Preskoči na sadržaj
Kršćanska Stvarnost

✠

Acta Sanctorum · Svezak I · Svezak I

Dodatak uz 8. siječnja

AD VIII JANUARII

Sadržaj (13)
  1. Historia translationis
  2. Taurominium captum, civium cædes.
  3. S. Severini corpus Neapolim translatum.
  4. Abrahami tyranni interitus.
  5. S. Severini post translationem miracula.
  6. De s. Severino ep. Septempedano.
  7. Alia vita
  8. Vita eremitica.
  9. Victorini lapsus, pænitentia.
  10. S. Severini episcopatus.
  11. De s. Frodoberto Abb.
  12. De s. Cyro ep. cp.
  13. De s. Erardo ep.

Pag. 457 inter Omissos adde: Pragæ secunda reliquiarum translatio celebrari hoc die consuevit, ut ex veteri illius Ecclesiæ Kalendario didicimus. De reliquiis variis Pragam a Carolo IV, Imp. allatis actum est supra in Addit. ad 2 Januarii. Ast in MS. ejusdem Ecclesiæ Kalendario ita habetur: vi Id. Allatio reliquiarum sanctorum Apostolorum Thomæ, Jacobi, Mauritii.

Ibidem ubi agitur de Dedicatione ecclesiæ S. Mariæ de principio Neapoli, adde De hac ecclesia ejusque dedicatione agemus ad Vitam S. Aspren 3 Augusti, et S. Candidæ senioris 4 Septembris.

DE S. LUCIANO BELLOVAC.

Pag. 460, col. 2, nu. 7, lin. 9, post, an eæ Notationes prodierint, nos latet, adde In eadem sententia est Franciscus Bosquetus, Prætor Narbonensis, historiarum Eccles. Gallic. tom. 1 et disertissime atque ex professo Jacobus Sirmondus noster libello de ea re edito.

Pag. 461, col. 1, post nu. 12 adde Chronicon Hispaniensequod Dextri vocant, ad an. 308, nu. 8, ista habet: Reliquiæ S. Luciani Belovacensis Episcopi Vicum transferuntur. Sit fides penes auctorem. Franciscus Bivarius notat Vicum, de quo isthic est sermo, Catalaniæ urbem esse. Ast Luitprandi Chronicon ad an. Christi 902, ista habet: S. Luciani Pontificis et Martyris, comitis S. Dionysii Areopagitæ, ossa Bellovaco ad urbem Vicensem translata sunt. Alii putant Leuciani Reguli Carpetanorum corpus, passi cum Quiteria, cum corpore S. Marci allatum. Non potest utrique huic Chronico fides constare; et nefas, neutri fidem habuisse?

DE S. PATIENTE EP.

Pag. 468, col. 2, linea penultima, Andreas Dinettus, corrige, Jacobus Dinettus, Societatem nunc in provincia Franciæ moderatur, vir doctissimus et humanissimus.

Pag. 469, post lin. 2, adde: De ætate S. Patientis, et sequentis historiæ fide, statui poterit ex iis quæ XXIII Novembris de S. Clementis Ep. Metensis ætate dicemus. Eamdem Vitam ex MS. Carthusiæ Colonien. nacti sumus, sed paullum subinde contractam, nonnullis ad calcem assutis de Ecclesia S. Joannis Evangelistæ isthic a S. Patiente ædificata. Eadem Vita Gallice edita a Viellio et aliis.

DE S. ATTICO EP. CP.

Pag. 480, col. 1, post § 6 adde Sed fortassis in Nicephori catalogo vitiati sunt numeri, ut pro VI annis, IV Theodoto dati sint. Videtur certe quidem sex illi annos tribuere Theodoretus ep. 83, ubi sic scribit nu. 23. Sex enim annos ibi (Antiochiæ) ego docens, tempore beatæ memoriæ Theodoti Antiocheni Episcopi, qui tum vitæ splendore polluit et fulsit, tum etiam divinorum dogmatum cognitione. Alios deinde tredecim annos tempore B. Joannis etc. Græce est, ἓξ μὲν γὰρ ἔτη διετέλεσα etc. Forte pro στ' legit Nicephorus δ', aut contra pro δ', στ' reposuerunt in transscribendis Theodoreti operibus librarii.

DE S. ÆMILIANO CONF.

Pag. 483, col. 2, post ea quæ habentur de SS. Dominica, Georgio Chozebite, Æmiliano, adde,

4 Porro hic esse videtur Æmilianus monachus, quem S. Theodorus Studita lib. 1, ep. 48, a Baronio tom. 9, an. 809, nu. 30 et seqq. recitata, ita laudat: Cur Antonius religiosissimus Præpositus in custodiam apud Amorium datus, cum eodem quo superior modo Mœchosynodum una cum Fratribus suis anathematizasset? Cur Æmilianus Frater a Nicomediensi in Thyniam vinctus ductus est, verberibusque et ludibriis affectus, direpto ab iis qui irruperant monasterio, perinde ac si hostium spolia fuissent? Quare inferius post S. Gudilam esset reponendus.

DE TRANSLATIONE S. SEVERINI NORICOR. APOST.

Pag. 498, lin. 1, dele, Ex eo hausta etc. usque ad nu. 5, et repone Eam Neapoli ad nos transmisit Antonius Beatillus e veteri codice descriptam, quam hic damus.

4 E qua corrigas quod Ferrarius etc. Sequentes quoque numeros corrige.

Historia translationis

AUCTORE JOANNE DIACONO,

Ex MSS. eruta ab Ant. Beatillo Soc. JESU.

Rhegium a Saracenis captum, direptum.

Scripturus, Domine a Joannes Abba, qualiter ex castro Lucullano, dudum everso, translatum, tuoque in monasterio S. Severini corpusculum sit collocatum; ratum fuit ibidem, quantum competens videbatur, referre, quod nefandissimus Africanorumb Rex, verbis, seu factis, in nostræ religionis exercuit populum. Sed quia tu tuo magis imperio exigebas, ut illa portenta, quæ nostris acciderunt temporibus, in modum commentarioli cum evangelicis disputationibus contexerem, et ego id fieri non posse caussarem; tamen habito majorum consilio, placuit, ut ea quæ de ipso sunt Rege, summatim strictimque percurrerem, et in ceteris, prout facultas suppeditasset, largius immorarer: convenit ergo dare operam, et factitare quod caritas jubet, quatenus Christi Confessoris translatio sic sit ubique notissima, sicuti est et vita ejus, et virtutes signorum, quas jam ab olim per totum orbem libellus solertissimi dispersit Eugippii.

