Preskoči na sadržaj
Kršćanska Stvarnost

✠

Acta Sanctorum · Svezak I · 6. siječnja

O sv. Melaniju, biskupu Rennesa

DE S. MELANIO RHEDONENSI EPISC

Sadržaj (10)
  1. Ex veteribus MSS.
  2. Melanii Episcopales functiones : miracula.
  3. Variæ curationes per oleum sacrum, et aquam benedictam.
  4. Marsi Episcopi pœna, curatio. Venetensium conversio.
  5. Eusebius Venetensium Rex, ejusque filia, a S. Melanio curati, alia hujus miracula.
  6. S. Melanii mors : a morte miracula.
  7. De eodem sancto Melanio,
  8. Alia miracula
  9. Aliud miraculum
  10. Auctore anonymo monacho.

Civitas Rhedonum, Ptolemæo Condate dicta, ut viris eruditis placet, vulgo Rennes, una est e præcipuis Britanniæ Gallicanæ, ad Vicenoniam flumen, Episcopatu jam olim insignis, ut ex Notitia provinciarum Galliæ constat. Hic Antistes initio sextiæ sæculi S. Melanius fuit. Ejus natalis vi Januarii ita celebratur a Martyrologio Romano: Rhedonis in Gallia S. Melanii Episcopi et Confessoris, qui post innumerabilium signa virtutum, jugiter cælo intentus, gloriosus migravit a sæculo. Eadem fere Usuardus et Bellinus de Padua. Meminere ejus Maurolycus, Galesinius, ms. Florarium, Ghinius, Martyrol. Germanicum, et plurima mss. nominatim vetustissimum a Laurentio monacho Epternacensi descriptum, quod S. Hieronymi præfert nomen, et ea ratione illud passim citamus, licet auctum sit multis Hieronymo juniorum Sanctorum adjectis nominibus, ut vel hinc patet, id vero ita habet: In civitate Redonensi natalis S. Melani Episcopi. B. Notkerus hoc die: Redonis nativitas, et ordinatio, ac transitus S. Melani Episcopi et Confessoris: cujus corpori superposita, in mediis ignibus illæsa reperta est palla.

2 Etsi vero vi Januarii mortuus feratur; tamen non eo die, sed vi Novemb. in Rhedonensi diacesi colitur, ob factam eo die Translationem, at volunt Franciscus Lanovius, Augustinus Pazius, et Claudius Robertus. Translationis tamēn in officio diei nulla fit mentio. Et sane Appendix Adonis a Rosweydo Nostro edita viii Id. Novembr. ista habet: In civitate Regidonas depositio S. Melanii Episcopi et Confessoris. Eadem mss. monasterii S. Laurentii Leodii, Ecclesiæ S. Lamberti ibidem, monasterii S. Martini Tornaci, Lætiense, Ecclesiæ S. Gudilæ Bruxellis, Florarium; sed pro Regidonas, fere Redonas, aut Redonis, habent: Bellinus de Padua, et Usuardi Martyrologium Lubecæ editum, nulla aut depositionis aut Translationis facta mentione: Redonis S. Melanii Confessoris. Viola SS. Hagenoæ excusa: Item Redonis S. Malani Confessoris. ms. monasterii S. Martini Treviris: In Gallia Melani Episcopi Confessoris. Carthusiani Colonienses in Addit. ad Usuardum: Secundum aliquos hic Melani Episcopi Redonensis, quem Usuardus habet supra viii Id. Januarii, Ado II Id. Novembris. Eadem fere monet Martyrologium Germanicum, et Ferrarius.

3 ms. Martyrologium ante citatum, quod S. Hieronymi vocamus, iterum vi Novembris: Redonis civitate Galliæ depositio Menelai Episcopi. Maurolycus quoque utroque die eum refert, sed videtur diversum existimasse. Nam vi Januarii, Redonis, inquit, S. Melanii Episcopi et Confessoris, tempore Clodovæi Regis, at vi Novembris: Apud Rutenos S. Melanii Confessoris. Ast alia est Rhedonum civitas in provincia Lugduensi III, alia Rutenorum in Aquitanica I, Segodunum dicta Ptolemæo, vulgo Rodes.

4 XII Novembris S. Melanium refert Ado, fortassis quod in Ecclesia Viennensi eo die coleretur: Eodem die, inquit, S. Melanii Redonicæ (mss. Lobiense, Petri Scriverii, S. Laurentii Leodii, Rodonicæ) civitatis Episcopi: qui post innumerabilium signa virtutum, jugiter intentus cælo, emigravit a sæculo. Eadem habet ms. Florarium SS. Eadem fere ms. monasterii S. Richarii, Bedæ præferens nomen. At Beda vulgatus, eo die: Item S. Melanii Rodonicæ civitatis Episcopi. Maurolycus iterum illum hic Aquitanis adscribit. Rutenis, inquit, S. Melanii Præsulis. Colitur eo die Coresopiti in Britannia inferiore, ut ex illius Ecclesiæ Breviario liquet.

5 XI Octobris S. Melanium Episcopum Confessorem exhibet ms. Martyrologium Carthusiæ Ultrajectinæ. Confessorem solum vocant Carthusiani Colonien. in Addit. ad Usuardum. At distincte ms. Florarium: Redonis civitate S. Melanii Confessoris. Aliqua fortassis eo die facta Reliquiarum ejus translatio. Certe Argentræus Hist. Britan. lib. 4, cap. 16, tradit anno Christi MCCCXXI, ab Archiepiscopo Turonensi ad Prulliacum castrum, vulgo Preully, diacesis Turonensis, S. Melanii corpus esse translatium. Est Prulliacum Baroniæ titulo insigne oppidum, ad Clayam fluvium; ubi Ordinis Benedictini cænobium S. Petro dicatum, ut testis est Claudius Robertus. Si hæc celebratur translatio, non saltem vi aut XII Novembris; nam quæ citavimus Martyrologia, iis diebus consignantia S. Melanii memoriam, ea hac translatione antiquiora sunt.

6 Vitam S. Melanii a coætaneo auctore, ut Tom. 1 Rerum Francic. Du-Chesnius censet, conscriptam, ex veteri ms. mihi transmisit eruditissimus atque humanissimus Jacobus Sirmondus Noster: ejusdem aliud exemplar e Britannia nactus sum opera Jacobi Bernardi Nostri; utrumque cum ms. codice S. Mariæ de Ripatorio et Breviario Ecclesiæ Coresopitensis, contuli. Priores duo codices vitæ addita habebant sequentia, quæ et nos hic damus; S. Gregorii Turonensis libri de Gloria Confess. caput 53. Miracula in Cenomanis patrata, auctore Gervasio Archiepiscopo Remensi: Miraculum apud Rhedonas factum, descriptumque ab Anonymo monasterii S. Melanii, ut apparet, monacho. Ejusdem sancti Antistitis vitam Gallice edidit Paschalis Robinius, e pluribus rerum sacrarum Scriptoribus, Legendariis, Conciliis, Annalibus Francicis, Britannicis, Andegavensibus, ac Breviario Ecclesiæ Rhedonensis, collectam. Tradit vero inter alia, anno DCCCIII, cum Namnetas populati essent Normanni, S. Melanii corpus Bituricam fuisse deportatum. Franciscus Lanovius in Syntagmate historico de Sanctis Franciæ Cancellariis, primo loco S. Melanium recenset, vitamque ejus a Cornelio Grasio Carthusiano scriptam, Notis illustrat. Agit de S. Melanio Vincentius Bellovac. Spec. hist. lib. 21, cap. 23 et 24. Petrus de Natalib. lib. 2, cap. 49. Antonius Demochares de divino Missæ sacrificio cap. 23. Augustinus Pazius in Catalogo Episcoporum Britanniæ, Claudius Robertus, Baronius Tom. 6 Annal. ad annum DVII, nu. 25. Joannes Chenu, qui nescio unde acceperit, quod scribit, Clodovæum ab eo Christianam religionem edoctum, priusquam a S. Remigio baptizaretur. Idem post Chenu scripsit Andreas Saussayus in Martyrologio Gallicano.

