ira Saxonibus deferbuisset, locum habeat, ubi milites suos rursus ad eversionem Saxoniæ tuto recipiat; et tunc tanto victis incumbat infestior, quanto nunc discedat Saxonum lætis successibus efferatior. Hæc vicissim intemperatis clamoribus serendo, in magnam se ferocitatem inflammarunt. Igitur tertio die postquam Rex abscesserat, insciis inconsultisque Principibus, facto grege, in Hartesburg irruunt, quod residuum erat murorum a fundamento dejiciunt, lapides longe lateque dispergunt; ceteris ædificiis, quæ indulgentia Principum integra servaverat, idem faciunt; ecclesiam, quæ accelerandi operis studio interim lignis elegantissime constructa fuerat, incendunt, thesauros diruunt, altaria confringunt. Postremo, ne qua Regi instaurandi castelli occasione reliqua esset, filium ejus et fratrem, quos ille, ad gratificandum popularibus locum, ibi tumulaverant, effodiunt: aguntque omnia quantum possunt, ne administrando bello deinceps, mons complanatus, ullam præstare possit opportunitatem. Reliquias Sanctorum, quæ effractis altaribus erutæ fuerant, et effossa defunctorum corpora. Abbas ex vicino cenobio opportune superveniens, furenti vulgo eripuit, atque in suum monasterium cum honore transvexit.

✠

Izvornik: Acta Sanctorum. Ianuarius, tomus III, Pariz: Victor Palmé, 1863. Prvi cjeloviti prijevod na hrvatski, objavljen 22. studenoga 2026. Prijevod i uređivanje: Tim Kršćanska stvarnost.

28. siječnja Kalendar godine