2 Anno igitur vigesimo quarto Leonis etc Alexandri Imperatorum, Saraceni, qui Panormi degebant, contra Regem Africanorum rebellantes, illius jusionibus omnimodis resultabant. Tunc ferocissimus ille filium suum cum multo exercitu dirigens, præcepit ei, ut capto Panormo, statimd Rhegium trajiceret, et propter fœdus, quod cum Panormitanis inierant, Græcorum urbes fortiter expugnaret. Mox tyrannulus jussa parentis excipiens, properanter abiit, et obvium sibi Panormitanum devincens exercitum, eo, quo congressus fuerat, impetu, cepit urbem illorum. Dehinc navibus ascensis Rhegium tranavit, ibique,

ibique, trajecto exercitu, præsidium Græcorum, qui ex Calabritanis urbibus ad suffragandum confluxerat, (proh pudor!) extemplo fugere compulit, et in diversa solo terrore præcipites egit. Tunc irato Deo mortalium culpis, sub omni facilitate oppidum illud ingressus est, et (dolendum dictu) sic efferbuit in eorum occisiones, ut nulli sexui, nullique compateretur ætati. Post immanissimas itaque strages, quas passim tota urbe nefantissimi hostes dederunt, ad diripiendum solita rapacitate conversi, pene ad decem et septem millia hominum omnis conditionis latitantes invenerunt, inter quos etiam cygneo capite ipsum Episcopum rubore decorum miserabiliter, utpote paganissimi, abduxerunt. Auri vero et argenti, necnon et omnium mobilium, inæstimabilia pondera demoliti sunt. Sed hæc Tyrannus ille insatiabilis et impius jussit omnia in unum congerere, et in occasionem patris, ut certius haberet quod ei nuntiando dirigeret, sibi studiosius cuncta servari; addens huic cupiditati aliam ruinam, nam propter Legatos Hesperiæ, qui ad eum undique cum donis et muneribus confluebant, aliquantis diebus ibi commorari se finxit: postea vero, illis remissis, cum ingenti præda generis omnis Panormum reversus est.

3 Inde putans genitorem suum tanti triumphi gestire gaudio, direxit apocrisarios, qui ad eum optima quæque captivitatis perferrent, et totum rei insinuarent eventum. At ille secum indignans, exprobrabat filio, et crebris repetebat vocibus: Degener iste, degener matrizat, non patrizat. Si mei sanguinis proles fuisset, nullis Christianis mucro pepercerat ejus. Ite, ite, inquam, quantocyus, et eum ad me redire compellite: quoniam non ille, sed ego ad istud opus profecturus sum. Proh dolor! quis hæc audiens temperet a lacrymis? quis non longa ducat suspiria? quis non deploret flagella mortalium? Inter tot enim distractiones, totque captivitates Christianorum, adhuc Domini desævit indignatio: adhuc misericordissimi Dei ira defervet; et propter delicta, quibus quotidie, velut dapibus, incumbimus, sævioribus ferimur procellis, et inemendabiles permanemus. En assiduis collidimur tempestatibus, et non resipiscimus. Væ ergo, væ nostrae miseriæ, qui sic quotidianis excessibus divinam provocamus clementiam, ut merito de nobis Job exclamet sanctissimus: Cum expleverit in me voluntatem suam, adhuc multo majora præsto sunt ei, Quid enim? numquid ad emendationem nostram unius civitatis excidium, numquid occisiones populi, numquid varia sexus utriusque distractio suffecerunt? Ah prorsus conditio infelix! erectus est quippe propter te homo nequissimus, quia disciplinam non servas Domini, et ideo illi sævitia tyrannuli filii sui, comparata propriæ nequitiæ, velut misericordia reputabatur.

4 Revertentes itaque nuntii cum insinuassent ei omnem patris intentionem, dissimulanter prius audivit, postea vero, ubi circumventus est dolosis litteris, videlicet quod pater illius subito fuisset extinctus, abiit, et avidissimus ad regnandum absque omni consultatione in Libyam properavit. Mox pater ejus, multo super eum incumbens amplexu, annulum, quod magni Regis erat insigne, tradidit, eique dixit: Insere digitis tuis hunc, et mea vice regnato: ego autem contra Deo rebelle Christicolarum genus profiscar, quatenus penitus abradam de terra.

a Is ipse esse videtur Abbas monasterii S. Severini, de quo infranum. 9, agitur.
b Abrahamum vocat Lupus Protospata a Caracciolo editus.
c Erat quidem Alexander anno 870, a patre Basilio Caxsar creatus, Imperator tamen vivo fratre Leone habitus non est: at post ejus mortem anno 911, tredecim mensibus imperavit pro Constantino Porphyrogenito Leonis filio adhuc puero.
d Rhegium antiqua civilas in margine Italiæ ad fretum Sicultum

Taurominium captum, civium cædes.

Sic factus, extemplo per præconem universo populo suo talem incussit terrorem, ut si duo vel tres in domo essent, ad eum quantocyus festinarent. Cernens autem tyrannus tantam multitudinem confluxisse, ait: Omnes festinemus, omnes acceleremus, et id, quod Deo magno gratum est, toto mentis affectu perficere conemur; quatenus ob hujusmodi retributionem paradisum lactis et mellis ingrediamur, de quo quattuor flumina manant. Dixit, et continuo cum exercitu suo innumero, et opibus multis perrexit. Qui cum in Siciliam pervenisset, introire Panormum, ceu vile domicilium, contempsit. Pugnatoribus autem omnibus inde accitis, Taurominum perrexit: ibique castris locatis, ipse civitatis illius situm incomitatus perlustrans regressus est, et convocatis nonnullis latronibus, quos perniciores corpore noverat, spopondit eis ingentia dona, si per illam partem, de qua nullum proditionis periculum timebatur, videlicet propter difficultem locorum accessum, in eamdem intrarent urbem, et ulutatu ac strepitu se intrasse significarent. At illi latrociniis assueti, vadunt, et manibus ac pedibus reptantes, in summum evadunt, et clamore horribili perstrepentes sese introisse innuerunt. Mox cives hi, qui extrinsecus excubabant, vociferantes accedunt ad murum, et fortiter oppugnantes totam undique circumdederunt urbem. Miseri cives, qui custodiis deputati ad prandium perrexerant, non ante se captos senserunt, nisi cum hostilis clamor ex industria ortus intonans omnium perculit mentem. At infestissimus ille tyrannus, dum unusquisque, sicut in talibus assolet fieri, absque omni respectu vago discursu perstreperet, portas confregit, et cum omnibus armatis, tamquam esuriens bellua, ingressus, molle pecus trahit manditque. Et quis poterit exprimere cladem urbis illius, quis inauditas pœnas, quis ineffabiles cruciatus? Si enim paullo superius comminationes furiarum ejus recenseantur, nunc jam non est opus exquirere qualis institisset postea, cum tantæ pertinaciæ facultatem accepit. Revera etenim ex abundantia cordis os loquitur, et quod intus ardet foris ebullit.