7 Ædificatum est in suburbio Rhedonensia Salomone II, Rege Britanniæ monasterium, et S. Melanii nomini dicatum, ut testatur Bertrandus Argentræus Hist. Britan. lib. 1, cap. 30. Id perperam in Placio fundo paterno S. Melanii situm scribit Cl. Robertus. Nam ex vita patet, Placium, aut Placionem, ubi aliud ipse Melanius cænobium suis manibus construxit, in Venetensi esse diacesi, proculque distare ab urbe Rhedonum. Rectius conjicit Lanovius eo loco S. Melanii constructum esse cænobium, ubi ipsius olim sepulchrum insigni ornatum fuerat basilica, de cujus conflagratione infra ex S. Gregorio Turonensi dicemus.

8 Melanum indigenæ appellant, ut ait Robinius, pro Melanio, quomodo antiquitus semper scriptum; vulgo S. Melen. Monet Lanovius, a quibusdam confundi cum Melanio Rothomagensi, qui Malonus, Melonus, Mello audit, et forte rectius Mellonus. De hoc xxii Octobris agemus. Non ille est tamen, ut putarunt Lanovius et Robinius, de quo S. Gregorius Turon. agit lib. 7, Hist. Francor. cap. 19. Nam Melanius Rotomagensis apud Gregorium, sive Melantius, is est, qui S. Prætextato (de quo xxIV Februar.) in exilium acto intrusus est. Baronius iu Not. ad Martyrologium, alium Melanium citat S. Melanii Rhedonensis æqualem, Veromandensem Episcopum, qui Concilio Aurelianensi I, cum eo interfuerit. Sed Concilio illi subscripsit Sofronius Episcopus Ecclesiæ Veromandensis; Melanius præter Rhedonensem nullus. At Concilio V Aurelianensi per Cautinum Archidiaconum subscripsit Melanius Episcopus Albensis.

9 De anno obitus S. Melanii nil certi possumus pronuntiare; nisi ultra DXXX annum Christi produxisse vitam, ante DXLIX obiisse. Nam S. Albinus qui Concilio Aurelianensi IV, subscripsit anno DXLIX, solum xx sedit annos, ac menses sex; quem constat Melanio adhuc vivente Episcopum fuisse. Argentræus scribit a Clotario Rege, cum Chramno filio et Chonoberto vel Chronobro Comite debellatis reverteretur, in Franciam abductum esse S. Melanium. Verum cum illa expeditio shuscepta sit a Clothario, postremo regni sui anno, qui Christi DLXI fuit; manifesti erroris illa Argentræi assertio convincitur: Febediolus enim Rhedonensis Episcopus Concilio Aurelianensi V anno Christi DLXIX subscripsisse reperitur.

Ex veteribus MSS.

S. Melanii ortus: promotio ad Episcopatum.

Cum Sanctorum priscorum Patrum veneranda memoria in omnipotentis Dei laude venerabiliter sit colenda, et eorum honorabilis vita ad exemplum fidelium fideliter proferenda; quisque in divinis voluminibus reus adscribitur, qui non studuerit dare gratis, quod ipse gratis accepit. Quidquid enim Ecclesiæ filiis proficit, et auditores suos imbuit, eosque ad exemplum provocat bonum, non est silendum, sed potius prædicandum. Idcirco nos timentes de inutili, vel potius de noxia taciturnitate damnari, insignia sanctissimi Christi Præsulis Melanii gesta, qualicumque decrevinus exprimere charactere: ne forte, quod absit, dum præstolatur qui ea luculentius describat, materies multipliciter pro futura vetustate depereat. Præstat siquidem, ut descripta tam salubri historia de syllaba reprehendamur vel litteris, quam inerti somnolentiæ indulgentes; nec nobis excusationem de tantillo nobis commisso talento, nec sapientioribus quandoque futuris in his amplificandis sive corrigendis locum præbuerimus exercitationis. Quapropter sequentes pro posse Psalmistam, qui ait: Justitiam tuam non abscondi in corde meo, misericordiam tuam et veritatem a concilio multo; non ea abscondemus de isto Confessore Christi, quæ veridica relatione comperimus, quamvis ea proferre ut decuerat, non possimus.

2 Postquam ergo Dominus noster Jesus Christus mundum sua passione redemit, et Apostolos suos successoresque eorum eligens ad prædicandum misit, qui ab æterno Sole illuminati, divina adjuvante gratia, cæcos ignorantiæ tenebris vero fulgore Christi illuminarent, et longam divini verbi familiæ Redemptoris esuriem epulis æternæ vitæ satiarent, sanctus Dei Sacerdos Melanius Rhedonensis Episcopus prædicare exorsus est. Fuit igitur prædictus Episcopus Melanius admirandæ sanctitatis, de a parochiab Venetensi, ex nobilissimis parentibus oriundus. Qui in fundo quic Placio vocatur nutritus, quamvis emineret nobilitate generis, supereminebat tamen nobilitate fidei: quantoque dignitate sæculi inter suosd clarus, tanto divinorum munerum gratia erat præcipuus. Hujus viri infantia cum per divinam providentiam summis Sacerdotibus erudienda fuisset commissa, non solum sacris litterise apprime et divinis imbuta est disciplinis; sed etiam præclarissimorum miraculorum, Domino cooperante, enituit signis.

3 Crescente vero in eo corporis ætate, divinæ quoque providentiæ in eo quotidie crescebat effectus. Denique virili tandem potitus ætate, contempsit spurci mundi gaudia, ut liberius impleret summi Regis munia, etf religioso sese circumdedut habitu. Fuit autem forma præcipuus, corpore castus, mente devotus, affabilis colloquio, amabilis aspectu, prudentia egregius, temperantia clarus, zelo Dei et amore fecundus, perpetuæque virginitatis haud erat admonitus custos.

