Preskoči na sadržaj
Kršćanska Stvarnost

✠

Acta Sanctorum · Svezak I · 3. siječnja

Povratak glave sv. Jakova apostola u samostan sv. Vedasta

RELATIO CAPITIS S. JACOBI APOSTOLI AD MONASTERIUM S. VEDASTI

Sadržaj (4)
  1. De quodam puero.
  2. De Frumaldo Episcopo.
  3. Visio Abbatis S. Vindiciani de Monte Sancti Eligii.
  4. Visio matronæ.

Molanus in Addit. ad Usuard. III Januar. Item relatio capitis S. Jacobi Apostoli, fratris S. Joannis, ad S. Vedasti monasterium oppidi Atrebatensis. Eadem habet Martyrologium Germanicum.

2 Arnoldus Raissius in hierogazophylacio Belgico de hoc magni Apostoli pignore Belgio nostro ad salutarem tutelam, atque omen quoddam defendendæ Hispanicis armis Catholicæ in Belgio religionis, commodato, hæc scribit: S. Vedasti totius pene Belgii cantatis sinum cœnobium in urbe Atrebatensi, asservat ac eximio cultu veneratur posteriorem capitis partem S. Jacobi Majoris Apostoli et Hispaniarum tutelaris; quam in argenteam thecam, auro inductam, mirifici operis et valoris anno MCCXXXVI, Vedastini ascetae transtulerunt. In ejus circuitu legitur Gothico charactere:

Anno milleno C. ter, et totidem duodeno, Hoc vas patratur, caput ac in vase locatur.

3 De qua parte Vuimanus asceta Vedastinus et Historicus, S. Bernardo coætaneus, ita edisserit: Francorum Reges hoc monasterium S. Vedasti successiva devotione semper amplexati sunt, et multorum Sanctorum collectis reliquiis sublimarunt. Hoc nihilominus super aurum et topazion nobile et pretiosum Ecclesiæ nostrae de suis thesauris donarium addiderunt, caput videlicet S. Jacobi Apostoli, fratris S. Joannis Evangelistæ.

4 Licet non exprimat Vuimanus nomen Regis, a quo tam nobili thesauro ditati sunt ascetae Vedastini; ex aliis tamen monumentis antiquioribus hujusce cœnobii clarissime convincitur, Carolum Calvum Franciæ Regem caput S. Jacobi ipsis donasse; ut diserte narrat Martinus hujus monasterii Abbas Vui mano coævus, in quadam epistola; additque Philippus Flandriæ Comitem qui furtive ipsis præfatum pignus S. Jacobi Hispaniarum tutelaris surripuerat profectum fuisse Compostellam, ut certior fieret an vere esset caput S. Jacobi Hispaniarum tutelaris: tandem magna ac seria indagine adhibita cognovit a multis retro annis, sacrum illud caput in Flandriam fuisse delatum. Hæc Raissius. Brachium vero ejusdem gloriosi Apostoli, Leodii in monasterio S. Jacobi asservatur, eo delatum anno 1056, ut Ægidius Aurea vallis Monachus testatur in Theotwino apud Chapeavillum tomo 2, cap. 5 et 6, de quo nos XIII Maii.

5 Hoc vero die memoria agitur relationis capitis, cum Aeria iterum est Atrebatum ad S. Vedasti monasterium deportatum. Qua de translatione ista scribit Ferreolus Locrius in Chronico Belgico: Anno 1174 Philippus Princeps caput B. Jacobi Apostoli, Joannis Evangelistæ fratris, quod Ariensi B. Petri basilicæ, novis operis instauratæ, donandi studio, Vedastinis abstulerat, atque toto sexennio constanter vendicarat; tandem Alexandri Romani Pontificis monitis, et Henrici Remorum Archiepiscopi, variorumque Principum cohortationibus precibusque expugnatus, priori restituit loco.