6 Tamen ex innumeris distractionibus, quas pasim bacchans edidit cruentissimus heros, hoc unum posterorum memoriæ commendemus, ut in Salvatoris ascribatur clementiam, qui dixit: Pater meus usque modo operatur, et ego operor. Nam scelestissimus Rex postquam universos mares, et feminas, infantes etiam, trucidavit, quinimo et postquam totam illam civitatem incendio jussit absumi; sæviens adhuc inexplebilis bellua, misit inquisitores per concava vallium, per defossa terrarum, perque veprium densitates, ut eos, quos fugæ subsidium liberarat, investigarent, et ad se perferre studerent, accepturi exinde dignam persecutionis mercedem. At illi, utpote rapacissimi, cum ubique sollicite perquirerent, inveniunt robustissimum Christi athletam a S. Procopium ejudem urbis Episcopum latitantem cum aliquantis Clericis, et nonnullis civibus, quos protinus cum ingenti tripudio vincientes ad Dominum suum velociter pertraxerunt. Mox ille machinator calliditatis ita sanctissimum Procopium est allocutus: O Episcope, quia caput tuum multo salito bombyce abundat, iecirco placidissimus te adhortor, ut meis salutaribus monitis obedias, et consulas tuæ et istorum commoditati: sin autem, talem me confestim experieris, qualem ceteri concives tui. Volo enim, si legem meam feceris, et teb Israelitico ritu distinxeris, ut semper in conspectu meo assistas, et sis mihi carior præ omnibus Agarenis. Ad hæc Domini Antistes subrisit tantum, et nihil locutus est. Tunc Rex iratus infremuit, et ait: Ridesne captive ad hæc? ridesne? et non intelligis ante quem stas? Mox constantissimus

Christi servus respondit: Rideo plane, et bene rideo, quia ille te talia loqui stimulat, de quo afflatus es, dæmon. His sanguinarius heros auditis, infremuit, et furibundus ad lictores suos conversus: Eia, inquit, quantocyus aperite illum in pectore, et cor ejus inde protrahite, ut arcanum mentis illius videamus, et intelligamus. Mirabilis autem Deus in Sanctis suis, mirabilis in majestate, faciens prodigia, tantam tolerantiam huic suo præstitit Antistiti, ut dum lictores imperata complerent, sicut aiunt hi, qui viderunt, ille Regem objurgaret nefandum, et suos concaptivos, ne formidarent, animaret, adeo prorsus, ut Rex impudens strideret dentibus, ut cæsum cor ejus in os illius ad edendum fulciret, et sic demum jam palpitantem cum ceteris decollari juberet. Nec solum ista rabidissimo cani sufficiunt, sed etiam, copioso igne accenso, tota illorum cadavera cremari præcepit, dicens: Sic, sic consummabuntur omnes, qui noluerunt mean voluntatem adimplere.

7 Ecce nunc se occasio præbuit, ubi rectissime nostram debuissemus lugere miseriam, cujus ob culpam tantus, tamque amarus efferbuit hostis; sed quia Martyribus istis congaudendum est, ideo illud repetemus, quod supra prælibavimus dixisse Dominum: Pater meus usque modo operatur, et ego operor. Vere, inquam, tu Domine Jesu Christe misericors et clemens, operatus es in his famulis tuis, quos ante mundi constitutionem elegisti, ut essent sancti et immaculati in conspectu tuo. Vere tu operatus es in eis, qui præstitisti eis, ut non tantum crederent in te, verum etiam, ut paterentur pro te. Quis enim dispensationis tuæ potest laudare magnalia? Quis potest admirari opera? Nihil ultra dicendum est, nisi quod tuus Psalmista decantat: Justitia tua sicut montes, judicia tua abyssus multa. In his autem, quos dignanter glorificasti, tua magnificatur justitia. In his quoque quos puniendos dereliquisti, humana deploratur miseria, quæ tuis mandatis resultans, judicium ipsa sibi assumit. Enimvero nullus non hostis appeteret, nulla prorsus nos arma terrerent, si præcepta tua ad plenum servare studuissemus. Ergo quia proni sumus ad malum, et nullis nostris meritis, sed tua tantum gratia liberamur, tandem de cælestibus declara, quibus signis, quibusve prodigiis a tanto tamque nefando inimico salvemur. Cognoscat orbis totus, quia tua pro nobis dextera dimicans, misericorditer eripuit nos ab illis ineffabilibus tyranni comminationibus. Non, inquam, omnipotentiæ tuæ fuisset hoc impossibile, qui totum orbem velut statera ponderas, sed ut respectus benignitatis tuæ super famulos tuos stillare videretur, et collaudaretur nomen tuum benedictum in secula.

8 Igitur postquam hæc omnia ita patrata fuerant, sicut præscripsimus, homo ille paganitatis filius, imo crudelitatis exquisitor, nihil ex his Dei judicio, sed totum suis tribuens viribus, tanta mentis elatione hacchatus est, ut Italicarum Legatis urbium, qui ad eum fœderis causas venerant, loqui dedignaretur. Tamen post nonnullos dies per internuntium sie illis dicendo transmisit: Vadant hinc, vadant ad suos, et eis renuntient, quod ex me totius Hesperiæ cura dependeat, et ego, velut mihi placuerit, ita dispono ex incolis meis. Forsitan sperant, quod mihi reniti possit Græculus, aut Franculus. Utinam invenissem eos omnes in unum collectos; et ostendissem illis robur, quæque sit virtus bellorum. Sed cur eos demoror? Vadant tantum, et certo certius teneant, quia non solum illos, verum etiam etc civitatem Petruli senis destruam. Hoc enim unum restat, ut Constantinopolim proficiscar, et conteram eam in impetu fortitudinis meæ. Dixit, et, illis revertentibus, ipse ind Consentinas partes exercitum suum castrametaturus advexit. Apocrisarii vero non impetrata pace repedantes, tantum terrorem omnibus suis incusserunt, ut certatim interruptos resarcirent muros, propugnacula disponerent, et quæque ex agris necessaria erant, raptim convectarent in urbes.

a Mirum horum Taurominitanorum Martyrum. Procopii Episcopi et sociorum, memoriam nec in Idea SS. Siciliæ Octavii Cajetani nostri, nec in aliis martyrologiis extare.
b Potius Ismælitico. Nisi forte Judaicæ originis fuit cruentus iste Abrahamus.
c Ita Romam per contemptum appellat tyrannus.
d Consentia, stve Cosentia, Brutiorum caput.