4 Itaque dum sæpedictus athleta Christi Melanius divinis excubiis liber indulgeret, derepente ad eum Primates, omneque vulgus promiscui sexus Rhedonensis urbis convolant, efflagitantes ut fungeretur eis officio Patris. Nam dum venerabilis Dei Antistesg Amandus, imminente molestia corporis, acri urgeretur dolore, beatissimum Dei famulum Melanium sibi adesse fecit. Quem blandis leniens sermonibus ita allocutus est: Fili carissime, quem sanctus Spiritus elegit templum sibi delectabile, cura pastorali invigilare stude supra Dominicum ovile, quod tibi est ab æterno Pastore committendum post meum decessum: cunctoque gregi sibi accito edicit in propatulo, se in proximo hominem exiturum, Beatissimumque Melanium relatu sancti Spiritus in patronum eos habituros. Qui, mœrentibus omnibus pro amissione unius, atque gaudentibus pro adeptione alterius vita et meritis haud disparis, fatiscentibus viribus corporis, exit e medio hominum, in cælesti Senatu a Domino stemmate pollenti coronandus. Cujus exequiis rite functis, corporeque visceribus terræ, hymnorum psalmodiarumque resultante Camæna, tradito, cujus felix anima possidet cælum; mox popularis turba, tam Clericorum quam laicorum utriusque sexus, pari voto parique assensu dirigit gressum ad B. Melanium: quem renitentem atque contradicentem ejus precibus rapit, sibique in Pastorem elegit. Qui hujusce sedis cathedram sortitus dignitatis, qualia quantave inibi gesserit, impossibile est lingua enarrari.

5 Adeptusque hunc apicem, multo majoribus vigiliarum, jejuniorum, orationum continuarum, omniumque bonorum operum exhibitionibus, quam eatenus, macerabat corpus. Reputabat quidem secum, onus pastoralis sarcinæ sibi injunctum, ut qui prius fuerat custos sui, postmodum foret speculator publicæ utilitatis. Sicque repugnantibus sollicitudinem vicissitudinibus actum est, ut qui paucorum fugerat conventum, implicaretur curis plurimorum: et dum sæculi contemnit aspectum, irretitur nexibus mundialium sollicitudinum: et qui contraibat propriis voluptatibus, aliquantisper obsecundaret cosmi moribus. In Scripturis itaque sacris ita profecerat assiduitate lectionis, ut universis tam Doctoribus quam sodalibus supératis, cunctos præcelleret parochiæ, quam regendam susceperat, habitatores. In tantum vero erat aptissimus seniorum et coæqualium ac subjectorum, ut eloquentia sua placeret omnibus sibi colloquentibus, ut mœrentibus lætitiam redderet, scelera facientibus disciplinam.

a Parochia sæpe pro diocesi usurpatur in vitis SS. apud S. Hieronymum, et alibi.
b Veneti populi Britanniæ inferioris, quorum urbs primaria vulgo Vannes, Ptolenæo Dariorigon.
c Eum vicum nunc Ploelauf vel Ploescob dici scribit Paschalis Robinius, aut potius, ut ait, Ploemelen, aut Ploemelain, qui juxta Lominium oppidum situs. Significat ea vox, inquit, agros circum vicum S. Melanii jacentes. Petrus de Natal. Plautionem vocat, alii alii Plautium; Breviar. Rhedon. Placcionem; Lanovius Placium.
d Andrens du Chesne Tom. 1. Hist. Franc. elatus.
e Breviar. Coresopit. a primævæ ætatis suæ tempore, et divinis, etc.
f ms. P. Sirmondi habebat, uti et Breviar. Coresopit. Sanctique sese Benedicti circumdedit habitu. Quod refellitur ex iis quæ in Præfat. diximus.
g Colitur S. Amandus Rhedonensis Episcopus xiv Novemb. Hinc patet falli Argentræum, dum inter S. Amandum et S. Melanium sedisse vult Athenium, quem ipse Arthemium, alii etiam Anthemium vocant, et S. Riotismum.

Melanii Episcopales functiones : miracula.

His et hujuscemodi virtutibus pollens, a Clodovæo Regi Francorum fit cognitus, et ejusb strenuus efficiturc Consiliarius. Ejus quippe consilio multas a fundamentis construxit ecclesias,d desertasque restauravit, et monasteria quædam decentissime fabricavit. Pauperes quoque ejus consilio abundantissime sustentans, Dei servos, cujuscumque fuissent ordinis, condigna reverentia honorabat. Justitiam vero per populos ipsius monitis exercebat, cultumque divinum pro posse amplificabat.

7 Denique reperitur, quod idem Rex in e Aurelianensi civitate congregavitf Synodum triginta duorum Episcoporum, quorum omnium in refellendis hæreticorum objectionibus, atque in constituendis Catholicæ-fidei sanissimis sententiis, sicut in præfatione ejusdem Concilii habetur insertum, S. Melanius Rhedonensis Episcopus, velut quidam strenuus signifer, enituit. Quanta vero vel qualia capitula de statu Canonico ab ipso Sancto in eodem Concilio fuerint statuta, quamque fuerint, Spiritu sancto profitente, ab omni falsitatis errore eliquata, quicumque plene scire voluerit, ejusdem Concilii descriptionem requirat; et inveniens singulasg cum propriis auctoribus sententias, animadvertet hujus sanctissimi viri verba non solum præsentes inimicorum Christi fallacias, sed etiam quandoque futuras, Spiritu providente, jugulasse versutias.

8 Quantæ siquidem virtutis et gratiæ atque sapientiæ idem Sanctus fuerit, nemo, ut reor, digne valebit explicare. Erat quippe in lege Domini jugiter sine lassitudine persistens: actus vero vitæ suæ omni hora custodiebat; oculum mentis suæ in Dominum semper fixum tenens, et omne consilium atque opus suum ad ipsum convertens. Nam ut merito potiretur Evangelica beatitudine, qua dicitur: Beati pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona; pastoralem gerens sollicitudinem, sæpe lustrabat Ecclesias, et municipia sibi commissa, prædicando pacem, et confirmando cetera virtutum opera. Unde per gratiam Dei prævalentibus Evangeliorum assertionibus, aucta est, eo desudante, per cunctum dioecisis illius pagum fides Christianorum, et miserabilis error gentilium ab eodem radicitus evulsus.

9 Sed Dominus, qui per Prophetam suum loquitus, dicens: Glorificantes me glorificabo, et qui me contemnunt, erunt ignobiles; hunc se glorificantem ista virtutum frequentia sublimavit, ut lampas accensa non sub modio reconderetur, sed emicantibus crebris miraculorum scintillis universo innotesceret climati Occiduo. Ex quibus miraculis quamvis plurima nostræ subduxerit notitiæ, magish vovens inungi veneno, quam i mundanis laudibus; tamen ea quæ celare non potuit, hic referre dignum duximus.

10 Quadam nempe die dum B. Melanius de Rhedonico pago ad k oratorium suum, quod sibi construxerat in fundo qui vocatur Placio, quem ex parentum proprietate retinebat, pergeret; venienti in Martiacum castrum, quod in montis celsitudine situm est, super fluviolum qui vocatur Ava, fit antiquus hostis ei obviam, l ferens immania cornua tamquam cornua tauri. Cognovit ergo eum vir Dei. Quem cum requisisset, dicens: Quo vadis? ille respondit: En ad fratres vado, potionem eis dare volens. Et addidit se medicum esse. Itaque perveniens sanctus Confessor ad oratorium suum, mox prosternitur in orationem, qua completa protinus surrexit.

11 Malignus autem spiritus unum seniorem de monachis qui ibi morabantur, inveniens aquam haurientem, in eum mox ingressus est; terræque prosternens, vehementissime vexare cœpit. Quem cum vir Dei ab oratione rediens tam crudeliter vexari conspiceret, ei solummodo alapam dedit, et malignum ab eo spiritum, fœda relinquentem vestigia, seque nimis incusantem querimonia, ita expulit, ut ad eum ulterius redire non auderet.

