Preskoči na sadržaj
Kršćanska Stvarnost
Odaberite dan
Veljača
1234567891011121314151617181920212223242526272829
Ožujak
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Travanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Svibanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Lipanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Srpanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Kolovoz
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Rujan
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Listopad
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Studeni
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Prosinac
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Veljača
1234567891011121314151617181920212223242526272829
Ožujak
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Travanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Svibanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Lipanj
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Srpanj
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Kolovoz
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Rujan
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Listopad
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
Studeni
123456789101112131415161718192021222324252627282930
Prosinac
12345678910111213141516171819202122232425262728293031

✠

Acta Sanctorum · Svezak III · 28. siječnja

O sv. Leonidi mučeniku u Tebaidi

DE S. LEONIDE MARTYRE IN THEBAIDE

Excitata in Thebaide, Diocletiano imperante, persecutio, complures martyrii palma decoravit, ut alibi memoratum. In his principes Asclas et Leonides a Metaphraste cententur in Actis SS. Philemonis, Apollonii, Arriani et aliorum, quæ una cum Leucii, Thyrsi, Callinici certaminibus sub Decio exanthlatis conjuncta, a Gentiano Herveto Latine reddita, XIV Decembris apud Lipomanum ac Surium leguntur. Hic de Leonide et Ascla: Diocletianus tyrannice Romanum invadit imperium: edictum autem rursus mittitur in omnes partes, ut vel omnes sint cum eo participes impietatis, aut poenam mortis subeant. Arrianus ergo, qui tunc erat Præses Thebaidis, nihil cunctatus, cum mox Asclam et Leoniden accepisset, qui colebant et tuebantur pietatem, eos multis et magnis subjicit tormentis: deinde etiam acerbissime eos a vita liberat.

2 Quæ ea tormenta fuerint, ex Asclæ perspicere Actis licet, quæ XXIII Januarii ex pluribus MSS. dedimus. Nulla quidem isthic Leonidæ mentio; at socium Asclæ fuisse auctor idem est Metaphrastes, apud quem Arrianus ita Philemonem alloquitur: Non vidisti paullo ante, qualia et quam multa perpessi supplicia Asclas et Leonides, deinde etiam morte fuere condemnati? Hoc ipsum, respondet Philemon, fuit mihi occasio, quæ me impulit ad martyrium, quod Asclas et Leonides sic paullo ante decertarunt propter Christum: et maximæ tolerantiae hinc percepi doctrinam, et argumentum fortitudinis. Et alioqui miraculum, quod in navi illa tua illi nuper ostenderunt, quam cum per medium fluminis alveum stiterunt, quos non induxerit ut se parent ad suscipiendum certamen pro pietate?

3 Hoc miraculum ab Ascla in ejus Actis patratum narratur, cum fæde laniatus super oram fluminis, propter recentes placas stare non valens, nudus jacebat in terra. At post lampadibus exustus lapidi alligatus, in flumen projectus est. Verum delatus, Deo volente, ad ripam, a Christianis cum lapide sepultus est in pace. An eodem supplicii genere occubuerit S. Leonides haudquaquam nobis compertum. Eadem certe sepultura utrisque impensa. Nam ut idem scribit Metaphrastes, cum reliquiæ SS. Philemonis et Apollonii fuissent, ut par erat, a priis habitæ in honore, et cum Ascla et Leonida divinis Christi Martyribus depositæ, Ar- rianus rianus Præses sublato pulvere inungit oculum excecatum. In nomine tuo Jesu Christe, dicens propter quem isti mortem sua sponte elegerunt, impono pulverem meo oculo, et si rursus adspexero, ipse quoque dicam non esse alium Deum præter te. Hæc cum dixisset, statim duplicem invenit curationem, nempe et oculi et animæ..... Deinde cum pretiosas accepisset sindones, cum multis aromatibus, cum multis aliis et duobus Episcopis rursus venit ad thecas Sanctorum, et horum venerandas reliquias fideliter simul et pie terra tegit. Qui ideo comprehensus, nummis emit octingentis, ut parvo tempore sibi liceret accedere ad reliquias Martyrum. Cum ergo data facultate accessisset, rogabat, pronus cadebat, supplicabat, pulverem amplectebatur, et precabatur, ut ei opem ferrent in certamine: quum expertus est, et dein cum quatuor Protectoribus in mare projectus, martyrii gloriam adeptus. Eorum corpora a delphino ad littus delata, voce divina jussi sunt ejus famuli cum Ascla et Leonida honorifice deponere: quod cum feccissent, uberes fructus miraculorum quotidie collegerunt.