S. Severini corpus Neapolim translatum.

Gregorius itaque Consul Neapolitanus, his cognitis, multa super castello Luculli cogitans, et super ejus incolis, multa iniit consilia cum Stephano Episcopo, et ceteris potentibus, ut habitatoribus ejus Neapolim transmigratis, oppidum illud everteretur. Cumque decrevissent, ut ad id perficiendum universus profiscisceretur populus; Joannes venerabilis Abbas monasterii S. Severini Pathenopæ constructi, vir per omnia strenuus, suis efflagitabat precibus, ut corpusculum ejusdem Confessoris non alibi nisi in suo collocaretur monasterio, quatenus congruenter appellatione, et corpore decoratum amplissima esset civitatis honorificientia, et salutifera Patrum occursio. Ad hæc Præsul, et Consul respondentes, dixerunt: Si tibi, Reverendissime Pater, talis tantusque thesaurus cælitus fuerit proditus, quo pacto reniti audemus? Sin autem, procul dubio tenemus, quod non sit ei gratum quoquo transferri, et levari ex mausoleo, quod olim pro illius amore Barbaria illustris femina condidit.

10 Mox idem Abbas hujuscemodi responsionibus animatus, tota devotione ad Deum conversus, deprecabatur, ut affectum suum, prout ejus esset voluntas, adimplere dignaretur. Cumque die noctuque taliter postularet, tandem quidam Presbyter ejus tali eum subjecta visione refocillavit: Domine Abba, somnium vidi hac nocte, unde conjicere possum, quod Deus omnipotens vestrum adimpleat desiderium, ut donet vobis sui corpusculum Confessoris. Nam ista nocte, nec pene vigilans, nec pene dormiens, putabam me in Ecclesia ipsius Sancti, quæ est in oppido, orare, et circumdando psallere; et ecce quidam elegans Clericus stans intra quintanas majoris altaris, manuque ferulam tenens, mihi, ut ad se pergerem, innuebat. At ego tamquam orationi insistens: Modicum, inquam, modicum præstolare, Domine, donec expleam istud quod cœpi. Mox ille ait: Satis est, veni. Accedentem ergo me cominus et officiosissime salutans, exhilaratus sum valde roseo ejus aspectu. Deinde cum uterque diu sileremus, sic prior ille ait: Cur tuus Abbas, tuique Fratres, tam me flagranter habere cupiunt, cum semper vobiscum fuerim? ad quem paucis ita responsum dedi supplex: Vere, Domine, vere te hactenus nobiscum fuisse non ambigimus, sed modo petimus, ut tuis concedas et dones famulis te peramplius possideri. Tunc ille: Certo certius, inquit, me hinc ad vos transiturum nullo modo titubetis, sed scire vos convenit, quoniam 'a præterito anno ad civitatem talem prædicationis gratia profectus, ibi commansi: nunc autem, illis pereuntibus, quia ex toto meæ predicationi resistunt, repedavi ad vestra commeaturus. Hæc ille. At ego repente de strato me corripio, et ovans vobis isthæc dicturus adveni.

11 Abbate, et monachis cunctis orationi incumbentibus, venit dies ruinosi decreti, in quo Consul et Optimates, necnon et populosæ phalanges ad memorati oppidi destructionem accinti sunt. Quibus dictam jam atque præcipitem exigentibus operam, iv Id. Septembris Præsul et Clerus ad inquirendum sæpedicti Sancti corpus ierunt. Ubi autem in præfati Confessoris basilicam ventum est, Missarum primum solemnia libantes, inchoato demum psalterio, fodere cœperunt. Cumque tumulum mirabili decore sub altari altari constructum aperuissent, et vacuum conspexissent, longa consternatione diriguerunt. Tamen spe credula exhortatos, inane sepulchrum inventum eos ab indagatione non revocavit; sed altius suffodientes pervenerunt ad tumbam, in qua cælestis jacebat thesaurus. Hanc protinus referantes, sic universa membra suis compaginata viderunt articulis, ut lacrymoso torpentes stupore, immensa cunctipotentem admiratione laudarent.

12 Confestim Pontifex, impresso propter plebis surreptionem signaculi tutamine, alacerque regrediens, memoratum Abbatem nuntio lætificavit optato. Nox ruit interea, et ipse continuo Abbas cum sua congregatione, cum devotione se pavimento prosternens, de concesso munere gratias Creatori reddidit amplas. Tunc surgens, celebratis prius matutinalibus hymnis, cæperunt Davidis cantica modulari Basilius et Petrus æconomi SS. a Sperati etb Ofterni, donec alii acciti cominus adsunt. Mox albis indumentis amicti, pariter ad sacrati corporis antrum descenderunt, et in præparato loculo pignora diligentius condunt; et inchoante Abbate: Gloria hæc est omnibus Sanctis ejus, omnes voce sonora tonabant. Sic lætantibus cunctis in ipsa Ecclesia a diluculo adusque sero melodiis indeficientibus est vigilatum.

13 Postero autem die, Pontifex et Clerus, Dux, et Optimates, passimque populus universæ conditionis et ætatis, matutino tempore properantes, se in occursum cum Dominicæ crucis vexillis, odoriferisque incensis, in præmissi oppidi campo sanctis exequiis obviarunt; et certatim supplices exhibitentes venerationem alternantibus choris Latinis, et Græcis, ad monasterium sape fati Abbatis debito obsequio, concinnatisque luminaribus, cineres sanctos deducunt. Quos Præsul extemplo cumc Domini Præcursoris et SS. Gervasii et Protasii reliquiis, quas cum eis collocatas repererant, officiosissime condidit in altari. a Unus Scillitanorum Martyrum 17 Julii est S. Speratus, cujus reliquiæ in Galliam translatæ. Isne sit an alius, qui olim Neapoli cultus, haud scinus. b) Hujus nusquam alibi nomen reperimus.c Cæsar Eugenius Caracciolus in indice Sanctorum, quorum reliquiæ Neapoli asservantur, tres hos non recenset.

Abrahami tyranni interitus.

His itaque peractis, necdum sex dies effluxerant, et ecce, visu formidabile, et dictu mirabile prodigium, quod perspicue generalis multitudo prospexit, omnibus immensam horripilationem incussit. Astra namque toto passim cælo confixa, jugem volarunt per noctem, et, militum ad instar in procinctu confligentium, ultro citroque alterno sibimet obviabant illapsu. Mox vero tantæ commotionis ostentum, necnon et miranda variarum monstra formarum, quæ in diversis regionibus credibilis videntium firmat assertio, sic omnium jam pavidos territarunt animos, ut precibus votivisque Litaniis ad Deum confugientes, propitia se virtute tutari, inque melius exposcerent portenta converti. Cumque noctes atque dies uterque per talia timeret sexus, beatissimus Severinus cuidam per visionem invenculo visus, Quousque, ait, horripilationem patimini, metu vesano fluctuantes? Numquid non me spopondi vobis interesse? Numquid non dego vobiscum? Nolite pavore percelli, quia nusquam abibo, sic Sanctus.