12 Apostolicam denique tenens in docendis hominibus normam, ostendebat contra singulorum peccantium vulnera ornatam regulam et rectam. Ipse vero magis ac magis subjiciebat se divinis obsequiis, vigiliis scilicet et orationibus, jejuniis et eleemosynis, ceterorumque bonorum operum exhibitionibus; ac pro his et hujuscemodi studiis coronam justitiæ fideliter expectabat: non frustra fidelem existimans Deum, qui pie vigilantibus coronam promisit gloriæ. Et quoniam ante oculos mentis illius assidue dies ultima yersabatur, oculos corporis sæpius lacrymabiliter erigens ad cælum, animum non relaxabat ab oratione.

13 Enimvero quia virtutes illius, et miraculorum signa quæ gessit, pro enormitate sui singulatim a nobis enarrari nequeunt; tamen omnia illibata præterire, dulcedo illius sanctissimæ memoriæ non permittit. Ergo ex iis quædam breviter commemoremus: nam innumerabilibus cæcis reddidit visum, claudis gressum, debilibus virium restaurationem, infirmis sanitatem, mutis loquelam. Porro tantæ virtutis erat, ut dæmon ante illum nillatenus occultare se valeret. Quapropter innumerabiles dæmonibus obsessos suis meritis ac precibus per Dei virtutem liberavit homines.

a Hic est Clodovæus Magnus, qui Francis imperavit ab anno CDLXXXII, usque ad DXI.
b Andr. du Chesne Tom. 1. Hist. Franc. citans hanc S. Melanii vitam, habet præcipuus.
c Hinc quidam Cledovæi Cancellarium et Notarium credidere. Nicolaus Vignerius hinc concludit, subjugatos a Clodovæo Britones, nec alium proprium Regem habuisse, satis debile id est argumentum.
d Du Chesne, dirutasque.
e Urbs est nobilissima ad Ligerim in inferiori Belsia, olim Genabum dicta, vulgo nunc Orleans.
f Habita est ea synodus Felice v. c. Consule, an. Christi DXI. Simmachi Papæ XII. Clodovæi XXX. estque prima Synodorum Aurelianensium. Hanc Synodum. inquit Vicentius lib. 21, cap. 23, congregavit S. Melanius, qui Regi Clodovæo familiaris erat, fuitque auctor Canonum ibi promulgatorum, sicut in præfatione ejusdem Synodi legitur. Verum ea Præfatio nunc desideratur. Subdit Vincentius: Hæc et alia plura Ecclesiæ utilia (ut dictum est) auctore S. Melanio Rhedonensi decreta sunt. Synodi hujus meminit Breviarium Rhedonense, sed non recte XXXII Episcoporum facit, dicitque sub Hormisda Papa celebratam. Addit. S. Melanii consilio et monitis sancta et toti Ecclesiæ utilia decreta statuta fuisse.
g Hinc patet, olim extitisse ejus Concilii Acta, nunc solos Canones habemus. i Alterum ms. humanis. k Id monasterium fuisse, patet ex sequentibus, Claudius Rob. in catalogo Episcoporum Rhedon. existimat hoc esse monasterium quod S. Melanii dicitur: quod tamen in catalogo Abbatiarum scribit a Salomone Britanniæ Rege conditum; secundo nimirum ejus nominis, qui circiter annum DCLX obiit, ut testatur Argentræus. Est monasterinm S. Melanii in suburbio Rhedonensi situm. Placio in agro Venetico. Robinius hoc monasterium vocatum ab eo Plautium, sive Ploemelen scribit, in memoriam loci natalis, eodem dicti nomine. At potius hic ipse esse locus videtur, in quo natus, vel certe nutritus fuerat Sanctus. l ms. Rip. In specie tauri, habens cornua.

Variæ curationes per oleum sacrum, et aquam benedictam.

Quadam itaque die dum circumiret parochiam suam, visitando et confirmando populum Dei, nuntiatum est ei, quod quædam matrona nobilis genere in a pago Cenomanico, juxta pagum Rhedonensem, jaceret infirma, cui nomen erat Eva: jacuerat autem duodecim annis ægrota, ita ut nusquam pergere, numquam vel de lectulo sine alterius adjutorio potuisset exurgere. Hujus parentes et amici accedentes ad prædictum sanctum Confessorem Christi Melanium, deprecabantur eum, ut ei sanitatem concederet: quia firmiter credebant, quod hoc suis meritis et intercessionibus a Domino impetrare posset. Verens autem memoratus Pontifex Domini sententiam, qua dicit: Infirmus fui, et non visitastis me, et quæ sequuntur, cum iisdem nuntiis ad eam ire perrexit. Et ingressus domum illius, manu dextera signum crucis super eam fecit, et ex oleo sacrato cum oratione Dominica illam linivit, atque ei pristinum sanitatis statum redintegravit, suffragante virtute Altissimi. Quæ mox surgens, et supra pedes proprios se erigens, omnipotenti Deo egit gratias, qui eam per suum sanctum Pontificem Melanium reddiderat sanitati. Ipsa ergo, quæ diutissime jacens infirmitate, omnem substantiam suam Medicis distribuerat, nihilque ei profuerat, sed semper deterius habuerat, mox ut se sanatam deprehendit, sua omnia beato Pontifici tradidit, et ei postmodum, Domino servitura, adhæsit.

15 His et hujuscemodi quamplurimis virtutum prodigiis Domini annuente gratia, beatus Pontifex Melanius effulsit: sed horum maximam partem, ne sibi hanc vanæ gloriæ ventus auferret, multo conamine studuit occultare. Timebat enim ante oculos interni Judicis jactantiæ crimen incurrere, si umquam populari delectaretur favore. Igitur dum infirmantibus sanitates præstaret, sacrato oleo vel aqua benedicta eos fovebat: ut dum viderent pupuli aliqua fomenta ægris adhiberi, non virtutem putarent, sed medicinam. Quod ita fuisse, sequentia miracula paullatim declarabunt.

16 Adducitur itidem aliquando ad supradictum S. Melanium quidam paralyticus, universorum membrorum damnatus officio, qui nullam recuperandæ sanitatis fiduciam ulterius habebat in homine, sed tamen de Domini nondum penitus desperaverat juvamine. Hic cum fuisset sancto viro præsentatus, suppliciter postulabat ab eo, ut illius sanctitas sibi sanitatem a Domino impetraret, quod facere nequiverat plurimorum industria Medicorum. Cujus miseriæ Sanctus Dei condolens, ut solito sibi more sacrati olei benedictione eam summotenus linivit, mox morbus excluditur, et salubris vigor illabitur. Qui sanitate percepta, cum omnibus suis prædicti sancti viri Melanii se tradidit obsequiis, atque ejus servitio inhæsit, et ab omnibus se sæculi actibus separavit. Reliquit ergo mundum cum satellitibus suis, et sociavit se, prout potuit, Deo et Angelis illius.

17 Denique alio tempore erat quidam vir, Siagrius nomine, nimiæ ægritudinis incommoda sustinens, quem nullus terreno medicamine valebat curare. Hic cum S. Melanii fuisset præsentatus obtutibus, supplicantibus amicis ejusdem, pro eo ad Dominum orationem fudit, et, sicut semper, cum sanctificati olei delibutione ab eo morbum expulit, et pristinam ei sanitatem, Domini opitulante gratia, restituit.