6 Non deerat partibus suis Abbas Martinus; qui etiam in hæc verba scripsit ad Principem: Philippo Flandriarum Comiti, Illustri et magnifico viro, Martinus Ecclesiæ B. Vedasti indignus Minister, et Capitulum B. Vedasti, dignos agere poenitentiæ fructus. Venerabilem Abbatem S. Amandi et quosdam potentes in consiliis vestris, nobis a latere vestro direxistis, obsecrantes ex parte vestra, ut injuriam, quam Deo et Ecclesiæ nostrae irrogastis, patienter ferremus, nullamque super hoc querelam vel in Domini Papæ vel vel in Domini Archiepiscopi Curia faceremus; insuper et quod ecclesiæ nostrae non tam rationis instinctu, quam potestatis violentia rapuistis, vobis concederemus. Et injuriam quidem quam patienter tulerimus, satis vobis notum est, quomodo scilicet sine ulla Ecclesiasticæ censuræ reclamatione, Clementiæ vestræ bonitatem expectaverimus. Sed et nunc quoque, sicut hactenus, quamvis cum multa animorum gravitate et molestia. Nobilitatis vestræ respectum ad tempus sustinelimus. Et insuper ut vos Deus de expeditione, quam agressurus estis, sanum et incolumem, humiliatis hostibus, cum triumphi gloria reducat, et ad honorem sanctæ Ecclesiæ cor vobis pænitens indulgeat, orabimus. Porro eumdem thesaurum vobis concedere, nostrae facultatis non est, utpote qui Deo et S. Vedasto, magnifica Regum liberalitate collatus est. Si igitur eas reliquias alii Ecclesiæ conferre, vel de ipsis Ecclesiam, quasi sub obtentu religionis, instaurare disponitis, neque inter nos et vos, neque inter nos et Ecclesiam, quæ eas contra Deum detentura est, pacem ullam ullo pacto futuram, certissime et indubitanter sciatis. Spiritus consilii vobiscum.

7 Porro relatum est sacrum hoc pignus in B. Vedasti monasterium in Nonas Januarii, recte in Octava B. Joannis Evangelistæ. Quod quidem an B. Jacobi Majoris sit, an alterius, ipse Princeps Philippus perpluratis postmodum Hispaniis, fidele veritatis testimonium reddidit. Unde Martinum et ascetas, saltem sacri capitis sibi partem darent, magnopere rogavit; nec illi abnuere. Itaque Arienses revisens mirifice affecit, illa iisdem novo munere impertita, quam maximo in cultu habent, et accolæ frequentibus venerantur votis. Martinus autem novum atque ditissimum vas jussit apparari, in quod Petrus tit. S. Chrysogoni Presbyter Cardinalis, Alexandri Papæ in Galliis a latere Legatus, Frumoldo Atrebatensi Episcopo, et Eustathio Montis Eligiani Abbate, cum innumera omnium Ordinum multitudine, præsentibus, xii Kal. Maii, in Octavis Paschæ, sacras reliquias pientissime transposuit.

8 Prodigia quæ Translationem (cui Philippus Princeps interfuit) et comitata et subsecuta sunt, plurimaque in vetustis adyti Vedastini codicibus leguntur, quæ hic producere nil necesse. Hactenus ex perantiquo libro MS. qui magna cura inter ejus Cænobii monumenta præstantiora asservatur; ex quo prolixius hoc nomine hausi, quod Tholosates in Galliis sacrum hoc pignus se habere prædicent.

9 Miracula hic a Locrio prætermissa ex veteri MS. Vedastini cænobii mihi transmisit Joannes Vallon noster, vir humanissimus, quæ hic habes. Auctor fuit ascetes quispiam Vedastinus, qui iis vixit temporibus, ut ex primo et tertio patet miraculo.

Quæ contigerunt in relatione capitis S. Jacobi Apostoli ex Aria ad monasterium S. Vedasti.

De quodam puero.

Mulieris cujusdam parvulus filius morbo paralytico, membris omnibus in globum collectis diriguit; sed cum mater mœrens et clamans, universa prosequente vicinia, S. Michaelem, ubi adhuc sanctuarium servabatur, adiisset, et in ipsis foribus ecclesiæ, Dei et S. Jacobi patrocinium lacrymabiliter inclamasset; repente puer convaluit. Quod miraculum meritis beati Apostoli gestum esse nemo ambigat, cum apud Deum et Sanctos ejus magna fides mulieris id obtinuerit, et parvulorum innocentia, qualium est regnum cælorum, in conspectu Domini plurimum posit. Puerum postea in ecclesia nostra frequenter vidimus, et multos eum quasi testem et materiam miraculi amplectentes atque deosculantes aspeximus.

De Frumaldo Episcopo.

Frumaldus Canonicus S. Mariæ Atrebatensis, et Ostrevandensis Archidiaconus, postea Episcopus, vir magnae gravitatis et prudentiæ, in lectum ægritudinis lapsus est, et in tantum vexatus ut de vita desperaret. Cui cum aqua, in qua caput S. Jacobi fuerat intinctum, propinaretur, eamque hausisset, melius habuit, et per paucos dies recepta ad integrum sanitate, se beati Apostoli meritis convaluisse nobis præsentibus asseruit, eique vovit votum, quod eum omni vita sua tenere vidimus.