15 Sed quia populus partim comminatione tyranni, partim ingentibus formidolosus portentis, nequaquam a continuis implorationibus recedebat, clementia Christi, quæ cunctos in se confidentes protegere novit, tandem incredibili fama cunctorum aures permulsit; nam subito volat populosa per agmina rumor interiisse Regem, signaque illa stupenda necem ipsius portendisse. Tunc etsi dubia gestientes lætitia, intimis postulabant ex medullis, id verum ut foret cælestis concederet auctor. Eia nunc, bone Jesu, eia mœstorum consolator, mœstos tuos lætifica famellos. Veniat, veniat, oramus, certus nuntius, qui superbiæ filium, desertorem Ecclesiarum, sanctimonialum stupratorem, Virginum violatorem, virorum sanctorum combustorem, et omnium contemptorem, obiisse confirmet. Hic enim se contra unigenitum tuum, contraque templa sacrata nomini sancto tuo sic superbus erexit, ut penitus deneget te, nomenque tuum a se digna referat clade contritum. Dejice, dejice eum, Domine, gladio virtutis tuæ, quemadmodum Pharaonem demersisti, qui in curribus, et equitibus suis confidebat, et sicut servos tuos, prout promiseras, liberasti; ita nunc, Domine, Rex Regum, clemens, pius, ac misericors, salva nos de manu ejus, quatenus eruti et liberati, omni tempore sine timore, mereamur laudare et benedicere nomen gloriæ tuæ sanctum, qui vivis et regnas in secula seculorum.

16 Igitur haud multo post, cum quidam nostratium, qui multo tempore in ipsis pervagarat hostium tentoriis, repedasset, sciscitanti se Gregorio Consuli taliter obitum insolentis exposuit Regis: Domine, inquit, cum protervus et impius ille ad expugnandam urbem Consentinam exercitum omnem studiosis destinasset successibus, et nullo modo exinde ad suæ dispositionis cupitum posset attingere, sed insuper filium suum cum valida pugnantium manu ibidem amitteret; consternatus animo, haud longius locari castra præcipiens, multa super eamdem, multa super omnem terram hanc, maxime in Romanam urbem verba jactabat. Qui dum magno curarum fluctuaret æstu, in quadam ecclesia B. Michaelis Archangeli tandem procubuit, suaque dedit per membra quietem: cui mox in ipso strato sine mora furenti quidam grandæva imagine senex apparuit; ad quem ille rabido hæc addidit ore: Vir, inquit, injuste, coram me es ausus ingredi? Moriture vir adhuc astas, et te non proripis foras? Sed senex in vesanum conjecit baculum, quem manu tenebat, et cum eum in femore percussisset, ex oculis ejus evanuit.

17 Tunc illi a somno evigilanti ingens pavor advenit, ac per tota castra direxit, ut si quem Latinorum invenissent, ad eum quantocyus perferrent. Mox memet invenientes, properanter ad eum adduxerunt. Quem interrogans, ait: Qualis, quantusque sit Petrus senex maturius edissere mihi. Cui ego turbatis vocibus respondeo: Domine, nescio quem Petrum asseris. At ille: Romanum, inquit, nusquamne vidistis eum picturatum? Statim animatus confidenter aio: Domine, senex grandæva imagine, caput barbamque attonsus, protinusque ille: Ipse me, ait, percussit. Nam cum membra thoro stravissem, et cor meum varias raptum in curas multa super Hesperiæ, et Romanæ præsertim urbis, demolitione discurreret; subito mihi ille senex astans apparuit, et magna vi telum contorquens, latera mea transfodit. Sic fatus jam ab illo die nequaquam surrexit; sed quotidie ingravescente dolore, cuncta sua paucis diebus intestina emittens, stygialia regna petivit, elysiumque illud lactis et mellis invenit, quem pro Christiana distractione suis falsidicus promiserat sponsor. Mox nepos ejus qui suffectus in tyrannidem fuerat, cum illo ingenti, quamquam discordi exercitu, ad propria remeans, multa ex eo naufragio amisit.

S. Severini post translationem miracula.

Hactenus noster stylus minutatim, quæ de horrendo Rege necessaria videbantur, perstrinxit. Nunc ad B. Severini miracula, quæ in eadem ecclesia ante vel post collocationem ipsius, patrata sunt, accingamur.

AUCTORE JOANN. DIACON. EX MSS. Ope S. Severini languor tibiarum sanatus:
Joannes igitur quidam, generosis parentibus ortus, cum post multam dapsilitatem, qua in seculo floruit, monasticæ conversationi toto se subdidisset affectu, languores inter plurimos, etiam cruralibus laborabat incommodis, ita nimirum, ut exinde sanies crebra profluens per decem menses nullo magisterio valeret abduci. Sed quia vir ille semper ex suis valetudinibus, Deum glorificans, S. Severini flagranter subsidia expetebat, nocte quadam soporatus, vidit eumdem Christi Confessorem, quatuor comitantibus monachis, quasi suo resideret in lectulo. Quem cum ille tacito defixus lumina vultu conspiceret hærens in eo paullatim cœpit abolore dolores. Tum ubi Sanctus mortalibus est ablatus ex oculis, monachus confestim evigilans, leviusque se habere persentiens, medenti Christo, ejusque famulo gratiarum actiones plurimas egit: post paullulum tantam sicut optaverat, gressuum est sospitatem adeptus, ut pedetentim ecclesiam ingredi, et sancti viri corpus quiret devotus adire.

19 Alius quoque Presbyter cum nullis unquam collyriis valuisset lippida oculorum carere molestia, spe quantulacumque adipiscendæ medelæ, temporibus est utrisque cauteriatus. Mox mirum in modum tanta profluxione cruor ex ipsis plagis manabat, ut nulla manus opificis, nulla virtus aromaticæ obicis, ebullienti tabo compesceret. Hac ergo letali affluentia desperatus, sese ad memoratum S. Severini oratorium credulus advectari præcepit: ibidemque recumbens, cum sæpius sanguis efflueret, vidit, sicut nunc ipse testatur, in specie doctoriciæ picturæ, sed habili vigore nitentem eumdem cum discipulis Sanctum adesse, suaque vulnera cataplasmate, quod manu attulerat, summatim ligare, ac ulterius non comparuisse. Presbyter illico salvifica visitatione alleviatus, et in brevi incolumitate donatus, medico, medicinæque auctore Jesu affatim gratificato, hilariter ad propria repedavit.

20 Dæmoniacus item, Petrus nomine, et ipse a parentibus suis ad basilicam eamdem perductus, una dierum, nequitia diaboli eum instigante, coram Abbate carnalibus ludificabat illecebris. Quem ille ut incestuosius titillari conspexit, et minaci redargutione tale quid prohibere nequivit, miserabilem ferula ter quaterque illum percussit. Mira Dei clementia: protinus dexteram verberantis talis est comitata sanitas, ut beneficii memor in B. Severini sollemnitate cum annua semper devotione devotus occurreret.