18 Item nom multo post tempore quidam homo pedibus ambobus contractus projicitur ante eum. Cujus miseriam Sanctus Dei cum pietate respiciens, pro eo precem fudit Domino. Deinde lavans infirmi pedes aquæ calidæ fomento, eum pristinæ restituit sanitati; ita ut, Domino opem ferente, per se repedaret ad propria, qui aliorum advectus humeris, sancti viri expetiverat præsentiam. Qui cum se per merita sancti viri intellexisset sanatum, cum nihil melius penes se eidem offerendum reperisset, semetipsum sanctissimi Pontificis tradidit obsequiis, ejusque cunctis diebus vitæ suæ sese commisit servitio. Cujus etiam progenies usque in hodiernum diem sanctum illius custodit sepulchrum, et cum luminaribus accensis ibidem vigiliis et orationibus insistens, pro prædicti viri beneficiis Deo laudes et gratias refert, et ejus ecclesiæ excubiis jugiter inservit.

19 Nec illud silendum reor, quod quædam puella dæmonio plena, et idcirco, catenis constricta, adducitur a suis ad sanctum virum sepius supra nominatum. Ante cujus conspectum cum dæmon, qui eam cruciabat, se celare non posset, dicebat se pro scelere, quod commiserat, in eam fuisse intrare permissum. Mox vero ut signum sanctæ Crucis sanctus Dei Antistes Melanius contra eam digitis expressit, ab ea protinus malignum spiritum expulit, et eam sanam Domino cooperante reddidit.

20 Alio quoque tempore venit ad eum quidam vir, Medias nomine, cujus filius jacebat infirmus, morti jam proximus. Hic itaque accedens ad sanctum virum, deprecabatur eum, dicens: Homo Dei, restitue mihi filium meum. Et hæc dicens flebat. Erat autem hoc in Placio,b juxta fluvium Vicenoniæ. Beatus ergo Melanius pergens ad ægrotum, confortabat eum, et caput et manus illius demulcens, dicebat: Confortare tantum fili, et crede, et implebitur voluntas tua. Et tandem apprehensa manu ejus, elevavit eum; et surrexit stans supra pedes suos incolumis.

a Pagus Cenomanicus, vulgo le Maine, inter Normanniam, Andegavos, Turones, ac Britones sita provincia, cujus caput Cenomanorum civilas, vulgo le Mans, ad Sartam fluvium.
b Fluviorum totius Britanniæ celeberrimus est Vicenonia, ut habet Papirius Massonus libro de fluminibus Galliæ. Alii Vidianam vocant. Vincent. Bellov. et Breviar. Coresopit. Vicennam, passim nunc Vigelania dicitur, vulgo la Villaine. Rhedonum urbem alluit.

Marsi Episcopi pœna, curatio. Venetensium conversio.

Eodem fere tempore convenerunt simul vir Dei Melanius, et electus Dei a Albinus, sanctusqueb Victor, atquec Launus, et S.d Marsus, ine Andegava civitate intraf basilicam sanctæ Dei genitricis Mariæ: ibique B. Melanius ex communi consensu aliorum Missam celebravit in capite jejunii Quadragesimæ. Post cujus celebrationem, antequam recessissent ab invicem, dedit eis beatus Pontifexg eulogias in caritate, cum Dei gratia et sua benedictione. Beatus vero Marsush præferens jejunium diei caritati, et eulogiam, qua communicare debuit, vilipendens, particulam, quam acceperat a Sancto Melanio, in sinu suo cadere permisit.

22 Acepta ergo unusquisque ab altero licentia redeundi ad propriam Sedem, osculati sunt se invicem, et cum Dei gratia iter suum cœperunt peragere. Nec dum vero amplius quam decem milliaria ab urbe discesserant, cum sensit S. Marsus se ab eulogia in serpentem versa circumcingi. Ut ergo cognovit, pœna sua cogente se pro inobedientia sua, et pro caritate contempta, horribili vindicta multatum, provolutus ad pedes B. Melanii, quid ei et qualiter evenisset indicavit. Recipiens autem sanctus Pontifex ejus satisfactionem, ait illi: Perge frater velociter ad Dominum Albinum fratrem nostrum, et confitere ei quod egisti, et quid mali pro hoc ipso tibi accidit. Qui consurgens accelerato itinere venit ad S. Albinum, et enarravit ei delictum suum. Sanctus vero Episcopus audiens negligentiam ejus dixit ei: Me quidem pro te deprecaturum Dominum scias; sed vade ad fratrem fratrem nostrum Victorem Episcopum, et enarra ei omnia quæ fecisti; et, ut pro te misericordiam Domini deprecetur, exora. Qui iterum consurgens, sicut jusserat vir Dei venit Cenomannis ad B. Victorem, et retulit ei omnia quæ gesta fuerant ab eo. Recordans vero B. Victor, quod in ore duorum vel trium testium stet omne verbum, dixit ei: Revertere frater ad sanctissimum Antistitem fratrem nostrum Dominum Melanium: credo enim quod ejus meritis et intercessionibus liberaberis. Arrepta itaque revertendi licentia, venit semivivus ad B. Melanium: et inveniens eum in Placio in sua basilica orantem, narravit ei omnem laborem sui itineris, et quomodo S. Victor sibi dixerat, quod a nemine alio liberandus esset nisi ab eo, per cujus meritum ligatus fuerat, videlicet a S. Melanio. Quod audiens B. Melanius, per totam noctem illam sese pro eo vigilando et orando afflixit. In crastinum vero absolutionem et benedictionem super eum fudit. Post cujus absolutionem, mox versus est serpens in pristinam eulogiam, quam assumens B. Marsus, gaudens communicavit se de ea, quod prius malo suo facere neglexerat.

23 Huic tam stupendo miraculo successit aliud nequaquam, ut reor, inferius. Senex quidam de Venetensi pago veniens ad S. Melanium, precabatur eum, ut filium suum sanaret a dæmonio, a quo male vexabatur. Cui vir sanctus respondit, oraturum si quidem caritative pro eo, de sanitate vero illius nihil aliud, quam quod Deo placeret, futurum. Dæmon autem intelligens se jam jamque per merita sancti viri ab illo puero ejiciendum, duxit illum in quodam cubiculo, et ibi suffocavit eum, vi extorquens animam illius. Denique pater pueri rediens domum, cum invenisset eum mortuum, flebat multum; et nullam exinde consolationem recipiens, ait amicis suis: Ferte cadaver ejus ad B. Melanium: confido enim quod resuscitare posit filium meum, qui prædicat Deum vivum. Quo audito, amici ejus deportaverunt eum, et posuerunt ante beatum Antistitem. Et accedens pater ejus propius, narravit ei qualiter interfectus esset a dæmonio. Clamabat autem ad eum flens et ejulans, atque dicens: Credo, vir Dei, quod etiam a morte per te possit resurgere filius meus. Conversus autem B. Melanius ad populum qui convenerat, dixit: O Venetenses, quid prodest i vobis quod hæc et ceteras virtutes videatis fieri in nomine Domini nostri Jesu Christi, cum tantopere recusetis fidem et credulitatem ejusdem Domini nostri recipere? Erant enim tunc temporis Venetenses pæne omnes gentiles. At illi respondentes dixerunt: Ne dubites vir Dei, quia si istum puerum resuscitaveris a mortuis, omnes credemus Dominum quem prædicas. Hæc illis dicentibus, ait B. Melanius ad Dominum: Domine Jesu Christe, Fili Dei vivi, qui fratrem meum Domnum Martinum k permisisti tres mortuos resuscitare; deprecorte, piissime Pater, ut me indignum famulum tuum exaudias, ut populus, qui circumstat, cognoscat potentiam tuam, et in nullo de te diffidat, si tua fuerit voluntas, ut resuscites istum defunctum. Et hæc dicens, posuit Crucem super pectus mortui, et statim revixit. Stupefactus omnis populus in tali miraculo, clamabat dicens: Sufficit, nunc credimus cuncti Deo, quem prædicat B. Melanius. Ac deinde constituto a B. Melanio die et loco, vix aliquis remansit qui non, Baptismatis gratia recepta, fidei Catholicæ jungeretur.