4 Coluntur SS. Philemon, Apollonius. Arrianus, Theotychus et alii tres Protectores, VIII Martii a Latinis, a Gracis vero cum SS. Leucio, Thyrso et Callinico XIV Decembris. Admirum estab his nusquam referri SS. Asclam et Leoniden neque in Menæis, neque in Anthologio aut Menologio aut Horologio, nec denique apud Maximum Cythereum, aut in aliis fastis ritualibus. Baronius in Notationibus ad hunc diem ait hæc die agere Græcos de S. Leonide et sociis, et adnumerare inter eos Asclam Martyrem, sed quibus in libris id Græci tradant non exprimit. Inscripsit tamen Martyrologio Romano etiam hoc dic: In Thebaide sanctorum Martyrum Leonidis et sociorum, qui tempore Diocletiani palmam martyrii sunt assecuti. Agit iterum de Leonide tom. 3, an. Ch. 310, num. 24, quasi in persecutione Maximini occubuerit, cum Acta prædictorum sociorum, unanimi consensu sub Diocletiano coronatum martyrio asserant.

5 Alii Leoniden Kalendis Martii celebrant, quo die Martyrologia MSS. Leodiense S. Lamberti et Brugense S. Donatiani, excusa Coloniense et Germanicum: Apud urbem Antinoum passio B. Leonidis Martyris.

Sequitur Molanus, qui in secunda editione Additionum ad Usuardum citat in margine Acta S. Thyrsi. Refert eos isthic quoque Maurolycus, Ado, MS. cænobii S. Laurentii Leodii, MS. Societatis Jesu Antverpiæ, Bedæ præferens nomen, MS. Florarium: Apud urbem Antinoum passio B. Leonidis, qui ab eodem judice, quo S. Asclas, variis suppliciis interemptus est. In Martyrologio Germanico subjungitur alter Leonides Martyr Alexandrinus, parens Origenis: est uterque hic confusus in Martyrologio MS. Bruzellensi: de illo agemus XXII Aprilis.

6 Hactenus de Leonide; at socii qui? Solus in Actis Asclas nominatur, qui XXIII Januarii colitur. In Martyrologio Gallico Leodii edito ista habentur hoc XXVIII Januarii: In Thebaide, SS. Asclas, Leonides, Philemon, Apollonius, et illorum socii. Sub Diocletiano Imperatore martyrium subierunt. Ast in eodem Martyrologio Antinoi passi referuntur Asclas XXIII Januarii, Philemon et Apollonius VIII Martii, qui socios non habuere martyrii, sed vinculorum dumtarat. Ita Metaphrastes relata nece SS. Asclæ et Leonidæ: Postquam vero peractum fuit ab illis martyrium jubet etiam omnes comprehendi Christianos, qui erant in civitate, et maxime qui erant aliis pietate magis insignes, et ante ipsum quidem poni instrumenta suppliciorum, deinde ipsum quoque sisti ante illius faciem. Quæ cum celerrime facta essent, ipse superbo quidem vultu, superbiore autem spiritu. Hoc est, inquit in manu vestra, et hanc rem vestræ potestati permittimus, ut vel sacrificantes secure vivatis et libere; aut, si non pareatis, variis dedamini suppliciis, et deinde etiam morti. Hæc cum dixisset Præses, et continuo eis tormenta fuissent ostensa, viri numero triginta et septem, viri et sententiis invicti et animis, ea quæ dicebantur, irridentes, quæ cernebantur omnia despicientes. et sibi invicem animum addentes, (cum hoc solum dixissent: Non solum quam impie vivere, sed etiam quam recte in pietate vitam degere; pro ipsa mori esse satius) in media prosiliunt pericula et tempus omnino arripiunt. Ex is solus Apollonius martyrii palmam adeptus est; reliquis triginta sex carceri inclusis, quos et vinculis relaxasse infra dicitur Arrianus Præses ad fidem Christis conversus.

✠

Izvornik: Acta Sanctorum. Ianuarius, tomus III, Pariz: Victor Palmé, 1863. Prvi cjeloviti prijevod na hrvatski, objavljen 22. studenoga 2026. Prijevod i uređivanje: Tim Kršćanska stvarnost.

28. siječnja Kalendar godine