21 Quædam denique nobilissima mulier, sanctimoniali redimita professione, ad menses ferme decem exactos, cum frigore febrique laboraret, ad ipsam processit ecclesiam, et in altario, in quo corpus viri Dei permanebat, Missam sibi Abbatem libare faciens et aquam sanctificatam hauriens, recessit ad sua remeans, et post quatuor dies cupitæ salubritati redintegrata, assiduis Deum Sanctumque ipsius laudibus sublimavit.

22 Dum venerabilis Pater, et patrator monasterii, ad Completorii officium una cum Fratribus laudes Domino redderet, lampas de candelabro in lithostroto concidens, extincta est. Hoc cum præfatus Abbas vidisset, facta quadam hilaritate cœpit dicere: Ubi est virtus tua, Severine beatissime?
Talia, Sancte, tibi famulanti commoda præstas?
Hoc lumen præbes cui munia sancta facessunt? Olim namque Helisæo similis vas vacuum oleo redundare fecisti, ac petentibus egenis ad faciem tribuisti, cereosque extinctos accendisti, et incredulorum mentes illuminasti; nunc e contrario nobis tibi famulantibus, et luminis claritatem et Deum abstulisti. Nonne si te minime dilexissem, hanc tuam aulam sine lumine manere fecissem? Hæc cum dixisset, præcepit astantibus fragmenta colligere; euntes
autem, mirabile dictu, invenerunt lampadem non solum illæsam, verum etiam, tamquam humano ministerio, olei liquore usque ad summum repletam. Mirari omnes cœperunt, omnes Deo omnipotenti gratias agere, et B. Severino, qui tale miraculum patrate dignatus est. Tunc placuit omnibus ut illud oleum ad infirmorum unctionem reservaretur; quod et factum est: ex quo multi postmodum infirmi peruncti, sunt ab eorum ægritudinibus sanati, laudantes et benedicentes nomen Domini nostri Jesu Christi.

23 Quidam vero puerulus valde a dæmonio afficiebatur; nam et vocem penitus perdiderat et auditum. Hunc itaque parentes cum tenerrime diligerent, ad Oratorium B. Severini adduxerunt, et ante altare. ubi sacratissimum corpus illius requiescit, posuerunt. Ibi cum doloris amaritudine, nec tamen sine fidei devotione, illum deprecabantur, et dicebant: O magne amice Dei, o Confessor per omnia venerande subveni, succurre afflictioni nostræ celerius; quantum enim tua merita sint gloriosa apud majestatem Regis æterni, non ignoramus, quantaque beneficia miseris præstitisti affatim declarata coruscant. Tu enim es ille Confessor eximius, qui quondam superbientes monachos paterno moderamine corripiens, spiritui nequam tradidisti, et cum volvisti, mirabiliter curasti. Ergo posce, quæsumus, Salvatorem Dominum, ut qui nostris merentibus malis digne hoc de nostra sobole patimur, tuis sacris meritis lætificari mereamur. Mira Dei clementia: dum parentes illius talem prostrati orationem complement, mox puerulus, qui terribiliter vexabatur, obdormuit, viditque in somnis eumdem beatissimum Severinum supra se stantem, et orantem, et post orationem benedictionis subsidia conferentem. Nec mora: in se reversus, quid vidisset statim exposuit, et ex illa hora sanus et alacer omnibus diebus vitæ suæ permansit.

24 Monialis quædam nobilibus orta parentibus, optimisque prædita moribus, occulto Dei judicio energumena effecta, adeo torquebatur, ut cruorem sæpe evomeret. Hujus parentes, B. Severini virtute cognita, ad illius tumulum deferunt, et preces cum gemitu effundunt. Nec frustra: libera enim illico a dæmonis vexatione effecta, et pristinæ incolumitati restituta, læta cum parentibus in die Translationis vota persolvit.

25 Quæ omnia tam Neapolitani, quam finitimarum urbium cives, videntes, quotquot infirmos habebant, ad B. Severini corpus deferebant, sanosque referebant domum. Hisque mota nobilis Neapolitana matrona cujus puerulus, Andreas nomine, a dæmone acriter vexabatur, ita ut numquam quiesceret, sed stridoribus et horrendis motibus quassaretur, die quo B. Severini e Lucullano corporis translatio celebrata est ad tumulum sistit, noctemque ibi manens, post Missarum solemnia sacrosancto Christi corpore refecta, dæmon abscessit, et gratias Deo et B. Severino agens illius gesta prædicabat.

26 Quædam mulier ob capitis morbum oculis capta, ad tumulum pervolat, ardentesque ac summa fide preces effundit: lumen recipit, et pro eo Sancti laudum prædicatrix effecta, alios ad Sancti opem implorandam alliciebat, qui ejusdem Sancti beneficiis postea fruebantur.

27 Clericus Neapolitanus febri correptus, nequicuam medicis opitulantibus omne patrimonium effuderat. Audiens Sancti benignitatem, parentem suum increpat, instigatque, ut juxta Apostoli verba, Sacerdotes advocet, et oleo se perungi curet, et deferatur ad Sancti tumulum, ut sicut alii lumen et salutem meruerunt, ita etiam ipse morbo liberetur. Advolat pater ad Nonas, Abbatem adit, filii mandata exponit, qui respondit: Magna est fides filii tui; in nomine Jesu Christi, et meritis B. Severini illius consilium non omitamus. Statim Presbyterum cum aqua benedicta, et oleo aliorum ægrorum allegat, oleo perungit, et aquam propinat. Illico sanitatem pristinam recuperavit. Et paullo post refectis viribus ad basilicam Sancti se confert, et vota et officia devota mente persolvit.

28 Hic cum tantum beneficium non desineret aliis declarare, illustris femina, quæ unicam filiam ita manibus destitutam habebat, ut ad os admovere nullo pacto posset, ad templum se confert, Patri monasterii illam offert, filiam per Sancti merita adjuvet rogat, solitumque præbeat oratione auxilium. Hujus Pater cognita fide, petit an credat posse filiam per Sancti preces sanari. Credo, respondit illa etiamsi mortuam detulissem. Admiratus fidem Pater ante altare deponi filiam jubet, celebrataque pro illa Missa, ægra convaluit, surgensque clamabat: Scitote B. Severini meritis me esse curatam, narransque cunctis recuperatam sanitatem, Sanctique virtutem, fama ad curialis cujusdam aures pervenit, cujus puer famulus sensum perdiderat, et intellectum, ita ut veluti epilepticus huc illuc oberraret, non loquens. Hujus amentiam non ferens dominus, et de meritis S. Severini plurimum confidens, ad illius monasterium duxit, Patrem cenobii rogans, ut oleo perungeret lampadis, quæ ad ipsius tumbam nocte dieque ardebat. Cui annuens ille, ad sanam restitutus est mentem puer, nec tanti immemor beneficii, lætabundus sedulo cum verbo et luminaribus gratias Christo referebat.