a S. Albinus Episcopus Andegavensis colitur i Martii. Sedit annis XX, mensibus vi, subscripsit Concilio Aurelianensi IIII an. DXXXVII, et per Sabaudum Abbatem Aurelianensi V, an. DXLIX. Unde id refellas, quod scribit Paschalis Robinius, quæ hic narruntur contigisse cum ab Aurelianensi Concilio reverterentur: nam S. Melanius non nisti primo Aurelianensi interfuit, minimam XIX annis antequam Episcopus esset S. Albinus.
b Hunc Cenomanensem Episcopum fuisse scribit Robinius, et satis colligitur ex iis quæ infra dicuntur. Deest a catalogo Episcoporum Cenoman. Claudii Rob. Nam quem ille refert Victorium, is cum Concilio Turonensi I, Severino v. cl. Consule, an. Christi CCCCLXI interfuerit, huc non pertinet.
c Omittitur hic a Robinio suspicor S. Laudum sive Lautum, aut Lautonem esse, qui Constantiensis Episcopus interfuit Conciliis Aurelianensibus II, an. 533, III, 538, IV, 541, per Escupilionem Presbyterum; et tandem V, 549. Colitur xxi Septemb. Vincentius expresse Lautonium appellat. Lanovius Lautonum, sive Launulphum, Claudius Rob. Lannulphum, Breviarium Coresopit. Lautorium.
d Robinius, Lanovius, Argentræus Nannetensem Episcopum faciunt. Extat apud Claudium Rober. Marcus quidam, vel Marcius, vel Martinus, (ut scribit) Nannetensis Episcopus: sed ab hoc videtur diversus, cum inter primos ejus Sedis Antistites recenseatur ante Nunechium, qui concilio Venetico circulur annum CCCCLXV subscripsit. Fuit vero S. Albini temporibus Marcus Aurelianensis Episcopus, qui Concilio Aurelian. IV subscripsit an. DXLI, atque alius Marcus (sed cujus Sedis Episcopus, non exprimitur) Aurelianensi II, an. DXXXVII. Asservatur in Essendiensi illustrium Canonissarum apud Westphalos ecclesia S. Marsi) hujusne, an alterius, nondum comperi) corpus, aureæ thecæ inclusum.
e ms. Rip. Andegaviso. Est Andegavum, sive Andegavus, aut, ut hic dicitur, Andegava, ut sæpe in vitis SS. Andegavis, Andium urbs præcipua, vulgo Angers, veteribus Juliomagus, ad Meduanam fluvium, qui haud inde procul in Ligerim se exonerat.
f Robinius scribit hæc facta in sacello D. Virginis de Ronsereio, quod erat in crypta ad oram Meduanæ ædificatum. Est jam Roncereium, vulgo Ronceray, monasterium feminarum Ord. S. Benedicti in urbe Andegavensi, longo post tempore fundatum XIV Julii an. MXXXVII, a Fulcone Nerra Comite Andium, ut tradit Renatus Choppmus Politiæ sacræ lib. 3, til 4, num. 15. Quærit Robinius, qui licuerit Melanio coram Albino in ipsius diæcesi celebrare: respondetque aut fuisse locum illum tunc in Britannia extra Albini jurisdictionem, aut certe detulisse id Albinum seni hospiti.
g Sunt eulogiæ cibaria, quæ benedictionis gratia transmitti solebant, aut post Missas dari, in signum communionis et caritatis. Robinius, Annales Andegavenses, ut ait, secutus, sacram Eucharistiam interpretatur. Verum id mihi non probatur: nec enim eam tam irreverenter vir sanctus tractasset, nec ejus sumptione solvi Ecclesiasticum jejunium existimasset.
h Robinius ait, cum occultæ indignationis reum sese Marsus agnosceret, nec voluisse, nec ausum fuisse sacram hostiam sumere. Probabilius est noluisse jejunium infringere, et fortasse collegas, qui id facerent, judicasse.

Eusebius Venetensium Rex, ejusque filia, a S. Melanio curati, alia hujus miracula.

Illud quoque interpræcipua miraculorum opera, quæ per S. Melanium Confessorem suum operatus est Dominus, ponendum puto, quod circa a Regem Venetensem Eusebium, et ejus filiam Aspasiam nomine, factum fuisse, fideliter invenitur. Veniens quippe prædictus Rex aliquando deb Venetensi civitate cum suo exercitu, pervenit ad parochiam quæ vocatur Cambliciacusc, ibique, nobis incertum cur, forte iratus, multorum hominum oculos erui jussit, et manus evelli. In ipsa autem nocte qua hæc operatus est, ægrotare cæpit, et intolerabilibus doloribus urgeri. Metuens autem ibidem vitam finire, Medicos qui cum eo venerant, adscivit, et ut ei in aliquo adjutorium præberent admonuit. Sed ipsi omnem industriam suam in vanum expendentes, in nullo poterant eum adjuvare.

25 Post triduum autem quo ipse ægrotare cæpit, arrepta est filia ejus, Aspasia nomine, a dæmonio, et cæpit volutari per terram spumans. Cumque gemináto languore, proprio videlicet et suæ carissimæ filiæ, quo nihilominus cruciabatur acrius, anxiaretur; sagaci inquisitione scrutabatur, quo vel a quolibet hominum desideratum sperare posset remedium. Audiens autem famam B. Melanii, scilicet qualiter Dominum diligeret, qualiterque Domínus hunc diligentem se virtutibus mundo clarificabat; mittens ad eum suppliciter deprecabatur, ut ad se caritatis gratia venire dignaretur. Quo impetrato, eum summo honore ad se adduci fecit, et in eadem parochia, in qua ipse jacebat, in loco qui vocatur Prima-villa, hospitium ei præparari jussit. Veniens autem B. Melanius ded monasterio suo, quod propriis manibus fabricaverat in fundo qui vocatur Placio, in honorem Dei,e cum paucis monachis ad lectulum jam dicti venit infirmi. Quem cum crudelissimus vir fuisset intuitus,

tus, ex imo corde compunctus, confessus est delicta sua, et qualiter ei hæc infirmitas corporalis accidisset, et filiæ ejus Aspasiæ, suppliciter enarravit. Addidit quoque, ut pro utrisque eis dignaretur orare. Quod vir Domini benignissime suscipiens, data prius illi digna pœnitentia pro commissis delictis, ait illi: Infirmitas, frater, hæc non est tibi ad mortem, sed ut salveris per eam, et recognoscas Dominum qui te creavit. Deinde unxit eum de oleo benedicto tribus vicibus, cum trina invocatione divinitatis, et statim surgens sanus, retulit gratias Deo, qui per famulum suum S. Melanium sanitatem illi concessit.