Cl. Rob. Frumaldus, ex cod. Thua. aliis Frumoldus.

Visio Abbatis S. Vindiciani de Monte Sancti Eligii.

Eustachius Abbas S. Vindiciani de Monte S. Eligii, vir potens in scripturis et arte medicinæ, ea die, qua receptum est sanctuarium, invitatus ad nos veniebat: et juxta aquas de Anpanio agens iter, super ecclesiam S. Michaelis miræ claritatis lucem radiare intuens, suis Canonicis ostendit. Quod cum nobis retulisset, ipsam horam fuisse comperimus, qua nostri Seniores Abbati in ecclesiam S. Michaelis venerant obviam, et sanctas reliquias ad nos delaturi de eadem ecclesia reverenter emiserant. Mirati sunt super hoc universi; maxime cum sol suum jubar adeo mortalibus inviderit, ut tota die illa nebulis caligantibus sepulta, nullum radiorum ejus in aere apparuerit vestigium. Ubi illud etiam in magna admiratione est habitum, quod secundum preces et vota multorum, illa die, quasi in obsequium processuri populi, a mane usque ad horam decimam insolito gelu terræ facies diriguit; cum et ante et postea per totam illam hyemem vel nullum vel rarissimum gelu senserimus, et hyemale tempus ita præter morem a naturalis frigoris jure depropriatum numquam experti fuerimus.

Visio matronæ.

Matrona quædam manens in Castello S. Vedasti, ante circiter octo dies quam ulla reddendi capitis fieret mentio, somnium vidit quod Ecclesiæ nostrae et totius civitatis bonum nude et aperte portendebat. Vidit scilicet monasterium S. Vedasti suis ex integro decoratum insignibus, Dominum Abbatem in sublimi loco assistentem, et columnam eximii splendoris, quam tenebat in manibus, populis ostendentem. Quæ omnia postmodum ex asse compleri vidimus, ecclesiam ornari, structuram ligneam ante altare sanctæ Crucis erigi, et super ipsam præcone vehementer intonante relatum caput populo præsentari. His igitur atque aliis, quæ studio brevitatis omittimus, miraculorum testimoniis, honori atque reverentiæ sancti capitis populorum assuevit devotio: et ex illa die jam celebri concursu et oblationum copiis cœpit honorari.

14 Eodem quoque anno, quo prædictus nobilis Comes Flandriarum ipsum venerabile caput B. Jacobi restituit, ad Hispanias orationis gratia et ipsis capitis veritatem inquirendi desiderio accensus, S. Jacobum adivit. Qui eo adveniens cœpit pius explorator curiosius inquirere, an ibi sacratissimum ejusdem caput haberetur; quatenus, an apud nos, an illic verissime haberetur, certior redderetur. Facta inquisitione, quoddam argenteum ei allatum est, in quo a quibusdam esse dicebatur caput, non ipsius Jacobi fratris Joannis, sed Jacobi Minoris ibi repositum ferebatur. Verum cum Comes illud sibi aperiri summopere postulasset, nec ullo modo impetrare potuisset; a senioribus quibusdam omnino illic non haberi, sed sed olim in Flandrias translatum fuisse, ipsi intimatum est. Quod audiens cum gaudio repatriavit, et in ipsa nocte festivitatis B. Jacobi Atrebatum veniens, nos super his certiores et alacriores reddidit.

15 Non negligens itaque Venerabilis Abbas, ad honorem Dei, qui tanto thesauro ejus honoravit tempora, larga manu et liberalibus expensis vas insigne jussit fabricari, in quod non multo post reliquias illas Domnus Petrus tituli S. Chrysogoni Presbyter Cardinalis, qui illo tempore a latere Domini Papæ Alexandri in Gallias destinatus, in regno Francorum Apostolica legatione fungebatur, præsente et inspiciente innumerabili populorum multitudine, adstante etiam Frumoldo Atrebatensi Episcopo, qui illuc ab Abbate vocatus aderat, xii Kal. Maii in Octavis Paschæ solemniter et devote reposuit, et data omnibus benedictione et peccatorum indulgentia, eas in ecclesia S. Vedasti perpetuo honorandas Apostolica auctoritate firmavit. Ubi usque in hodiernum diem multi potenti fide et alacri devotione beati Apostoli memoriam adeunt, et ipsius meritis per sancti Spiritus gratiam peccatorum remissionem accipiunt: præstante Domino nostro Jesu Christo, qui cum Patre et eodem Spiritu sancto vivit et regnat per omnia sæcula sæculorum. Amen.

✠

3. siječnja Kalendar godine