De s. Severino ep. Septempedano.

Pag. 500, col. 1, dele omnia quæ habentur num. 6, et hæc restitue Aliam SS. Severini et Victorini Vitam nobis Roma transmisit Silvester Petrasancta noster, quam e vetusto Breviario in membrana exarato, in sacrario Ecclesiæ Sanseverinatis asservari solito, descripserat olim Petrus Martinus Suxolinus ejusdem Ecclesiæ Canonicus, cui congruit MS. Pompilii Vicoli, aliaque.

7 Traditur quoque Leonardus Francus Sanseverinas SS. Severini et Victorini gesta anno MDXXVIII, edidisse, usus tum veteri illo, quod citavimus, Breviario, tum aliis ejusdem Ecclesiæ monumentis, et seniorum relatione. Hanc nos Leonardi Franci historiam consequi non potuimus, epitomen tamen quamdam illius accepimus, unde nonnulla ad secundam illam Vitam annotabimus; atque hic quædam delibabimus.

8 Scribit igitur, quod antea sola conjectura firmaveramus, S. Victorinum non Camerini, sed Amiterni Episcopum esse factum, et IX Kal. Augusti e vivis excessisse: quo tamen die in nullo Martyrologio illius adhuc reperimus nomen. Addit Francus, priusquam bellum in Italia inter Gothos, dudum rerum dominantes, et Græcos exardesceret, S. Philumenæ Virginis corpus, ne discerperetur in illo Septempedæ, quod præsagiebat, excidio, in suum monasterium transtulisse Severinum: quod deinde anno MDXXVII, cum Antonius de Monte Cardinalis Papiensis, et S. Laurentii Abbas Commendatarius, altare majus illius ecclesiæ vellet restaurare, repertum tradit, cum scheda e collo dependente, in qua hæc erant exarata: Corpus S. Philumenæ ex nobili familia Clavellorum Septempedæ tempore Gothorum translatum in ecclesia S. Laurentii sub altare majus. S. Episcopus m pp. ss. Id vero honorifice recondidit Cardinalis, et schedulam illam manu S. Severini exaratam, in phiala crystallina reposuit. Qua de re plenius agemus ad S. Philumenæ Vitam v Julii. Hinc porro corrigas, quod Ferrarius v Julii scribit, S. Philumenæ corpus in basilicam cathedralem a S. Severino translatum; quodque Eugenius Caracciolus, eodem quo Victorinum Martyrem tempore, vixisse in Umbria alium Victorinum cum Severino fratre, cum hì Victorino Martyre 400 annis posteriores fuerint.

9 Scribit deinde Francus, corpus S. Severini e monasterio, in quo obierat, in cathedralem basilicam translatum: eversam paullo post a Gothis circiter annum DXLIII. Septempedam, cunctaque diruta ædificia præter ædem S. Mariæ, quæ tunc Cathedralis erat, extataque etiamnum, licet sæpius restaurata, atque Ecclesia Plebis nuncupatur. Demum Septempedanos ait multo post tempore, agitantes de urbe reædificanda consilia, monitos divinitus, ut S. Severini Antistitis sui corpus plaustro imponerent; idque juvenci duo nondum jugum experti traherent; ubi vero ii gradum sisterent, ibi templum urbemque ædificarent: ita Sanctum ipsum in somnis Sacerdoti cuidam apparentem edixisse. Progressos ergo tauros Occidentem versus; secutos cives atque amnem Potentiam ficcis vestigiis transmisisse, nec sensisse miraculum, donec paullo post quievere tauri, quo loco sacellum postea ædificarunt, quod nunc S. Severini de ponte dicitur, a ponte isthic constructo. Addit deinde, intra nemora densa et opaca penetrasse tauros, arboribus vi divina utrimque reflexis ac viam pandentibus, et vernante floresque et frondes progignente humo, cum dies esset IX Novembris. Quievisse iterum in clivi ascensu tauros, ubi post D. Marco dicatum est sacellum; tandem in verticem pervenisse, ubi tunc exiguum erat castellum Castrum regale appellatum: illic vero plaustro quiescente, subductos ex omnium oculis juvencos. Ergo lætos auspicio cives, urbis jecisse fundamenta, et ecclesiæ, quæ anno demum MCXCVIII, VIII Junii dicata sit, duodecim ad solemnitatem evocatis Episcopis; urbem vero eam deinceps S. Severini appellatam. Hæc Leonardus. Francus. Eo die Dedicationem illius ecclesiæ in suo generali SS. catalogo consignavit Ferrarius.

Pag. eadem col. 1, lin. antepenultima, Eumque dictis faciens vale; lege, Cumque dictis.

Ibidem col. 2, ad num. 5, in margine, videtur a dæmone, lege ridetur.

Alia vita

Ex veteri MS. Breviario Eccles. Septemp.

SS. Severini et Victorini vita monastica.

Beati Severinus et Victorinus, a Picentis oppidi accolæ, magna orti prosapia, athletæ Christi uterini fuere mirabiles: qui ab infantia litterarum peritiæ dediti, ante duodecimum annum claruerunt Doctores. Hi vero tertiumdecimum annum implentes, utroque orbati parente, ad perfectionis numerum pervenire volentes, omnia pauperibus distribuerunt, Dominicum implentes præceptum: Si vis perfectus esse, vende omnia quæ habes, et da pauperibus. Postquam vero se omnibus abdicarunt, vitam religiosam eligentes,b monasterio se contulerunt, ubi nil propriæ voluntatis reservantes, loci Provisori et Fratribus se devotos et obedientes per omnia substituerunt; illud præceptum ad memoriam reducentes: Melius est obedire, quam sacrificare. Obedientia vero jure victimis præponitur, quia per victimas aliena caro, per obedientiam autem propria voluntas mactatur. Ex adverso melius ostenditur, quid de ejus laude sentiatur: Si enim quasi peccatum ariolandi est repugnare; et quasi scelus idololatriæ, nolle acquiescere, sola est, quæ fidei meritum possidet obedientia; sine qua quisque infidelis convincitur, etiam si fidelis esse videatur.