26 Post hæc accessit S. Melanius ad locum ubi puella a dæmonio vexabatur: quem ut vidit dæmon, cœpit clamare et dicere: Quid me persequeris sancte vir Dei Melani? Jam enim me de alia puella ejecisti, et iterum nunc me hinc ejicere vis? Increpans autem eum B. Melanius, ait illi: Exi ab ea, cruenta bestia, et vade in illum locum ubi numquam deinceps ulli homini nocere possis. Quo dicto statim sana facta est puella, et venit ad patrem suum gaudens, et glorificans Deum.

27 Post hæc cum inde recedere volens B. Melanius peteret missionem, accessit ipsa puella ad patrem, et deprecabatur eum, ut pro recompensatione utriusque salutis, suæ videlicet atque illius, si non amplius, saltem ipsam Cambliciacum B. Melanio condonaret. Quod audiens Eusebius Rex pater ejusdem puellæ, sermoni libentissime annuens, dedit illi totam parochiam superius nominatam per anulum suum, ad suos monachos alendos. Accepta ergo jam dicta terra Beatus benedicens eis perrexit inde ad cathedram Episcopatus sui, ad civitatem scilicet Rhedonensem.

28 Hæc tantummodo de innumerabilibus miraculis, a Deo per B. Melanium in vita et sanitate illius corporali patratis, referenda credidimus; ne forte his, qui merita Sanctorum pro numerositate vel raritate miraculorum metiuntur, nullius putaretur meriti, si non aliquibus insigniretur virtutibus. Ceterum quamplurima omisimus, partim metuentes incredulorum diffidentiam, partim fastidiosorum importunitatem; et, quod est verius, ignavia nostra prævalente, tantæ succumbentes materiæ.

29 His ergo ad laudem Domini nostri Jesu Christi de vita sanctissimi Patris nostri Melanii utcumque descriptis, suademus auditoribus nostris, non frustra sibi narrari vitas sanctorum Confessorum, vel passiones Martyrum: quin potius ut intelligentes quod scriptum est: Ad mensam magnam sedisti? diligenter intellige quæ apponuntur tibi; sciens quoniam talia te oportet præparare. Studeant ex his scripturis, quæ, quasi mensa multiplicium ferculorum speciebus referta, ita diversarum virtutum gemmis stipata sibi imitanda apponuntur, non ventrem cum escis mox periturum, sed mentem perenniter victuram reficere. Hæc itaque breviter, more frendentium Patrum nostrorum Britonum, de vita Patris nostri B. Melanii perstrepentes potius, quam proloquentes; jam de ejusdem transitu, quæ pro certo novimus, proferamus, magis reservandæ memoriæ gratia, quam pronuntiandæ historiæ cupiditate. a Erant S. Melanii ætate, ut auctor est Argentræus, duo in Britannia Armorica Reges, unus e Conani, aliter e Rivallonis prosapia, de qua re xii Decemb. ad vitam S. Judoci, qui Judicaelis Regis e Rivallonia familia frater fuit, plenius agemus. Venetensis hic Rex, in neutrius familiae stemmate reperitur. Sed nec Riothimus ille, qui Rex Britonum appellatur a Jornande de rebus Geticis cap. 43, ab Eurico Visigothorum Rege victus, dum Anthemi Imperat. rogatu, ejus se cupit conatibus objicere. Ab eo fortassis hic Eusebius Rex descendit. An alteri Regi tributa solverit, an ejus tantum nomine exercitum duxerit, improprie Rex dictus, alii disputent.c Addit. ms. Rip. ubi castrum situm est, qui vocatur Marciacus. e Idem MS. cum suis Clericis et quibusdam discipulis.f Idem MS. discipulos.

S. Melanii mors : a morte miracula.

Igitur sanctissimus Confessor Christi Melanius, Prædicit diem mortis suæ. Domino revelante, obitum suum ante prænoscens, discipulis suis diem obitus sui prænuntiavit. Deinde tempore congruo absolutionem eis more Episcoporum faciens, et eos sua benedictione confirmans, verbisque divinis instruens, qualiter se agere deberent in servitio Domini, edocuit. Post hæc sese Dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, atque vitae suæ fideliter peracto cursu, feliciter in qua die prædixerat migravit ad Christum, in loco qui vocatur Placio, ubi ipse, sicut jam diximus, propriis manibus ecclesiam construxerat, et monachos ad servitium Dei faciendum congregaverat.

31 Per visionem autem Angelicam convenerunt ad obsequium corporis illius faciendum sanctissimi Pontifices superius nominati, videlicet S. Albinus, et S. Victor, S. Launus, nec non et S. Marsus, qui per ejus virtutem a serpentis cingulo, sicut superius narratum est, fuerat liberatus. Hi sanctissimi Pontifices, et alii quamplurimi fideles viri, per Dei providentiam ad ejus exequias convenientes, primitus Ecclesiastico more animam ejus commendaverunt Deo; deinde nocte sequenti in orationibus et vigiliis expensa, primo mane Missam pariter audierunt.

32 Exin communi consilio, Deo, sicut postea patuit, ordinante, collocaverunt corpus sancti viri in navi, quæ forte aderat in alveo fluminis Vicenoniæ. Qui fluvius suscipiens sanctum corpus ejus, cum Pontificibus et Clericis atque monachis litanias canentibus, et cum populo qui eum sequebatur, Deo gratias pro ejus gloria, de qua certi erant, referendo, converso impetu, qui deorsum, sicut et ceteri, fluere ferrique solebat, sursum versus perduxit usque ad civitatem Rhedonensem, quæ triginta vel eo amplius millibus ab eodem loco distat, quam ipse Sanctus feliciter gubernaverat. Cumque prope muros civitatis jam advenisset, Clerici et omnis populus, qui in eadem urbe consistebant, processerunt ei obviam cum crucibus et cereis, et vexillis, canentes et laudantes Deum in sublimi, non ideo quia defunctus erat eorum piissimus Pastor, sed quia meruerant saltim corpus defuncti patroni sui recipere.

33 Audientes autem voces psallentium duodecim latrones, qui tenebantur vincti in una turri, quæ erat contra meridiem juxta murum civitatis opposita, flebilibus vocibus cœperunt ejus misericordiam implorare. Cumque ut eis misereretur clamarent, et Dominum nostrum Jesum Christum, Sanctumque Melanium deprecarentur; scissa est turris quæ erat ex lapidibus, a summo usque deorsum; et soluti sunt a vinculis et liberati, qui tenebantur in carcere. Divulgatum est autem hoc miraculum per diversas provincias.

34 Erat quoque in proximo ultra fluvium Vicenoniæ quædam materfamilias, quæ per multos annos, amisso oculorum lumine, permanebat cæca. Hæc autem hoc miraculo, quod Dominus pro meritis sanctissimi Pontificis Melanii declarandis in præsentia ejus exanimis corporis operatus fuerat, cum parentibus et amicis suis festinanter venit ad sanctum corpus defuncti Pontificis. Et cum terræ prostrata pedes ejus osculata fusset, statim et ipsa desideratum recepit lumen. Quo recepto, multo repleta gaudio, Domino egit gratias, et S. Melanio, terramque quam tenebat hereditario jure ultra fluvium Vicenoniæ, ubi et ipsa eatenus habitaverat, tradidit eidem S. Melanio æternaliter habendam.

