Preskoči na sadržaj
Kršćanska Stvarnost

✠

Acta Sanctorum · Svezak III · Svezak III

Dodatak uz 27. siječnja

AD XXVII JANUARII

Sadržaj (2)
  1. De s. Juliano ep. cenom.
  2. Epistola dedicatoria

De s. Juliano ep. cenom.

NOT. 19. Pag. 376, col. 2, nu. 3, lin. 9, post Cornelii Duynii, dele sequentia usque ad num. 4 et restitue hæc: Hanc Vitam contulimus cum ea quam parte 2, historiar. Ecles. Gallicanæ edidit Franciscus Bosquetus, unde et Dedicatoriam ad Avesgaudum accepimus. In ea Lethaldus contra suorum traditionis temporum auctoritatem, ut idem ait Bosquetus, primus omnium arma movit, Gregorii Turonensis opinionis acerrimus defensor; ut nimirum Julianum S. Dionysii socium, non a S. Clemente (nedum a S. Petro) sed a Sixto II, missum asserat: licet S. Pothinum, cum iis qui tunc una missi sunt, non debuerit annumerare.

Pag. 377, col. 2, sub finem, ante Prologum auctoris, interpone

Epistola dedicatoria

ad Avesgaudum Episc. Cenoman.

Reverendissimo Patri Avesgaudo Frater Letaldus salutem in Domino. Cum desiderio afflatus tam spiritualis quam corporalis remedii, ad memoriam præcellentissimi Præsulis Juliani accessissem, et dulci affamine vestræ dilectionis frui licuisset; eadem vis caritatis, quæ vestræ sublimitatis animum meæ pusillanimitati conciliabat, imposuit mihi onus, si idoneus forem, amabile atque jucundum; quia impar, non tam jucundum, quam reverendum; scilicet ut ea quæ ab antiquis de actibus glcriosi ejusdem Patris inculto, ut vobis videbatur, sermone conscripta sunt, ipse planiori et luculentiori ordine texerem, et ad ædificationem audientium quadam dealbatura vestirem.

2 Quod opus reverendum potius quam jucundum dixerim, quia cum magnæ reverentiæ gravitate dicenda et scribenda sunt, quæ in conspectu veritatis recitari debent, ne unde Deus placari creditur, inde amplius ad iracundiam provocetur; nihil enim ei placet, nisi quod verum est. Sunt autem nonnulli, qui dum attolere Sanctorum facta appetunt, in lucem veritatis offendunt: quasi Sanctorum gloria mendacio erigi valeat, qui si mendacii sectatores fuissent, ad sanctitatis cuimen nequaquam ascendere potuissent. Dicenda ergo cum veritate sunt, quæ veritas gessit: quia si aliquis Patrum aliquod dicitur fecisse miraculum, non illud homo, sed Deus operatur, qui potens est operari in quo et per quem vult hominem. Cum ergo tam mira et speciosa de actibus hujus præcellentissimi Patris recito, non de meritis ejus difidio, nec de potentia Christi ambigo: sed cum hæc eadem in aliis invenio, cui potius credendum sit, non perspicue video, nisi forte gravitas auctoritatis alicujus magnifici Doctoris me ab errore deduxerit, et quasi anchoræ pondus vacillantem animum solidarit. Multa enim in actibus supradicti Patris conscripta sunt, quæ et in a BB. Clementis et Dionysii Martyrum, et S. Furcæi Confessoris, eo lem sensu et pene iisdem verbis inveniuntur.

3 De tempore quidem quo magnus ille floruerit, ex libro Gregorii Turonensis per conjecturam sumpsi, qui in historiarum suarum lib. 1, subb Decio et Grato Coss. a Xysto Romanæ Sedis Apostolico, plurimos Episcopos ordinatos asservit, et in Gallias ad prædicandum verbum Dei directos, quorum nomina, et loca quibus destinati sunt, partim posterius dicam. Porro cum B. Dionysius a S. Gregorio ex eorum numero fuisse dicatur, et in gestis gloriosi Patris Juliani cum eodem S. Dionysio ad Gallias prædicaturus venisse narretur, non dubium existimo, quin sub Decio, Valeriano, Gratoque Coss. et Xysto Romanæ Sedis Antistite fuisse monstretur, qui videlicet Xystus, et Laurentius Archidiaconus ab eodemc Decio tentati, et in Christi confessione permanentes, victrici potentia coronati sunt. Quod vero S. Julianus dicitur a B. Clemente destinatus, neque ratio temporum, neque veterum consensit auctoritas. Beatus enim Clemens sub Trajano Cæsare in exilium apud Chersonesum deportatus est, et inter Trajanum atque Decium sub quo B. Julianum fuisse conjicimus, plurimi Imperatores intersunt, quod in chronicis Eusebii Cæsariensis, quæ Hieronymus transtulit, facile diligens lector agnoscet.

4 Nos igitur ea quæ de S. Juliano conscripsimus, inquantum potuimus, auctoritate præcedentium Patrum confirmavimus, et quædam simpliciter secundum antiquam traditionem edidimus: quædam vero quæ nobis minus probabilia visa sunt, prætermisimus. Nusquam tamen de meritis tanti Patris quemquam diffidere suademus; qui dum apud suos sacros cineres Deo largiente tanta et talia operetur, multo majora et clariora, dum in hoc mundo adhuc viveret, eum operatum fuisse cunctis recte credentibus liquet. Quod si hæc nostra elinguis rusticitas vel utilitati vel devotioni aliquod emolumentum contulerit, ea etiam quæ nostra ætate apud sacrum ejus tumulum patrata sunt, Domino Christo largiente, dum nostræ accesserint notitiæ, subnectere cogitamus. Sane Responsoriorum et Antiphonarum, ut petiistis, digessimus ordinem; in quibus pro vitando fastidio de unoque modo singula compegimus corpora: neque omnino alienari volumus a similitudine veteris cantus, ne barbaram aut inexpertam, uti perhibetur, melodiam fingeremus. Non enim mihi placet quorumdam musicorum novitas, qui tanta dissimilitudine utuntur, ut veteres sequi omnino dedigentur auctores: nam hi qui conjugiis vacant, malunt liberos hominibus similes gignere, quam alicujus invisi monstri effigiem procreare.

a S. Clementis Vitam dabimus 23 Novembris, S. Dionysii 9 Octobris: S. Furcæi dedinus 16 Janu.
b 1s erat annus Christi 250 quo post S. Fabiani credem vel vacabat Sedes, ut quidam volunt, vel certe jam S. Cornelius Ecclesiæ præerat. Potuere tamen a Sixto Apostolici hi viri in Gallias miti. vel Cornelii Papæ auctoritate, vel ante illius electionem de consilio Cleri Romani, in quo Sixtus eminebat, qui quartus ab eo, exiguo post tempore, Ecclesiæ gubernaculis admotus est.
c Imo sub Valeriano et Gallieno occisi sunt SS. Xystus II, et Laurentius, ut 6 Augusti et 10 dicetur.

Pag. 381, post cap. 3. ad num. 20, lin 4 (Artinas) adde: (c) Bosquetus, Arcanas.

✠

Izvornik: Acta Sanctorum. Ianuarius, tomus III, Pariz: Victor Palmé, 1863. Prvi cjeloviti prijevod na hrvatski, objavljen 22. studenoga 2026. Prijevod i uređivanje: Tim Kršćanska stvarnost.

Svezak III Kalendar godine