2 Et quia in B. Benedicti Regulac exorbitabant, cœpit Dominus ad eorum preces mira ostendere: nam nulla poterat detineri molestia nec homo, nec bestia, quin per eorum intercessionem a suo curarentur languore. Unde Sanctorum fama cœpit pullulare. Antiquus vero hostis Sanctorum felicibus actibus invidens, invidiæ invidiæ felle suffusus, monachorum corda paullatim tentando in odium et detractionem convertit Sanctorum. Asserebant siquidem monachi, Sanctos Dei esse hypocritas, et dæmoniaco nutu ea operari, quæ sanctæ Trinitatis operabantur nomine. O Diabole quantæ sunt tuæ fallaciæ! Antequam ad Sanctorum interventum Deus mira ostenderet, in eorum odium sociorum corda non excitasti: credo doluisti de felicitate quam nequivisti incælo tenere, cum videas Sanctos Dei etiam in terra servare. Monachis autem detrahentibus cœpit B. Severinus blando loqui sermone: Viri fratres et religiosi monachi, si placet, desistite a murmure. Quantum enim murmuratio et detractio noceat, Maria Moysi soror vobis exemplo maneat; quæ cum Moysi verbum detractionis propter Æthiopissam suam uxorem protulerit, lepra percussa apparuit. Et quia invidiæ venena superari forte possunt, sed difficillime quiescere, cum ex hujusmodi sermone deberent a nefando proposito discedere, invaluerunt, dicentes illos fore hypocritas, et sub pelle ovina mentem cauteriatam habere.

3 Videns autem B. Severinus quod suus sermo non proficeret, Beatum sequens Benedictum, qui cum monachos in suam necem conspirasse viderat, eos dereliquit, dicens: Ite, et secundum morem vestrum Abbatem eligite; se a loco subtrahere, et alio, ubi vere congruentius Deo valeret servire, properare disposuit. Fratrem suum, scilicet Victorinum, nolens relinquere, statuit secum ducere; quem sic est affatus: O Victorine uterine, frater ordine, socie gravamine, quia sine fructu hic consistimus, (nam socios graves et ineptos sentimus) ad alium locum cum fructu festinemus. His auditis Victorinus paruit, et ex tunc se quasi antesignanum exhibitit. Convócatis vero Fratribus Sanctus inquit Severinus: Viri fratres et socii, si vobis molesti aut graves fuimus, nobis parcite; et si versa vice nobis aliquid intulistis injuriæ, a nobis indulgentiam accipite. Nequeat antiquus prædo pro hujusmodi detractione de vobis sibi aliquid vendicare. Hactenus insimul fuimus, nunc vero disjunget nos locus, sed nos connectat fraternus amor, nec locorum nos dividenda spatia, quibus Christi eadem fuerunt mercimonia, et corporum similia cibaria. Dictis finem faciens, lacrymis obortis socios amplexari cœpit atque osculari.

4 Monachi vero, qui prius indomitæ cervicis, et effrenatæ superbiæ extiterant, ad se ipsos reversi, immutata mente Sanctorum pedibus se advolverunt, cum lacrymis et ululatibus eos exorantes, ut sui copiam non subtraherent. Dicebant autem locum destrui, et se igne cælesti consumi, quia tam nefanda dicere præsumpserant: rogabant insuper, ut si aliquo ire cuperent, omnes secum ducerent. Tunc B. Severinus acrius ingemiscens, laudes Domino protulit, dicens: Gratias tìbi ago Pastor æterne, quia quibus vis misereris, et quos vis obduras. Ecce mei fratres et socii paullo ante nos insectabantur, nunc vero eorum corda facta mollia de illatis tristantur, et veniam pedibus provoluti exposcunt: et quia impietatem suam confitentur, eorum peccata aboleas, firmati quidem ore Davidico: Dixi, confitebor Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei, cordis mei. Horum vero labem, si placet, absterge, et eos sancti Spiritus ingressu consperge; nec ipsi, nec locus, ex illatis aliquo affligantur gravamine. Dictis finem faciens, accersito fratre iter cœpit arripere. Sed quanta fuerit genarum, et vestium laceratio, quantave ploratio, non est nostræ facultatis evolvere. Unde B. Victorinus salubri sermone occurrens S. Severino dixit: Frater et socie, nonne cernis quantum inconsolabiliter Fratres tristentur? Debemus siquidem ipsis jura humanitatis impendere, neque tam præcipitanter nos eis subtrahere. Nam omnis subita mutatio rerum non continit sine fructu animorum; et jacula quæ prævidentur, minus feriunt. Liceat etiam timentibus sperare: demus nostri copiam eis triduo, ut se consolentur Fratres tam modico spatio. Videns autem B. Severinus, quod interesset sua et suorum sociorum triduanam moram agere, acquievit consilio. In illo vero spatio almificus Severinus salutaribus monitis eos admonuit, et qualiter se ad invicem haberent, edocuit. Sed transacto spatio, et quarto die illucescente, præclarus Dei famulus Severinus jussit Missam celebrari; et sumpto sanguinis et corporis Domini nostri Jesu Christi viatico, et pace facta cum omnibus, acceptaque licentia, signo Crucis se consignans una cum fratre suo, ad loca opaca et inaccessibilia, ubi eremiticam vitam ageret, accedere festinavit.

à Noti Picentes populi ad mare Adriaticum. Eorum regio vulgo Picenum, vel Picenus ager dicitur. Picentis oppidi nulla apud veteres mentio. Leander in Piceni descriptione ista habet: In ora ostia succedunt Leti-mortui fluminis: prope quod obscura quædam vestigia urbis, nec, ut videtur, modicæ; quam locorum accolæ Picenum aiunt dictam, unde regionis totius nomen quidam arbitrantur enatum. Ego in antiquis Chronicis incerti auctoris legi, urbem hoc situ a Pico Ønotrio advena primum Anconitano in monte conditam, ab eoque denominatam Picenum; cujus appellatio postea regioni universæ cesserit. Sed alium hujus rei luculentum auctorem non habemus, ac proinde reliquendam in medio sumus arbitrati. Hæc ille. At Leonardus Francus Sanctos hos fratres scribit Amilerno profectos. urbs ea fuit Sabinorum, cujus jam ruinæ cernuntur haud procul Aquila in Aprutio, ut ad priorem vitam titt. m diximus.b Francus monasterium hoc ordinis S. Benedicti ait fuisse. At paullo post, obtisse Severinum scribit anno ætatis LXXXV. Christi DXI. Unde sequeretur natum esse anno CDLV, circa annum CDLXVII religiosam vitam fuisse complexum, quando ipse necdum natus erat S. Benedictus. At vitæ decursus non videtur tantam Severino ætatem astruere, ut consideranti patevit. Situm autem fuisse monasterium hoc conjicit milliari uno a Septempeda, ubi nunc ecclesia est S. Laurentii ad radices montis Nigri, olim Gentilium fanum.c In bonam partem hic usurpatur id verbum, quasi qui a communi ceterorum semita recederent, atque ultra etiam quam Regula præscribat, colerent pietulem.

✠

Svezak I Kalendar godine