35 Beati autem Pontifices superius nominati accipientes propriis manibus sancti viri corpus, portaverunt illud usque ad locum a Deo sibi provisum: in quo quo ab eisdem venerabiliter, sicut pro hoc ipso divinitus fuerant missi, collocatum est: ubi ejus meritis et intercessionibus multa præstantur beneficia indigentibus, et cum fide postulantibus, usque in hodiernum diem. Colitur autem dies depositionis illius vii Idus Novemberis, præstante Domino nostro Jesu Christo, cui est cum æterno Patre et Spiritu sancto virtus, honor, et gloria, imperium, laus, potestas per infinita sæcula sæculorum, Amen.

De eodem sancto Melanio,

EX S. GREGORIO TURONEN.

Melanius Rhedonicæ urbis Episcopus, post a innumerabilium signa virtutum, jugiter intentus cælo, emicuit sæculo. Super cujus sepulchrumb mira Christiani fabricam celsitudine levaverunt: sed instinctu maligni, qui semper bonis adversatur operibus, quodam tempore ab igne comprehenditur. Palla etenim eratc linea, quæ sanctum Confessoris tegebat sepulchrum. Scilicet ubi tignorum congeries flamma dominante truncatur, ruunt tegulæ, cum ligaturis, et reliquo tecti apparatu. Unad tamene trabibus flammato capite impetu ruinæ propulsa, super tumulum Sancti ruit; quæ non modo succendere pallam, verum etiam conterere inter se et lapidem sepulchri potuerat. Ruit insuper et immensa multitudo carbonum. Alia quoque vela, quæ parietibus vel ostiis dependebant, ad primum flammæ flatum exusta sunt. Hæc vero palla non solum non usta, verum etiam nec summotenus ab igne dedecorata est. Igitur expleto incendio, ingrediuntur populi cum ejulatu magno, et usque ad sepulchrum Antistitis properant, inter fletus et lacrymas nova gaudia percepturi. Removent desuper tumulum ligna cum flammis, apprehensumque tumuli velum, excussis prunis, mirantur omnes illæsum.

a Ultrunque ms. enituit.
b Unum ms. miram.
c Surius et variæ S Gregorii Turon. editiones, lignea, perperam.
d ms. Sirm. tantum.

Alia miracula

AUCTORE GERVASIO ARCHIEP. REM.

Gervasius Dei gratia Remorum Archiepiscopus Eveno S. Melanii venerando Abbati, salutem in Christo. Petisti a me quondam, frater dilectissime, ut Reliquias insignis Confessoris Melanii, genitori meo milique valde percaras, tibi tradidissem: quas, ne tanti Patroni pignore locus vester privaretur, etb Haimonis genitoris, genitricisque meæc Hildeburgis, necnon Domini meid Henrici Regis, meaque apud vos æterna servaretur memoria, multis precibus impetrasti. Nunc autem, ut sanctum industriumque virum oportet, de ejusdem prædicti Confessoris miraculis dilectionem tuam me sollicitare non piguit; quorum partem mihi visam, partem etiam non frivola quorumdam relatione cognitam, adædificationem legentium caritati tuæ breviter expedire non differam.

2 Cum quadam die felicis memoriæ e Rorans avia mea, in Cenomanensi pago, in villa quadam sui dotalitii,f Argentrada nomine, moraretur, prædictæ pars villæ maximo forte incendio conflagravit. Ignis vero validus postquam eo productus est, ut horrei sui juxta ecclesiam positi fastigium crepitantibus lamberet flammis; illa Reliquiarum, quas secum asportaverat, reminiscens, mox sibi afferri præcepit: quibus elevatis, et e regione contra ignem positis, quasi cælitus imbre demisso, subito admiranterque noxius ille ignis extinctus est. Quas reliquias post obitum suum nepoti suo, quem de filio suscepit, nomine Haimoni, patri scilicet meo, cum dotalitio reliquit.

3 Ipse vero has ad castrum suum, nomineg Lith, transtulit: ubi multa pro meritis ejusdem sancti Pontificis patrata sunt miracula; sanitates ægrotantibus multis redditæ, tam de lumine privato, quam de ceteris debilitatibus: et si quis super eas false jurabat, confestim falsitas comperiebatur.

4 Me vidente quidam pugnaturus juravit, qui statim cæcus factus, latrocinium boum confessus est. Alter non impar similiter pugnaturus, falso juravit: et antequam inde se eleverat, mingere cœpit; quo casu illum esse reum, intuentibus notum fuit. Similiter de innumerabilibus sacramentis editis nostri, quæ videbant, referebant nobis signa.

5 Egomet vero vidi aliud insigne. Cum prædictus genitormeus, a quibusdam divitibus suscepturus fidelitatem, has reliquias secum deferri juberet, in cujusdam forestarii sui domum se recepit. Quarum portitor, ut sibi visum fuit, non aptius locum inveniens, in quadam magna arca super frumentum noctu reposuit: infra quam similiter ex altera parte candelam accensam imposuit. Quo diluculo veniens, partem arcæ invenit concrematam, excepta parte illa, qua sanctæ reliquiæ conditæ erant. Pallium vero, quo involutæ erant, incombustum repertum est, quamvis super illud plurimi incensi invenirentur carbones.

6 Quam plurimos audivimus super prædictas reliquias captionem jurasse, qui cum fugere vellent, non potuerunt, et reversi sunt. Adhæc quoque quamplurima prædicti Patris audivimus miracula; quæ si per aptum tempus colligi possent, satis in eis quid scriberet scriptor haberet.

a Gervasius Barbet, aliis de la Roche-guyon, ut testatur Claudius Robertus, an. MLXVI, factus Archiepiscopus Remensis, obiit an. MLXXII. Antea fuerat Cenomanensis Episcopus. Decrant sequen- tia in ms. Ripatorii.
b Claudius Robert. in catologo Archiepiscoporum Remen. ait Gervasium filium fuisse Hamelini Bellesmensis, domini de Castro-ledi, in catal. Ep. Cenoman. filium facit Guidonis II. Lavallii. Est Lavallis, seu Vallis Guidonis, ut ait Papirius Massonus, dives oppidum ad Meduanam in Cenomanis.
c Claud. Robert. in Cenoman. filiam Juonis Bellesmii primi Comitis Alençonii, sororem Ansgradi Episcopi Cenoman. scribit fuisse. At mox Gervasii matrem vocat Bertrudem Dominam Castri-ledi.
d Henricus I, Galliæ Rex, anno MLX, regni sui vigesimo octavo obiit.
e Alterum ms. Rogans.
f Est hoc, opinor, municipium quod in geographica Cenoma- norum descriptione exhibet Matthæus Oyerius, ad Lovenne flu- violum, haud procul Lavalle, vulgo Argentre.
g Castrum Ledi, (incolæ Lidi dicunt, teste Massono) Chasteau du Loir, in Cenomanis ad Ledum fluvium, qui non procul Ande- gavis Sartæ permiscetur, deinde Meduanæ: hic vero jam plenior in Ligerim sese effundit.

Aliud miraculum

✠

6. siječnja Kalendar godine